Ένα νέο φορολογικό εργαλείο για την τόνωση των παραγωγικών επενδύσεων φέρνει στο προσκήνιο η βιομηχανία, ζητώντας την υιοθέτηση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις σε μηχανήματα και παραγωγικό εξοπλισμό. Η πρόταση, που παρουσιάστηκε το μεσημέρι σε εκδήλωση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας με αφορμή σχετική μελέτη του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, συνοδεύεται από την εκτίμηση ότι η εφαρμογή του μέτρου θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες επενδύσεις με σωρευτική επίδραση έως 503,8 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ και 173,2 εκατ. ευρώ στα δημόσια έσοδα.
«Έχουμε μεγάλη ανάγκη από επενδύσεις στην βιομηχανία. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 17% στις επενδύσεις, αλλά απέχουμε ακόμα αρκετά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21%. Το 17% αφορά το σύνολο των επενδύσεων στη χώρα, ωστόσο εκείνες που δημιουργούν τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία είναι οι βιομηχανικές. Στα πλαίσια του νέου παραγωγικού μοντέλου χρειάζονται εργαλεία που θα ενισχύσουν τις παραγωγικές επενδύσεις και οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις είναι ένα τέτοιο εργαλείο. Ο οριζόντιος χαρακτήρας του μέτρου δημιουργεί μια πολύ χρήσιμη ευελιξία στις βιομηχανίες, καθώς δεν απαιτούνται πολλαπλά επίπεδα εγκρίσεων από τη δημόσια διοίκηση», δήλωσε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος.
Η παρέμβαση του προέδρου του ΣΕΒ είχε πάντως και ευρύτερη πολιτική διάσταση, καθώς από επιχειρηματικής πλευράς διατυπώθηκε η ανάγκη για περισσότερα μόνιμα και οριζόντια κίνητρα που θα ενθαρρύνουν τις παραγωγικές επενδύσεις, αντί της αποκλειστικής στήριξης μέσω ειδικών καθεστώτων ή αποσπασματικών παρεμβάσεων. Το μήνυμα που εξέπεμψε η Βιομηχανία ήταν ότι η αύξηση των επενδύσεων και της παραγωγικότητας απαιτεί σταθερά εργαλεία πολιτικής με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν ανακάμψει σημαντικά μετά την κρίση, χωρίς ωστόσο να έχει καλυφθεί πλήρως το επενδυτικό κενό της προηγούμενης δεκαετίας. Σύμφωνα με τη μελέτη, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά 60,3% την περίοδο 2019-2024, ωστόσο απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων προκειμένου να βελτιωθούν η ανταγωνιστικότητα, η εξωστρέφεια και η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Το πρόβλημα των αποσβέσεων
Σήμερα, στην Ελλάδα, οι επενδύσεις σε μηχανήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό αποσβένονται με σταθερό συντελεστή 10%, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτούνται δέκα χρόνια για την πλήρη φορολογική απόσβεσή τους. Κατά τους συντάκτες της μελέτης, το καθεστώς αυτό περιορίζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων στα πρώτα και πιο κρίσιμα χρόνια μιας επένδυσης και λειτουργεί ως ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, όπου εφαρμόζονται επιταχυνόμενες ή φθίνουσες αποσβέσεις.
Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να ανακτούν ταχύτερα το κόστος μιας επένδυσης μέσω του φορολογικού συστήματος, ενισχύοντας τις ταμειακές τους ροές και απελευθερώνοντας πόρους για νέες επενδύσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη, δεν πρόκειται για φορολογική απαλλαγή αλλά για χρονική μετάθεση της φορολογικής επιβάρυνσης. Ο φόρος δεν καταργείται ούτε μειώνεται, αλλά καταβάλλεται αργότερα, δίνοντας στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη ρευστότητα στο ξεκίνημα του επενδυτικού κύκλου.
«Η μελέτη δείχνει ότι οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας αποτελεσματικός μηχανισμός ενίσχυσης των παραγωγικών επενδύσεων. Η σημασία τους βρίσκεται στο γεγονός ότι ενισχύουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων στην αρχή του επενδυτικού κύκλου, δηλαδή τη στιγμή κατά την οποία λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για νέο εξοπλισμό, τεχνολογική αναβάθμιση και αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας. Η δυναμική τόνωση στο cash flow των επιχειρήσεων μπορεί να τους επιτρέπει μεσοπρόθεσμα να πραγματοποιήσουν περεταίρω επενδυτικές κινήσεις», δήλωσε ο καθηγητής του ΕΜΠ Άγγελος Τσακανίκας.
Τα δύο σενάρια
Για να αποτιμήσουν την επίδραση του μέτρου, οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικά σενάρια εφαρμογής επιταχυνόμενων αποσβέσεων και επανεπένδυσης της πρόσθετης ρευστότητας που θα προκύψει για τις επιχειρήσεις.
Στο πρώτο σενάριο, η εφαρμογή ταχύτερων αποσβέσεων οδηγεί σε σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ κατά 312,6 εκατ. ευρώ και των δημόσιων εσόδων κατά 107,4 εκατ. ευρώ, με την παραδοχή ότι επανεπενδύεται το 50% της πρόσθετης ρευστότητας. Στο δεύτερο σενάριο, η επίδραση στο ΑΕΠ φθάνει τα 503,8 εκατ. ευρώ και στα δημόσια έσοδα τα 173,2 εκατ. ευρώ. Σε περίπτωση που το ποσοστό επανεπένδυσης αυξηθεί στο 70%, η επίδραση στο ΑΕΠ εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 725,3 εκατ. ευρώ.
Η μελέτη εκτιμά επίσης ότι η συνολική επίδραση στην απασχόληση κυμαίνεται από 7.200 έως 11.500 ανθρωποέτη στα βασικά σενάρια, ενώ μπορεί να φθάσει έως και τα 16.600 ανθρωποέτη σε περίπτωση υψηλότερης επανεπένδυσης των διαθέσιμων πόρων.
Από τις στρατηγικές επενδύσεις στη μεταποίηση
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι η δυνατότητα επιταχυνόμενων αποσβέσεων υπάρχει ήδη στην ελληνική νομοθεσία, αλλά αφορά κυρίως επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων. Κατά τους ερευνητές, το πλαίσιο αυτό χαρακτηρίζεται από υψηλά επενδυτικά κατώφλια και σύνθετες διαδικασίες, με αποτέλεσμα να μην είναι προσβάσιμο στη μεγάλη μάζα των μεταποιητικών επιχειρήσεων.
Η μελέτη προτείνει ουσιαστικά την επέκταση του μέτρου στο σύνολο της μεταποίησης, μέσω ενός οριζόντιου συστήματος φθίνουσας απόσβεσης, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή σύνδεση των επιταχυνόμενων αποσβέσεων με το καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων περιορίζει σημαντικά την εμβέλειά τους.
Παράλληλα, οι συντάκτες της μελέτης υποστηρίζουν ότι τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στις μεγάλες επιχειρήσεις. Επισημαίνουν ότι η ταχύτερη ανανέωση εξοπλισμού από μεγαλύτερες βιομηχανίες αυξάνει τη διαθεσιμότητα μεταχειρισμένων μηχανημάτων στην αγορά, διευκολύνοντας μικρότερες επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε παραγωγικό εξοπλισμό με χαμηλότερο κόστος. Επιπλέον, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο αυτοχρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό.
Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση
Η διεθνής εμπειρία αποτελεί βασικό στοιχείο της επιχειρηματολογίας υπέρ του μέτρου. Σύμφωνα με τη μελέτη, αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζουν ήδη επιταχυνόμενες αποσβέσεις ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της βιομηχανικής παραγωγής, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η εφαρμογή τους επεκτάθηκε ή μονιμοποιήθηκε λόγω των θετικών αποτελεσμάτων που καταγράφηκαν.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη νέα ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική. Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του Clean Industrial Deal, καλεί τα κράτη-μέλη να εξετάσουν την υιοθέτηση επιταχυνόμενων αποσβέσεων και βραχύτερων περιόδων απόσβεσης ως μέσου ενθάρρυνσης ιδιωτικών επενδύσεων, θεωρώντας τα πιο φιλικά δημοσιονομικά σε σχέση με άλλες μορφές άμεσων φορολογικών κινήτρων.
Η Ιωάννα Μητρογιάννη, αναπληρώτρια επικεφαλής της Διεύθυνσης Φορολογίας Εταιρειών της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέφερε ότι 20 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν ήδη σχετικούς μηχανισμούς, γεγονός που δείχνει ότι η ταχύτερη ανάκτηση του επενδυτικού κόστους αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο ενίσχυσης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη.
«Να μετατραπεί η πρόθεση σε πράξη»
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, Πάνος Λώλος, υποστήριξε ότι η ελληνική βιομηχανία χρειάζεται εργαλεία που θα διευκολύνουν την υλοποίηση επενδύσεων και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής βάσης.
«Η ελληνική βιομηχανία έχει ανάγκη από εργαλεία που μετατρέπουν την επενδυτική πρόθεση σε επενδυτική πράξη. Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις δεν είναι απλώς ένας τεχνικός φορολογικός μηχανισμός. Είναι ένας πρακτικός τρόπος να στηριχθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων, να επιταχυνθεί ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού εξοπλισμού και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Αν θέλουμε περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, οφείλουμε να δημιουργήσουμε το πλαίσιο που θα τις ξεκλειδώσει».
Με την Ευρώπη να επαναφέρει τη βιομηχανική πολιτική στο επίκεντρο της αναπτυξιακής στρατηγικής της και την ελληνική οικονομία να αναζητά νέους μοχλούς αύξησης της παραγωγικότητας, η πρόταση για επιταχυνόμενες αποσβέσεις φαίνεται ότι φιλοδοξεί να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τα εργαλεία που μπορούν να κινητοποιήσουν την επόμενη γενιά παραγωγικών επενδύσεων.
Δείτε ΕΔΩ τη μελέτη.
Διαβάστε ακόμη
Ξαγρυπνά ο σύντροφός σου; Ούτε εσύ κοιμάσαι καλά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα