Ευρώπη

Eurogroup: Τα «αγκάθια» του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης που διχάζουν την ΕΕ

  • Βασίλης Δαλιάνης


Παρά τις αισιόδοξες εκτιμήσεις και τους ήπιους τόνους των επικεφαλής των οικονομικών θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της Ευρωζώνης (ΕΚΤ, Κομισιόν, ESM και Eurogroup), οι κόκκινες γραμμές έχουν ήδη χαραχθεί

Με όλα τους τα όπλα στο τραπέζι βρέθηκαν την Παρασκευή στη Σλοβενία οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς προετοιμάζονται για τη μεγάλη μάχη της μεταρρύθμισης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Παρά τις αισιόδοξες εκτιμήσεις και τους ήπιους τόνους των επικεφαλής των οικονομικών θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της Ευρωζώνης (ΕΚΤ, Κομισιόν, ESM και Eurogroup), οι κόκκινες γραμμές έχουν ήδη χαραχθεί και ορισμένες μάλιστα, όπως αυτές της ομάδας των «φειδωλών κρατών – μελών», που αρνούνται κατηγορηματικά κάθε μεταρρύθμιση που θα θέσει σε κίνδυνο την δημοσιονομική σταθερότητα, έχουν εκφραστεί με σαφέστατο τρόπο.

Οι 27 υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ διαφωνούν όχι απλώς για τις λεπτομέρειες μιας πιθανής μεταρρύθμισης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης ή το εύρος αυτών των αλλαγών, αλλά ακόμα και για το χρονικό πλαίσιο στο οποίο θα πρέπει να έχει βρεθεί μια συμφωνία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρόλο που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στα φειδωλά κράτη – μέλη και σε αυτά που ζητούν περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις, πρότεινε  να συνεχίσει να παρέχει οξυγόνο στις ασθμαίνουσες, λόγω της πανδημίας, οικονομίες των κρατών – μελών, τουλάχιστον μέχρι και το 2023.

Η τεράστια προσπάθεια των κρατών μελών της ΕΕ να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας,  εκτόξευσε το δημόσιο χρέος σε πρωτοφανή επίπεδα, καθώς συνολικά σε επίπεδο ΕΕ, το δημόσιο χρέος αγγίζει το 95% του ΑΕΠ.

Το ποσοστό αυτό ξεπερνά κατά πολύ το όριο του 60% του ΑΕΠ που έχει καθοριστεί στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και το οποίο ανασταλεί για να επιτρέψει  πρόσθετες δαπάνες που χρειάζονται οι ευρωπαϊκές οικονομίες.

Αν και η ευρωπαϊκή οικονομία αναμένεται να φτάσει στο επίπεδο πριν από την κρίση αργότερα φέτος, η ΕΚΤ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η ταχύτητα της ανάκαμψης θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθεί η πανδημία.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συζήτησαν πώς θα μπορέσουν να βελτιώσουν τους δημοσιονομικούς κανόνες, μια απόφαση που θα καθορίσει  τις δημοσιονομικές προσαρμογές και το φορολογικό καθεστώς των κρατών – μελών που θα κληθούν στο άμεσο μέλλον να επανακτήσουν τον έλεγχο των δημοσίων οικονομικών τους.

Και οι δύο ομάδες των κρατών – μελών, δηλαδή και αυτές που υποστηρίζουν τη δημοσιονομική πειθαρχία, όπως η Αυστρία, η Ολλανδία και τα κράτη -μέλη της Σκανδιναβίας, όσο και η άλλη ομάδα κρατών που υποστηρίζει ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει τις επενδύσεις, συμφωνούν ότι οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάκαμψης θα πρέπει να απλοποιηθούν. Ωστόσο και οι δύο ομάδες κρατών διαφωνούν για το αν οι κανόνες πρέπει να αφήνουν περισσότερο χώρο για δημόσιες δαπάνες σε ορισμένους τομείς, όπως οι πράσινες πολιτικές καθώς και για τον καθορισμό των κριτηρίων του τι συνιστά μια «πράσινη επένδυση».

Παράλληλα, κράτη – μέλη όπως η Γαλλία και η Ισπανία, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να χαλαρώσουν οι προσπάθειες για τη μείωση των υψηλών επιπέδων δημοσίου χρέους, καθώς αντίθετη απόφαση θα ισοδυναμούσε με επιβολή μέτρων λιτότητας σε οικονομίες που πλήττονται από την πανδημία.

«Θα χρειαστούμε μια διαδικασία μείωσης του χρέους που είναι ρεαλιστική για όλα τα κράτη μέλη. Πρέπει να εξισορροπήσουμε τη δημοσιονομική βιωσιμότητα με την ανάγκη να υποστηρίξουμε την οικονομική ανάκαμψη», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Οι χώρες που ζητούν πιο φιλόδοξες αλλαγές στο δημοσιονομικό πλαίσιο θέλουν επίσης οι νέοι κανόνες να τεθούν σε ισχύ πριν από την επανέναρξη του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κάτι που αναμένεται να συμβεί στις αρχές του 2023. Ωστόσο οι εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που ζητούν θα μπορούσαν να μην πραγματοποιηθούν για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών καθώς απαιτείται η έγκριση και των δύο νομοθετικών οργάνων της ΕΕ, ήτοι του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Για το λόγο αυτό, ο Επίτροπος Οικονομίας Πάολο Τζεντιλόνι πρότεινε, ως ενδιάμεση λύση, να υπάρξει μια νέα «ερμηνεία» των ισχυόντων κανόνων, βάσει της οποίας η εφαρμογή των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα εξαρτάται από τον αντίκτυπο της πανδημίας σε κάθε κράτος – μέλος ξεχωριστά. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ξεκινήσει ήδη τις επόμενες εβδομάδες και να ολοκληρωθεί ακόμα και το φθινόπωρο, μετά από συζητήσεις της Κομισιόν με τα κράτη – μέλη.

Οι γερμανικές εκλογές  της 26ης Σεπτεμβρίου αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τα αποτελέσματα των συζητήσεων. Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Όλαφ Σολτς, ο οποίος είναι υποψήφιος για τη διαδοχή της Άνγκελα Μέρκελ στην Καγκελαρία, δεν υποστηρίζει ριζοσπαστικές αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης καθώς θεωρεί ότι, όπως έδειξε η πανδημία, οι ισχύοντες κανόνες προσφέρουν αρκετή ευελιξία.

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχεία: Οι μεγάλες ξένες αλυσίδες δίνουν ξανά ψήφο εμπιστοσύνης στον ελληνικό τουρισμό (pics)

11η Σεπτεμβρίου 2001: 20 χρόνια από τη μαύρη ημέρα που σημάδεψε την Ιστορία

Ξενοδοχεία: Οι μεγάλες ξένες αλυσίδες δίνουν ξανά ψήφο εμπιστοσύνης στον ελληνικό τουρισμό (pics)