Η δυτική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, με ελάχιστες περιοχές να αποφεύγουν το έντονο κύμα ζέστης. Στη Βρετανία, την προηγούμενη εβδομάδα ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 35 βαθμούς Κελσίου, περισσότερο από δύο βαθμούς πάνω από το προηγούμενο ρεκόρ Μαΐου. Σύμφωνα με τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, τέτοιες θερμοκρασίες θα θεωρούνταν ακραίες ακόμη και στο μέσο του καλοκαιριού, πόσο μάλλον κατά την άνοιξη. Η καθηγήτρια κλιματικής επιστήμης Φρίντερικε Ότο από το Imperial College χαρακτήρισε την κατάσταση «εντυπωσιακή», ενώ ο Πίτερ Θορν από το Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας τη χαρακτήρισε «απίστευτα ακραία».
Παρόμοιες συνθήκες επικρατούν και στη Γαλλία, όπου η Météo-France έκανε λόγο για πρωτόγνωρο κύμα καύσωνα τόσο νωρίς μέσα στο έτος. Εκατοντάδες ρεκόρ σημειώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Στην Ιρλανδία καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των δύο βαθμών υψηλότερες από το προηγούμενο ρεκόρ Μαΐου, ενώ ασυνήθιστα υψηλές τιμές καταγράφηκαν επίσης στη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελβετία.
Οι ειδικοί αποδίδουν την άμεση αιτία του φαινομένου σε έναν «θερμικό θόλο», δηλαδή μια περιοχή υψηλών πιέσεων που παραμένει στάσιμη πάνω από την Ευρώπη και εγκλωβίζει θερμό αέρα. Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, κυρίως λόγω της καύσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει ενισχύσει σημαντικά την ένταση της ζέστης.
Τα τελευταία τριάντα χρόνια η Ευρώπη θερμαίνεται κατά περίπου 0,56 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, δηλαδή με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου, σύμφωνα με το Copernicus. Παρότι η αύξηση φαίνεται μικρή, αρκεί για να κάνει τα ακραία κύματα καύσωνα αισθητά πιο έντονα. Ο Ρίτσαρντ Μπετς από τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Βρετανίας δήλωσε ότι οι καύσωνες σήμερα εκδηλώνονται πάνω σε ήδη θερμότερο κλίμα, γεγονός που αυξάνει την έντασή τους. Ο ίδιος τόνισε ότι οι επιστήμονες παρατηρούν πλέον ακριβώς τα φαινόμενα για τα οποία προειδοποιούσαν εδώ και δεκαετίες, ενώ οι θερμοκρασίες στο Δελχί έφτασαν ακόμη και τους 45 βαθμούς Κελσίου.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα νέα θερμοκρασιακά ρεκόρ δεν σπάνε απλώς, αλλά καταρρίπτονται με τεράστιες διαφορές. Ο Έριχ Φίσερ από το ETH της Ζυρίχης εξήγησε ότι, σε ένα σταθερό κλίμα, τα νέα ρεκόρ θα έπρεπε να ξεπερνούν τα προηγούμενα οριακά και όχι κατά δύο ή τρεις βαθμούς. Όμως όταν ακραία καιρικά φαινόμενα εμφανίζονται σε ένα ήδη θερμότερο κλίμα, οι αποκλίσεις γίνονται εντυπωσιακές.
Ο ευρωπαϊκός καύσωνας του 2026 δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Στις ΗΠΑ, περίπου το 30% των ενεργών μετεωρολογικών σταθμών κατέγραψαν νέα ρεκόρ τον Μάρτιο. Ο επικεφαλής επιστήμονας της Berkeley Earth, Ρόμπερτ Ρόντε, χαρακτήρισε τις διαφορές από τα προηγούμενα ρεκόρ «εντελώς παράλογες».
Οι σημερινοί καύσωνες συμβαίνουν σε έναν πλανήτη που είναι ήδη περίπου 1,4 βαθμούς θερμότερος σε σχέση με τα τέλη του 19ου αιώνα. Ωστόσο, οι τρέχουσες πολιτικές ενδέχεται να οδηγήσουν σε άνοδο της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κοντά στους 3 βαθμούς μέχρι το τέλος του αιώνα. Αυτό σημαίνει ότι τα ακραία θερμοκρασιακά ρεκόρ θα συνεχίσουν να αυξάνονται, δημιουργώντας σοβαρές δυσκολίες σε χώρες που δεν έχουν σχεδιαστεί για τόσο υψηλές θερμοκρασίες.
Η Φρίντερικε Ότο προειδοποίησε ότι το σημερινό κλίμα διαφέρει πλέον σημαντικά από εκείνο στο οποίο μεγάλωσαν οι προηγούμενες γενιές και ότι οι υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς απέναντι στη νέα πραγματικότητα. Στη Βρετανία, το απόλυτο ρεκόρ θερμοκρασίας αυξήθηκε από τους 36,7 βαθμούς του 1911 στους 40,3 βαθμούς που σημειώθηκαν το 2022.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χωρίς δραστική μείωση των εκπομπών άνθρακα, ο πλανήτης θα συνεχίσει να θερμαίνεται και τα θερμοκρασιακά ρεκόρ θα συνεχίσουν να καταρρίπτονται. Η ανεξάρτητη επιτροπή για την κλιματική αλλαγή στη Βρετανία προειδοποίησε ότι οι ακραίοι καύσωνες, οι ξηρασίες και οι πλημμύρες απειλούν ήδη την καθημερινή ζωή, από τα φεστιβάλ έως τις αθλητικές διοργανώσεις. Μέχρι τα μέσα του αιώνα, πάνω από το 90% των κατοικιών ενδέχεται να υπερθερμαίνονται, ενώ τα ελλείμματα νερού στην Αγγλία θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα πέντε δισεκατομμύρια λίτρα ημερησίως.
Η επιτροπή ζήτησε από την κυβέρνηση να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην προσαρμογή στην ακραία ζέστη, μέσω περισσότερης χρήσης κλιματισμού και καθορισμού ανώτατων ορίων θερμοκρασίας στους χώρους εργασίας. Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες δεν αποτελούν πλέον πρόβλημα μόνο των θερινών μηνών.
Διαβάστε ακόμη
Αναβάθμιση σε «Α-» της πιστοληπτικής ικανότητας του ΟΤΕ από την S&P Global Ratings
EBRD: Υποβαθμίζει τις προβλέψεις της για την τουρκική οικονομία το 2026 και το 2027
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα