Ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ανασυγκρότηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής αυτονομίας εγκρίθηκε ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων. Πρόκειται για το «Ελληνικό Ναυπηγικό Μανιφέστο 2027-2035 & Project NEXUS», το οποίο κατατέθηκε από τον πρόεδρο της Ένωσης, Πάνο Ξενοκώστα, και αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για τη μετάβαση της ελληνικής ναυπηγικής στη νέα εποχή. Το σχέδιο προτείνει θεσμικές και φορολογικές μεταρρυθμίσεις, αξιοποίηση των εσόδων του ευρωπαϊκού συστήματος ETS για τη χρηματοδότηση των ναυπηγείων, ισχυρά επενδυτικά κίνητρα, εκτεταμένη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής, δημιουργία νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου, καθώς και στενότερη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο η Ελλάδα να εξελιχθεί σε βασικό ναυπηγικό, βιομηχανικό και αμυντικό κόμβο της Ευρώπης.
Θεσμικές αλλαγές για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα
Η πρώτη ενότητα του μανιφέστου αφορά τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τα μεγάλα ναυπηγεία, το οποίο θα προσεγγίζει εκείνο που ισχύει σήμερα για την ποντοπόρο ναυτιλία σε ζητήματα φορολογίας και ασφαλιστικού καθεστώτος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση του μη ανταγωνιστικού εργασιακού κόστους μέσω εξορθολογισμού των ασφαλιστικών και φορολογικών επιβαρύνσεων. Σύμφωνα με την πρόταση, η παρέμβαση αυτή θα περιορίσει τη μεγάλη απόσταση μεταξύ εργοδοτικού κόστους και καθαρών αποδοχών των εργαζομένων, θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών ναυπηγείων και θα συμβάλει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε έναν κλάδο που για περισσότερα από 25 χρόνια βρισκόταν σε παρατεταμένη συρρίκνωση.
Παράλληλα, προτείνεται η θεσμοθέτηση διαδικασίας ταχείας μετάκλησης εξειδικευμένων τεχνικών από τρίτες χώρες, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν μέσα σε έναν μήνα να καλύπτουν έκτακτες ανάγκες μεγάλων ναυπηγικών έργων.
Επιστροφή των εσόδων του ETS στη ναυπηγική
Κομβικό σημείο του σχεδίου αποτελεί η αξιοποίηση των πόρων που προκύπτουν από το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS).
Το μανιφέστο προτείνει τη δημιουργία μηχανισμού μέσω του οποίου τα έσοδα που προέρχονται από τη ναυτιλία θα επιστρέφουν στη ναυπηγική βιομηχανία, αντί να κατευθύνονται στους γενικούς προϋπολογισμούς των κρατών.
Παράλληλα, εισηγείται τη δημιουργία μηχανισμού εξισορρόπησης του κόστους μεταξύ των ευρωπαϊκών και των ασιατικών ναυπηγείων. Μέσω αυτού, τα έσοδα του ETS θα χρησιμοποιούνται ως εργαλείο χρηματοδότησης της διαφοράς κόστους όταν ένας πλοιοκτήτης επιλέγει να ναυπηγήσει ή να επισκευάσει το πλοίο του σε ευρωπαϊκό ναυπηγείο υψηλών τεχνολογικών προδιαγραφών.
Νέα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις
Το σχέδιο προβλέπει επίσης ένα νέο πλαίσιο μόνιμων φορολογικών κινήτρων για όσους επενδύουν στη ναυπηγική βιομηχανία.
Ειδικότερα, προτείνεται φορολογική ελάφρυνση ίση με το 100% της επένδυσης για νέες ναυπηγήσεις και 50% για εργασίες επισκευής και εκσυγχρονισμού.
Τα κίνητρα θα αφορούν:
- Έλληνες πλοιοκτήτες που επιλέγουν ελληνικά ναυπηγεία.
- Ευρωπαίους πλοιοκτήτες που επιλέγουν ναυπηγεία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Πλοιοκτήτες από τις Ηνωμένες Πολιτείες που επενδύουν σε ελληνικά ή ευρωπαϊκά ναυπηγεία.
Επιπλέον, υπάρχει ειδική πρόβλεψη για την Ελλάδα, ώστε τα ίδια κίνητρα να ισχύουν και για Ευρωπαίους πλοιοκτήτες που επιλέγουν ελληνικά ναυπηγεία, αλλά και για Έλληνες πλοιοκτήτες που πραγματοποιούν επενδύσεις σε ναυπηγεία άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μανιφέστο ζητά ακόμη την κατάργηση των περιορισμών στις κρατικές ενισχύσεις για ναυπηγικές επενδύσεις, ιδιαίτερα για έργα που αφορούν ρομποτική, αυτοματισμούς και τεχνητή νοημοσύνη, ενώ προβλέπει μέγιστες επιδοτήσεις για έργα που δημιουργούν ολοκληρωμένα βιομηχανικά οικοσυστήματα.
Παράλληλα, εισηγείται τη δημιουργία ειδικού προγράμματος χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων ναυπηγικών εγκαταστάσεων.
Project NEXUS: Το ψηφιακό ναυπηγείο της επόμενης γενιάς
Το Project NEXUS αποτελεί τον τεχνολογικό πυρήνα του σχεδίου και περιγράφει το μοντέλο του ψηφιακού ναυπηγείου.
Βασική πρόβλεψη είναι η ενσωμάτωση συνεργατικών ρομποτικών συστημάτων (cobots) και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στις γραμμές παραγωγής, με στόχο να υποστηρίζεται το ανθρώπινο δυναμικό και να καλύπτονται οι αυξανόμενες ελλείψεις εξειδικευμένων τεχνιτών.
Η χρήση των νέων τεχνολογιών προτείνεται να επικεντρωθεί κυρίως στις βαριές, ανθυγιεινές και επικίνδυνες εργασίες, όπου η έλλειψη προσωπικού είναι πλέον μόνιμο πρόβλημα.
Παράλληλα, προβλέπονται σημαντικές επενδύσεις σε αυτοματοποιημένα συστήματα κοπής, συγκόλλησης και ψηφιακής διαχείρισης της παραγωγής, ώστε να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγικότητα και να καταστεί δυνατή η σχεδίαση και κατασκευή σύνθετων πλοίων υψηλής τεχνολογίας.
Προετοιμασία για τη ναυτιλία μετά το 2035
Το μανιφέστο επεκτείνει τον σχεδιασμό του και στην επόμενη δεκαετία, προτείνοντας την ανάπτυξη υποδομών που θα επιτρέψουν στα ελληνικά ναυπηγεία να κατασκευάζουν και να υποστηρίζουν πλοία μηδενικών εκπομπών.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η προετοιμασία για προηγμένα συστήματα αυτόνομης ενεργειακής πρόωσης, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs), που εκτιμάται ότι θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη ναυτιλία μετά το 2035.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ολοκληρωμένων βιομηχανικών hubs που θα συνδυάζουν ναυπηγεία, λιμένες, μονάδες τεχνικής υποστήριξης και υπηρεσίες logistics, καθώς και ειδικά κίνητρα για εγκαταστάσεις διττής χρήσης, οι οποίες θα μπορούν να εξυπηρετούν τόσο εμπορικά όσο και αμυντικά προγράμματα.
Στόχος η Ελλάδα να γίνει ο νότιος πυλώνας της ευρωπαϊκής ναυπηγικής
Το σχέδιο θέτει ως στρατηγικό στόχο την επίσημη αναγνώριση της Ελλάδας ως του νότιου πυλώνα της ναυπηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Σύμφωνα με το μανιφέστο, η χώρα θα πρέπει να αποκτήσει ισότιμη θέση με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία στις ευρωπαϊκές αμυντικές ναυπηγήσεις, αναπτύσσοντας ολοκληρωμένες δυνατότητες σχεδίασης, κατασκευής και τεχνικής υποστήριξης πολεμικών και ειδικών πλοίων.
Για τον σκοπό αυτό προτείνεται η δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης για την περίοδο 2027-2035, το οποίο θα χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επενδύσεις και θα καλύψει το επενδυτικό έλλειμμα που δημιουργήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες.
Διατλαντική συνεργασία για την ανάκτηση της ναυπηγικής ισχύος
Στην τελευταία ενότητα του μανιφέστου περιγράφεται η διεθνής στρατηγική της πρότασης.
Προβλέπεται η σύναψη ενός Transatlantic Shipbuilding Pact μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο τη δημιουργία κοινών γραμμών παραγωγής για εμπορικά, ενεργειακά και αμυντικά ναυπηγικά προγράμματα.
Μέσα από αυτή τη συνεργασία, το σχέδιο θέτει ως μακροπρόθεσμο στόχο την ανάκτηση του 33% της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής από τη Δύση, περιορίζοντας την εξάρτηση από τα ασιατικά ναυπηγεία, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και θωρακίζοντας τις δυτικές εφοδιαστικές αλυσίδες απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις.
Διαβάστε ακόμη
Φέσσας: Γιατί η Quest σταμάτησε τις αγορές μετοχών της Fourlis
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα