Πώς αντιμετωπίζουν 78 Έλληνες managers τα capital controls – Τι προβλέπουν

Tης Στεφανίας Σούκη

Μία στις δύο ελληνικές επιχειρήσεις πλέον αδυνατεί να κάνει οποιαδήποτε πρόγνωση, 62% είναι το ποσοστό αυτών που παρακολουθούν αυτή την περίοδο σε καθημερινή βάση το ταμείο τους, ενώ ποσοστό 38% ήδη διαπιστώνει μείωση τζίρου.

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα συμπεράσματα του televoting σε 78 επιχειρηματίες και ανώτατα διευθυντικά στελέχη από διάφορους οικονομικούς κλάδους που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της κλειστής συνάντησης εργασίας που διοργανώθηκε από το Supply Chain Institute με την επιστημονική συνεργασία της εταιρείας συμβούλων επιχειρήσεων Planning την περασμένη εβδομάδα 28 Ιουλίου 2015. Οι Ελληνες managers φαίνονται μάλλον αισιόδοξοι ως προς τη διάρκεια των capital controls, αν ληφθεί υπόψη ότι, ενώ οι προβλέψεις συνολικά κάνουν λόγο για μία διάρκεια δύο ετών, στη ζωντανή τηλεcηφοφορία, το 28% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι υπολογίζει να διαρκέσουν μόνο 8 μήνες, και ένα άλλο 28% από 12 έως 16 μήνες.

Βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η ελληνική οικονομία έχει επέλθει σε μια νέα περίοδο ύφεσης η οποία έχει επιβαρυνθεί επιπλέον από την επιβολή των capital controls.

Μέχρι στιγμής, δεν έχει διαφανεί το σύνολο των επιπτώσεων αφού:

-Η αγορά συνεχίζει να λειτουργεί με αγαθά, οι παραγγελίες των οποίων είχαν τοποθετηθεί σε προμηθευτές του εξωτερικού πριν την ανακοίνωση των capital controls. Η έλλειψη παραγγελιών που ακολούθησε τους κεφαλαιακούς ελέγχους, θα οδηγήσει σε ελλείψεις εμπορευμάτων που θα γίνουν περισσότερο αισθητές από το προσεχές φθινόπωρο.

-Η εξυπηρέτηση των αιτήσεων έγκρισης συναλλαγών με τράπεζες του εξωτερικού για εισαγωγές εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των πραγματικών αναγκών παρά την έναρξη λειτουργίας των υπο-επιτροπών εντός των τραπεζών. Πέρυσι έγιναν εισαγωγές ύψους 41 δισ. ευρώ, ενώ φέτος με τις παρούσες συνθήκες υπολογίζεται ότι μπορούν να εξυπηρετηθούν μόνο περίπου 12 δισ. ευρώ. Η αδυναμία τοποθέτησης παραγγελιών παραμένει σε μεγάλο βαθμό, γεγονός
που θα δημιουργήσει επιπλέον ελλείψεις τους επόμενους μήνες.

-Η υποαπασχόληση του προσωπικού, ως απόρροια της απότομης μείωσης έργου για τις περισσότερες επιχειρήσεις, συνέπεσε χρονικά με την περίοδο των καλοκαιρινών αδειών στη διάρκεια των οποίων, οι εταιρείες παραδοσιακά λειτουργούν με μειωμένο προσωπικό.

-Δεν έχει ξεκινήσει ουσιαστικά η εφαρμογή των νέων μέτρων δημοσιονομικού χαρακτήρα, που θα επιβαρύνουν περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και κατ’ επέκταση τον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων. Οι περισσότερες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πρωτοφανή και απότομη έλλειψη ρευστότητας που προέρχεται:

(α) από την ξαφνική μείωση εσόδων.
(β) από τις απαιτήσεις πληρωμών τοις μετρητοίς που προβάλλονται από ξένους
αλλά και εγχώριους προμηθευτές
(γ) από την αδυναμία άντλησης κεφαλαίων από τις τράπεζες, οι οποίες δεν έχουν ακόμη ανακεφαλαιοποιηθεί και
(δ) από τις αυξημένες επισφάλειες.

Ο μόνος ανορθόδοξος παράγοντας που λειτούργησε πρόσκαιρα θετικά στο θέμα της ρευστότητας ήταν το γεγονός ότι τον Ιούλιο, οι επιχειρήσεις προέβησαν σε μαζικές πληρωμές προμηθευτών και συνεργατών τους υπό τον φόβο «κουρέματος» των τραπεζικών καταθέσεων.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό (48%) απάντησε σε σχετική ερώτηση του Tele Voting πως η μεγαλύτερη επίπτωση των capital controls εντοπίζεται στην ακύρωση του υφιστάμενου cash flow με παράλληλη δυσκολία νέας πρόγνωσης. Το 40% σημείωσε πως καταργήθηκε το υφιστάμενο budget χωρίς δυνατότητα νέας πρόγνωσης, ενώ το 38% ήδη διαπίστωσε σημαντική μείωση τζίρου.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την εφοδιαστική αλυσίδα, το 47% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων δήλωσε ελαχιστοποίηση των πιστωτικών ορίων τους από τους προμηθευτές και το 43% αδυναμία εισαγωγών πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας. Οι
συμμετέχοντες σημείωσαν επίσης σε ποσοστό 27% τη μείωση αποθηκευτικού έργου με παράλληλη υποαπασχόληση χώρων και προσωπικού και σε ποσοστό 25% την αύξηση του κόστους Logistics λόγω συχνότερων παραδόσεων μικρότερων
ποσοτήτων.

Αυτή η εικόνα της αγοράς δεν αναμένεται να αντιστραφεί σύντομα καθώς η ύφεση για το 2015 προβλέπεται να ξεπεράσει το -5%, ενώ δεν αποκλείεται να φτάσει και το -10% με την ανεργία να κυμαίνεται στο 30% σύμφωνα με την εισήγηση του Δρ. Μιχάλη Αργυρού, καθηγητή Οικονομικών και Διευθυντής Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διεθνών Οικονομικών, Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής του Cardiff Business School. Πρόκειται για μια αρνητική δυναμική που θα αφήσει το πρόσημό της και το 2016 τουλάχιστον, ενώ αν δεν υπάρξουν οι αναγκαίες δομικές μεταρρυθμίσεις, η ελληνική οικονομία διατρέχει τον κίνδυνο να τεθεί σε ένα σπιράλ συνεχούς ανατροφοδότησης της ύφεσης.

Επιπλέον, το πάνελ εκτίμησε ότι τα capital controls, υπό οποιαδήποτε μορφή, θα διαρκέσουν τουλάχιστον 2 χρόνια, αν και στη ζωντανή τηλεψηφοφορία, το 28% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι υπολογίζει να διαρκέσουν μόνο 8 μήνες, και ένα
άλλο 28% από 12 έως 16 μήνες.

Ρεαλιστικές πιθανότητες ανάκαμψης της οικονομίας και της αγοράς πιο γρήγορα από το αναμενόμενο υπάρχουν στον βαθμό που θα αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατό η οικονομική και πολιτική σταθερότητα όπως και η τραπεζική πίστη.

Θετικό παράδειγμα αποτελεί η Κύπρος η οικονομία της οποία λειτούργησε τελικά με μικρότερο ρυθμό ύφεσης απ’ ό,τι αναμενόταν κατά τη διάρκεια των capital controls. Ένα παράθυρο αισιοδοξίας μπορεί επίσης να αντληθεί από τις ιστορικά
καλές αντιδράσεις των Ελλήνων σε πολύ δύσκολα ιστορικά γεγονότα.

Tι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις

Διατηρώντας αυτόματα αντανακλαστικά αντίδρασης, η αγορά έχει ξεκινήσει ενέργειες αντιμετώπισης του νέου κύκλου ύφεσης.
Καταγράφηκε η πρακτική αρκετών επιχειρήσεων οι οποίες αρκετούς μήνες πριν, άνοιξαν τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό μεταφέροντας μεγάλα χρηματικά ποσά από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ώστε να διασφαλίσουν τη ροή προμηθειών τους, όπως και η πρακτική πολυεθνικών εταιρειών οι οποίες πραγματοποιούν τις αναγκαίες εισαγωγές στην Ελλάδα με τις πληρωμές να καταβάλλονται μέσω θυγατρικής επιχείρησης σε Βαλκανική χώρα.

Καταγράφηκαν επίσης ακραίες περιπτώσεις όπως η απόφαση εταιρείας να διακόψει την αποστολή συγκεκριμένων κωδικών προϊόντων προς την Ελλάδα αφήνοντας την εγχώρια αγορά να λειτουργεί με τα υφιστάμενα αποθέματα έως εξαντλήσεως αυτών όπως και η απόφαση άλλης εταιρείας που είχε αποστείλει εμπορεύματα αλλά αυτά δεν είχαν ακόμη προωθηθεί στη λιανική αγορά, να επιδιώξει την επιστροφή των εμπορευμάτων αυτών στη χώρα παραγωγής τους.

Στην κορυφή της προτεραιοποίησης των ενεργειών των επιχειρήσεων για την αναγκαία προσαρμογή βρέθηκε με ποσοστό 62% στο Tele Voting η καθημερινή παρακολούθηση και αναθεώρηση του cash flow, ενώ αρκετά πιο κάτω κυμάνθηκαν
τα ποσοστά για τη μείωση του εργασιακού κόστους μέσω της υιοθέτησης πολιτικών ποσοτικής ευελιξίας (30%) και για τη μείωση των λειτουργικών εξόδων υποστήριξης (25%), τα οποία στο παρελθόν φαίνεται πως ήδη έφτασαν στο κατώτατο σημείο συρρίκνωσης.

Για το ποσοστό των επιχειρήσεων που εξετάζουν να εφαρμόσουν στην επιχείρησή τους πολιτικές ποσοτικής ευελιξίας, το 38% επιλέγει το outsourcing / προσωρινή απασχόληση και το 32% τις μειώσεις αποδοχών εργαζομένων.

Η παρουσίαση του

Δικηγόρου Παρ’ Αρείω Πάγω, κ. Θεόδωρου Σαρατσιώτη κινήθηκε στη λογική της παρουσίασης των πολιτικών διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού υπό το πρίσμα της ποσοτικής ευελιξίας, διευκρινίζοντας εννοιολογικά όρους όπως η «ανωτέρα βία», οι κανονικές άδειες και οι «αναγκαστικές» άδειες, η μείωση αποδοχών με ατομική συμφωνία, η μείωση αποδοχών μέσω Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ή Διαιτητικής Απόφασης, η συμφωνία για μερική απασχόληση, η εκ περιτροπής εργασίας, η διαθεσιμότητα, η συμφωνία για άδεια άνευ αποδοχών, οι ομαδικές απολύσεις και η
εθελουσία έξοδος.

Για το ποσοστό των επιχειρήσεων που εξετάζουν να προβούν σε νέες περικοπές εξόδων, το 45% επιλέγει να περικόψει τα κόστη προβολής και διαφήμισης, το 40% στην προμήθεια υπηρεσιών συμβούλων, ενώ το 35% τις πάσης φύσεως μεταφορές (αποστολές courier, μείωση επιβατικών οχημάτων πωλητών, μείωση στόλου φορτηγών κ.ά.). Οι περικοπές αυτές λαμβάνουν συνήθως τη μορφή «επιδότησης τιμών» ώστε αυτές να παραμένουν σταθερές ή ακόμα και να μειωθούν παρά τις αυξήσεις ΦΠΑ.

Από 30% των απαντήσεων συγκέντρωσαν η επαναδιαπραγμάτευση των όρων πληρωμής με τους προμηθευτές στα πλαίσια των capital controls και η μείωση της γκάμας των προμηθευόμενων προϊόντων μέσω των αρχών της ABC ανάλυσης ενώ σε ποσοστό 28% οι συμμετέχοντες επέλεξαν την «αποπρομηθευτοποίηση»: τη μείωση του πλήθους των προμηθευτών και τη
συνεργασία με τους πιο συνεργάσιμους και αξιόπιστους.

Από το φάσμα των ενεργειών προσαρμογής δεν εξαιρείται το δίκτυο πωλήσεων και διανομής των εταιρειών, καθώς σε υψηλό ποσοστό (50%) οι ερωτηθέντες δήλωσαν πως προωθούν την «αποπελατοποίηση», τον εξορθολογισμό των πελατών με αποκλεισμό των επισφαλών πελατών και αυτών με αρνητικό P/L, ακόμη και εάν αυτή η πρακτική οδηγήσει σε μειωμένο τζίρο οποίος όμως θα είναι πιο «υγιής».

Το 37% ψήφισε υπέρ της «αποπροϊοντοποίησης» με τη μείωση των κωδικών που σημειώνουν χαμηλή απόδοση στην ανάλυση ABC, ενώ από 30% συγκέντρωσαν η επαναδιαπραγμάτευση των ορίων πίστωσης στους πελάτες, η ανακατανομή του credit στους πελάτες με βάση τις δυνατότητες της επιχείρησης και η αναγνώριση ευκαιριών σε πεδία της αγοράς που θα αφήσει ελεύθερα ο ανταγωνισμός. Τονίστηκε επίσης η ανάγκη συνεργειών ανάμεσα ακόμη και σε ανταγωνιστικές
εταιρείες. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε το παράδειγμα 2 ανταγωνιστικών επιχειρήσεων οι οποίες αξιοποιούν τους ίδιους πωλητές για την εξυπηρέτηση απομακρυσμένων μικρών σημείων, όπως και το παράδειγμα κοινής χρήσης
φορτηγών επίσης από ανταγωνιστικές εταιρείες.

Δείτε συνημμένα τα αποτελέσματα του televoting

Televoting