Νέο επενδυτικό κύμα από 42 ελληνικά funds με δύναμη πυρός 2,75 δισ. ευρώ (pics)

Νέο επενδυτικό κύμα βρίσκεται προ των πυλών της ελληνικής επιχειρηματικής σκηνής, καθώς η δημιουργία νέων επενδυτικών σχημάτων επιταχύνεται με γεωμετρική πρόοδο. Με τη σύσταση και προσθήκη του Kos Biotechnology Partners, ενός εξειδικευμένου fund που θα επενδύει αποκλειστικά στον τομέα της βιοτεχνολογίας, ο αριθμός των επιχειρηματικών κεφαλαίων που δραστηριοποιούνται πλέον στην ελληνική αγορά, έχοντας λάβει τη στήριξη της ΕΑΤΕ, ανέρχεται στα 42.

Αυτά τα funds συνθέτουν πλέον ένα επενδυτικό οικοσύστημα με ουσιαστικό μέγεθος και βάθος. Συνολικά διαχειρίζονται κεφάλαια ύψους περίπου 2,75 δισ. ευρώ, υπολογίζοντας αποκλειστικά το αποτύπωμα που αφορά την ελληνική αγορά. Από αυτά, 1,215 δισ. ευρώ έχουν δεσμευτεί από την ΕΑΤΕ, ενώ επιπλέον 1,54 δισ. ευρώ προέρχονται από ιδιωτικά και θεσμικά κεφάλαια, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του Δημοσίου ως καταλύτη μόχλευσης επενδύσεων.

Από τα 2,75 δισ. ευρώ μέχρι σήμερα έχουν ήδη επενδυθεί περίπου 1,24 δισ. ευρώ σε 230-240 ελληνικές επιχειρήσεις, καλύπτοντας όλο το φάσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας: από νεοφυείς εταιρείες και scale-ups έως ώριμες, καθιερωμένες επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι παραμένει διαθέσιμο ένα επενδυτικό απόθεμα της τάξης του περίπου 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να διοχετευτεί στην αγορά τα επόμενα χρόνια, τροφοδοτώντας ένα νέο κύμα επενδύσεων σε κλάδους, μεγέθη και επιχειρηματικά μοντέλα που μέχρι πρόσφατα δεν βρίσκονταν στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Και έπεται συνέχεια, καθώς ήδη βρίσκονται στα σκαριά νέα, φιλόδοξα επενδυτικά σχήματα που διευρύνουν περαιτέρω το αποτύπωμα του οικοσυστήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το τρίτο fund της EOS Capital Partners, το οποίο θα έχει σαφή εστίαση σε projects υποδομών, σηματοδοτώντας την είσοδο των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών σε έναν ακόμη κρίσιμο και κεφαλαιακά απαιτητικό τομέα της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο fund της ομάδας του Απόστολου Ταμβακάκη, με φιλοδοξία να αντλήσει 250-300 εκατ. ευρώ, βρίσκεται στην τελική ευθεία για το πρώτο του closing, το οποίο εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί εντός του α’ τριμήνου της χρονιάς, ανοίγοντας τον δρόμο για επενδύσεις σε υποδομές με μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό αποτύπωμα.

«Πλέον τα κεφάλαια υπάρχουν. Το πραγματικό στοίχημα από εδώ και πέρα είναι πού και πώς θα επενδυθούν: αν θα καταφέρουμε να τα κατευθύνουμε σε επιχειρήσεις που μπορούν να μεγαλώσουν, να βγουν στο εξωτερικό και να αποκτήσουν μέγεθος. Εκεί θα κριθεί και το πραγματικό αποτύπωμα που μπορεί να αφήσει στην οικονομία αυτό το επενδυτικό κύμα», σημειώνει στο «business stories» ο πρόεδρος της ΕΑΤΕ , Χάρης Λαμπρόπουλος, ο οποίος μαζί με τη διευθύνουσα σύμβουλο Αντιγόνη Λυμπεροπούλου έθεσαν τις βάσεις για τη δημιουργία αυτού του οικοσυστήματος υπό την εποπτεία του αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.

Οι νέοι παίκτες

Η ποιοτική αλλαγή που συντελείται στο επενδυτικό τοπίο αποτυπώνεται καθαρά στα funds που προστέθηκαν το τελευταίο δωδεκάμηνο. Πρόκειται για κεφάλαια με σαφή στρατηγική, μεγαλύτερα tickets και ξεκάθαρη στόχευση στην ανάπτυξη και την εξωστρέφεια. Μάλιστα το νέο κύμα funds δείχνει ότι το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τη χρηματοδότηση της εκκίνησης σε εκείνη της κλίμακας.

Στην κατηγορία των growth και private equity σχημάτων ξεχωρίζει το νεοσυσταθέν Golden Age Capital υπό τον Περικλή Μαζαράκη, το οποίο έχοντας αντλήσει 250 εκατ. ευρώ προχώρησε στο πρώτο του deal, εξαγοράζοντας το πλειοψηφικό μερίδιο στην αλυσίδα εστίασης «Ο Πρόεδρος», αλλά και το SMERC II της ομάδας του Νίκου Καραμούζη, το οποίο άντλησε κεφάλαια της τάξης των 180 εκατ. ευρώ. Αμφότερα στοχεύουν σε ώριμες ελληνικές επιχειρήσεις με δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης. Στο ίδιο στρατόπεδο εντάσσονται το Big Pi Growth των Μάρκου Βερέμη – Νίκου Καλλιαγκόπουλου και το Catapult Growth Partners, ενισχύοντας το οπλοστάσιο κεφαλαίων για επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το Elikonos III των Τάκη Σολωμού και Παντελή Παπαγεωργίου, το οποίο έφτασε τα 175 εκατ. ευρώ και προσέλκυσε τη συμμετοχή του EIF και της EBRD με περίπου 55 εκατ. ευρώ. Η είσοδος δύο ισχυρών ευρωπαϊκών θεσμικών επενδυτών λειτουργεί ως ψήφος εμπιστοσύνης τόσο για το fund όσο και για την ελληνική αγορά συνολικά, επιβεβαιώνοντας ότι τα εγχώρια σχήματα μπορούν πλέον να «κουμπώσουν» με διεθνές κεφάλαιο. Το fund ήδη έκανε την πρώτη του επενδυτική κίνηση, μπαίνοντας στο μετοχολόγιο της Mytilos με έδρα την Πιερία, η οποία από μια εταιρεία επεξεργασίας θαλασσινών έχει εξελιχθεί σε έναν σύγχρονο παραγωγό έτοιμων, πλήρως μαγειρεμένων γευμάτων.

Παράλληλα, το οικοσύστημα των venture capitals συνεχίζει να εμπλουτίζεται, αλλά και εκεί η εικόνα διαφοροποιείται. Το Marathon Venture Capital III και το Techs Capital II, το οποίο μεγάλωσε το μέγεθός του στα 12,1 εκατ. ευρώ με έμφαση σε νεοφυείς επιχειρήσεις και πανεπιστημιακά spin-offs, δείχνουν ότι η χρηματοδότηση της καινοτομίας αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια και βάθος. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το Brain Gain Fund, σε συνεργασία με τη Metavallon, το οποίο εστιάζει στην προσέλκυση νέου ταλέντου και στη στήριξη ομάδων με διεθνές υπόβαθρο.

Το κοινό νήμα που συνδέει τα νέα αυτά σχήματα είναι ότι δεν επενδύουν απλώς σε ιδέες, αλλά σε επιχειρήσεις με προοπτική μεγέθους. Είτε πρόκειται για οργανωμένες ΜμΕ είτε για scale-ups που ετοιμάζονται να βγουν εκτός συνόρων, το ζητούμενο δεν είναι πια η επιβίωση, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης. Και αυτή ακριβώς η μετατόπιση, από το seed στο scale, είναι που δίνει στο νέο επενδυτικό κύμα τον χαρακτήρα δομικής αλλαγής και όχι μιας συγκυριακής άνθησης.

Game changer

Η πιο καθαρή ένδειξη ότι το νέο επενδυτικό κύμα δεν αφορά μόνο περισσότερα κεφάλαια, αλλά και ποιοτικά διαφορετικές επενδυτικές επιλογές, είναι η εμφάνιση εξειδικευμένων funds σε τομείς που μέχρι πρόσφατα απουσίαζαν πλήρως από τον ελληνικό επενδυτικό χάρτη. Η σύσταση του Kos Biotechnology Partners σηματοδοτεί ακριβώς αυτή τη μετάβαση.

Πρόκειται για το πρώτο fund καθαρής βιοτεχνολογίας που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα. Το σχήμα πραγματοποίησε πρώτο closing ύψους 40 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο, με στόχο να φτάσει τα 120 εκατ. ευρώ μέσα στους επόμενους μήνες, αποκτώντας κρίσιμη μάζα για επενδύσεις σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό και κεφαλαιακά βαρύ τομέα. Σε αντίθεση με επενδύσεις σε health tech ή ψηφιακές εφαρμογές υγείας, το Kos εστιάζει σε βαθιά βιοτεχνολογία, με ορίζοντα έρευνας, ανάπτυξης και διεθνή εμπορική αξιοποίηση.
Η σημασία της κίνησης αυτής υπερβαίνει το ίδιο το fund. Oπως επισημαίνεται, από την πλευρά της ΕΑΤΕ η είσοδος ενός τέτοιου σχήματος δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση ενός μικρού αλλά δυναμικού cluster στις επιστήμες ζωής, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως μαγνήτης τόσο για κεφάλαια όσο και για ανθρώπινο δυναμικό. Hδη, στο επενδυτικό οικοσύστημα δρομολογούνται και άλλα σχήματα στον ευρύτερο χώρο των life sciences, με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών θεσμικών επενδυτών, όπως το European Investment Fund, στο πλαίσιο του νέου κύκλου του Equifund.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η εξέλιξη αυτή κουμπώνει με κινήσεις που συντελούνται παράλληλα στην πραγματική οικονομία. Η ανάπτυξη εταιρικών venture capital από φαρμακοβιομηχανίες, αλλά και υποδομές, όπως το LifeTech Park της ELPEN στην Παλλήνη, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου η έρευνα, η χρηματοδότηση και η παραγωγή μπορούν να συνυπάρξουν. Σε αυτό το πλαίσιο, τα εξειδικευμένα funds δεν λειτουργούν απλώς ως χρηματοδότες, αλλά ως κόμβοι τεχνογνωσίας και διεθνούς δικτύωσης.

Από το brain drain στο brain gain

Eνα από τα πιο ενδιαφέροντα παράπλευρα αποτελέσματα της εμφάνισης εξειδικευμένων funds, όπως εκείνα της βιοτεχνολογίας, είναι η αντιστροφή του brain drain. Ομάδες διαχειριστών και ιδρυτών με ισχυρό διεθνές υπόβαθρο, από αμερικανικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα έως ευρωπαϊκές αγορές τεχνολογίας, επιλέγουν πλέον την Ελλάδα ως βάση δραστηριότητας για έρευνα και ανάπτυξη.
Η ύπαρξη διαθέσιμων κεφαλαίων, σε συνδυασμό με υποδομές που αρχίζουν να σχηματίζονται στον χώρο των life sciences, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επιστροφή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού αλλά και για εγκατάσταση ερευνητικών ομάδων από το εξωτερικό. Για πρώτη φορά, το στοίχημα δεν είναι απλώς να παραχθεί γνώση στην Ελλάδα, αλλά να χτιστούν εδώ εταιρείες και προϊόντα με διεθνή εμπορική προοπτική.

Το νέο focus

Aν η προηγούμενη φάση του οικοσυστήματος είχε ως βασικό στόχο τη δημιουργία funds και τη χρηματοδότηση των πρώτων σταδίων της καινοτομίας, η επόμενη φάση έχει διαφορετικές προτεραιότητες. Με περισσότερα από 1,5 δισ. ευρώ διαθέσιμα προς επένδυση, το βάρος μετατοπίζεται πλέον στο πώς και πού θα τοποθετηθούν τα κεφάλαια, ώστε να παραχθεί πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα.
Το στίγμα είναι σαφές: scale-ups, ώριμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και εξωστρέφεια. Τα νέα funds, ιδίως εκείνα της κατηγορίας growth και private equity, δεν αναζητούν απλώς καλές ιδέες, αλλά επιχειρήσεις με αποδεδειγμένο μοντέλο, οργανωμένη διοίκηση και δυνατότητα να περάσουν στο επόμενο μέγεθος. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό μεταφράζεται σε χρηματοδότηση για εξαγορές, συγχωνεύσεις και οργανική επέκταση τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στο εξωτερικό.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η γεωγραφική διάσταση των επενδύσεων. Η εξωστρέφεια αντιμετωπίζεται ως ενσωματωμένο στοιχείο της επενδυτικής στρατηγικής. Funds που δραστηριοποιούνται με τη στήριξη της ΕΑΤΕ εξετάζουν πλέον συστηματικά επιχειρηματικά σχέδια που περιλαμβάνουν διεθνή ανάπτυξη, παρουσία σε ξένες αγορές ή ακόμα και μεταφορά μέρους της παραγωγής και του R&D εκτός συνόρων, με έδρα όμως την Ελλάδα.

Παράλληλα, αρχίζει να διαμορφώνεται μια πιο ώριμη προσέγγιση και στο θέμα της συγκέντρωσης κλάδων. Σε τομείς όπου η ελληνική επιχειρηματική δραστηριότητα παραμένει κατακερματισμένη, από την κατανάλωση και τις υπηρεσίες έως τη μεταποίηση και τα τρόφιμα, τα επενδυτικά κεφάλαια βλέπουν πλέον ευκαιρίες για δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων, με οικονομίες κλίμακας και ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά από τα νέα deals που εξετάζονται αφορούν στρατηγικές συμμετοχές και όχι απλώς μειοψηφικές τοποθετήσεις.

Επομένως το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι απλά η απορρόφηση των διαθέσιμων κεφαλαίων. Είναι η μετατροπή τους σε βιώσιμες επιχειρήσεις με μέγεθος και αντοχή στον χρόνο. Εκεί ακριβώς κρίνεται αν το νέο επενδυτικό κύμα θα λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ελληνική οικονομία.

Τα ξένα funds

Η σταδιακή ωρίμανση του εγχώριου οικοσυστήματος κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών αρχίζει να αποτυπώνεται και στο διεθνές ραντάρ. Αν και η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται ακόμη στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές private equity και venture capital, έχει περάσει πλέον από την κατηγορία των «μικρών και άγνωστων» σε εκείνη των μικρομεσαίων αγορών με συγκεκριμένο επενδυτικό αφήγημα, κυρίως σε τομείς τεχνολογίας, καινοτομίας και deep tech.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη μετατόπιση διαδραματίζει η συμμετοχή της ΕΑΤΕ σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες συνεπένδυσης, όπως το Scale-Up Europe Initiative, μέσω των οποίων ελληνικά κεφάλαια «κουμπώνουν» με διεθνή funds υψηλής εξειδίκευσης. Στο πλαίσιο αυτό, σχήματα όπως το Eurazeo και το Jolt Capital έχουν εντάξει την Ελλάδα στο πεδίο αναζήτησης επενδυτικών ευκαιριών με έμφαση σε τεχνολογίες αιχμής, από την Tεχνητή Nοημοσύνη έως τις διαστημικές εφαρμογές. Η πιο χαρακτηριστική και απτή απόδειξη αυτής της στρατηγικής είναι η περίπτωση του Environmental Technologies Fund IV (ETF IV). Μέσω του συγκεκριμένου ευρωπαϊκού fund πραγματοποιήθηκε επένδυση στην Open Cosmos, εταιρεία που δραστηριοποιείται στην κατασκευή μικροδορυφόρων. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η επένδυση δεν περιορίστηκε σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, καθώς η Open Cosmos προχώρησε στη δημιουργία μονάδας παραγωγής στην Ελλάδα, εντάσσοντας τη χώρα στην ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας της διαστημικής βιομηχανίας και προσδίδοντας πραγματικό παραγωγικό αποτύπωμα στη συνεπένδυση.

Η συγκεκριμένη περίπτωση συμπυκνώνει το μοντέλο που επιδιώκεται στη νέα φάση: διεθνή κεφάλαια που δεν έρχονται απλώς για να τοποθετηθούν σε ελληνικές εταιρείες, αλλά για να μεταφέρουν τεχνογνωσία, δραστηριότητα και κρίσιμες λειτουργίες εντός συνόρων. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμετοχή της ΕΑΤΕ λειτουργεί ως θεσμική σφραγίδα αξιοπιστίας για τα ελληνικά funds και ως σημείο αναφοράς για ξένους επενδυτές που αναζητούν ώριμες αλλά ακόμη αναδυόμενες αγορές.

Παρά ταύτα, το άνοιγμα των διεθνών funds δεν είναι άνευ όρων. Οι ξένοι επενδυτές εστιάζουν σε ομάδες με αποδεδειγμένο track record, σε εταιρείες με διεθνή προσανατολισμό και, κυρίως, σε προοπτική εξόδου μέσα από στρατηγικές συμφωνίες ή εξαγορές. Το αν η Ελλάδα θα καταφέρει να μετατρέψει αυτή την αυξανόμενη διεθνή προσοχή σε σταθερή ροή μεγάλων επενδύσεων θα κριθεί στην επόμενη φάση, εκεί όπου το εγχώριο οικοσύστημα θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να παράγει όχι μόνο καλές επενδυτικές ιστορίες, αλλά και επιτυχημένα exits.

Το μεγάλο στοίχημα

Eπειτα από μια πενταετία εντατικής οικοδόμησης, το ελληνικό οικοσύστημα κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών έχει πλέον περάσει το στάδιο της σύστασης και της πρώτης δοκιμής. Τα funds υπάρχουν, τα κεφάλαια είναι διαθέσιμα και η αγορά έχει αρχίσει να απορροφά επενδύσεις σε εύρος και βάθος που μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι αν θα υπάρξουν νέες επενδύσεις, αλλά αν αυτές θα οδηγήσουν στη δημιουργία επιχειρήσεων με πραγματικό μέγεθος και διάρκεια.

Το στοίχημα των exits έρχεται πλέον στο προσκήνιο ως αναγκαία συνθήκη για να κλείσει ο κύκλος της επένδυσης και να επιστρέψει κεφάλαιο και εμπιστοσύνη, στην αγορά. Επιτυχημένες αποεπενδύσεις, είτε μέσω στρατηγικών συμφωνιών είτε μέσω διεθνών εξαγορών, θα λειτουργήσουν ως καταλύτης για τον επόμενο κύκλο, προσελκύοντας ακόμη περισσότερα ιδιωτικά και διεθνή κεφάλαια.

Παράλληλα, η κλίμακα παραμένει η μεγαλύτερη πρόκληση της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Η ύπαρξη χρηματοδότησης δεν αρκεί από μόνη της αν δεν συνοδεύεται από οργανωμένη διοίκηση, επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και ξεκάθαρη στρατηγική εξωστρέφειας. Εκεί ακριβώς καλούνται τα funds να λειτουργήσουν όχι μόνο ως χρηματοδότες, αλλά και ως στρατηγικοί εταίροι, συμβάλλοντας στη μετάβαση από το «καλό εγχείρημα» στη μεγάλη εταιρεία που παράγει προστιθέμενη αξία εντός και εκτός συνόρων.

Διαβάστε ακόμη 

Στην κορυφή της τροφικής πυραμίδας και της ακρίβειας – Πόσο θα ανέβουν ακόμα οι τιμές στο μοσχαρίσιο κρέας

Υψηλή κερδοφορία και αυξημένα μερίσματα για τις ελληνικές τράπεζες

Αθηναϊκή Ριβιέρα: Kατασκευαστικός οργασμός και sold out από τα… μπετά (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα