Περίπου 6.500 πλοία ελληνικών συμφερόντων ταξιδεύουν στις διεθνείς θάλασσες, αλλά μόλις τα 500 φέρουν την ελληνική σημαία. Η αναλογία που επικαλέστηκαν εκπρόσωποι της ελληνικής πλοιοκτησίας στο πρόσφατο συνέδριο της Capital Link στην Αθήνα αποτυπώνει μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της ελληνικής ναυτιλίας: ενώ οι Greeks πρωταγωνιστούν στην παγκόσμια αγορά, το εθνικό νηολόγιο αντιπροσωπεύει περιορισμένο τμήμα του στόλου τους.
Την ίδια στιγμή, ισχυρές εφοπλιστικές οικογένειες συνεχίζουν να επιλέγουν τη γαλανόλευκη για τα νεότευκτα πλοία τους. Από τον Απρίλιο έως τις αρχές Οκτωβρίου τουλάχιστον επτά νεότευκτα δεξαμενόπλοια των ομίλων Αγγελικούση, Τσάκου και Αγγελόπουλου εντάχθηκαν στο ελληνικό νηολόγιο.
Οι παραλαβές αυτές αναδεικνύουν την εμπιστοσύνη των συγκεκριμένων πλοιοκτητών στην ελληνική σημαία. Ταυτόχρονα, όμως, επαναφέρουν στο προσκήνιο την προειδοποίηση του κ. Πάνου Λασκαρίδη για την εξάρτηση του νηολογίου από έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων εφοπλιστικών οικογενειών. Η ελληνική σημαία διαθέτει ισχυρούς υποστηρικτές, αλλά δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από αυτούς. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει αυτή τη διαχρονική στήριξη σε ευρύτερο ρεύμα επιστροφής πλοίων στο εθνικό νηολόγιο.
Η κυρία Μαρία Αγγελικούση, επικεφαλής του ομώνυμου ναυτιλιακού ομίλου, έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια υπέρ της ελληνικής σημαίας. Μιλώντας τον περασμένο Ιούνιο είχε δηλώσει: «Είμαι πολύ περήφανη για την επιλογή μου η συντριπτική πλειονότητα των πλοίων μας να φέρει την ελληνική σημαία». Περισσότερο από το 85% των πλοίων του ομίλου φέρουν την ελληνική σημαία. Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγέθους και της διεθνούς δραστηριότητας του ομίλου, ο οποίος διαθέτει ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, στα φορτηγά πλοία και τα LNG carriers. Η στήριξη της κυρίας Μ. Αγγελικούση δεν περιορίζεται στις δηλώσεις. Συνοδεύεται από νέες ναυπηγήσεις και επενδύσεις σε σύγχρονα πλοία.
Η Maran Tankers παρέλαβε το φετινό καλοκαίρι τα Suezmax «Maran Menelaus» και «Maran Myrsini», χωρητικότητας 155.500 dwt το καθένα, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου προστέθηκε το «Maran Melina», επίσης 155.500 dwt. Και τα τρία νεότευκτα φέρουν ελληνική σημαία, επιβεβαιώνοντας ότι η επιλογή του εθνικού νηολογίου αποτελεί σταθερό στοιχείο της στρατηγικής του ομίλου.
Ο Νίκος Τσάκος
Στους υποστηρικτές της ελληνικής σημαίας συγκαταλέγεται και ο δρ Νίκος Τσάκος, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Tsakos Energy Navigation (TEN). «Δεν νοείται μεγάλη ελληνική ναυτιλία χωρίς ισχυρή ελληνική σημαία για εθνικούς και γεωπολιτικούς λόγους», είχε δηλώσει τον Ιούνιο. Ο Ελληνας εφοπλιστής έχει συνδέσει την παρουσία της γαλανόλευκης στα εμπορικά πλοία με τη διεθνή θέση της χώρας και τη διατήρηση της ναυτικής της παράδοσης. Το καλοκαίρι η TEN παρέλαβε το νεότευκτο shuttle tanker «Anfield DP», χωρητικότητας περίπου 154.000 dwt, το οποίο εντάχθηκε στο ελληνικό νηολόγιο. Παράλληλα, ο κ. Τσάκος ανακοίνωσε ότι δύο ακόμη υπό ναυπήγηση VLCC, τα «Euroleague 26» και «NY Knicks 26», θα φέρουν ελληνική σημαία.
Μια ιδιαίτερα σημαντική δέσμευση για το μέλλον της ελληνικής σημαίας ανέλαβε ο δρ Τσάκος κατά τη διάρκεια του 16ου Annual Capital Link Operational Excellence in Shipping Forum στην Αθήνα.
Παραλαμβάνοντας το Capital Link Maritime Sustainability Award, που απονεμήθηκε στον όμιλο Τσάκου και στο Ιδρυμα «Μαρία Τσάκος» για τη διαχρονική προσφορά τους στη ναυτική εκπαίδευση και την υποστήριξη των ανθρώπων της θάλασσας, ο Ελληνας εφοπλιστής έθεσε έναν φιλόδοξο στόχο: να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε όλα τα πλοία του ομίλου να μπορούν να φέρουν την ελληνική σημαία.
Απευθυνόμενος στους νέους σπουδαστές της ναυτικής εκπαίδευσης δήλωσε: «Αυτό που θα θέλαμε να μπορέσουμε να κάνουμε είναι να εκπαιδεύσουμε αρκετούς από εσάς ώστε να μπορούμε να έχουμε την ελληνική σημαία σε όλα τα πλοία μας. Αυτή είναι μια δέσμευση που θέλω να αναλάβω». Ο κ. Τσάκος ξεκαθάρισε ότι η ενίσχυση του ελληνικού νηολογίου δεν αποτελεί πρωτίστως οικονομικό ζήτημα, αλλά στρατηγική επιλογή με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία. «Δεν είναι θέμα οικονομικών. Πιστεύω ότι είναι στρατηγικής σημασίας στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον τα 5.500 ελληνικά πλοία να μπορούν να φέρουν την ελληνική σημαία», τόνισε.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η υλοποίηση αυτού του στόχου προϋποθέτει περισσότερους Ελληνες ναυτικούς, ουσιαστική αναβάθμιση της εκπαίδευσης και νέες αντισυμβατικές ιδέες. Επισήμανε ότι τα σύγχρονα πλοία γίνονται ολοένα πιο προηγμένα τεχνολογικά, με αποτέλεσμα οι νέοι αξιωματικοί να χρειάζονται ευρύτερες γνώσεις και δεξιότητες πέρα από την παραδοσιακή ναυτοσύνη. Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέει τη μελλοντική ανάπτυξη του ελληνικού νηολογίου με τη δημιουργία μιας νέας γενιάς Ελλήνων ναυτικών. Δεν πρόκειται για ανακοίνωση ότι όλα τα πλοία του ομίλου έχουν ήδη ελληνική σημαία, αλλά για συγκεκριμένη δέσμευση δημιουργίας των προϋποθέσεων ώστε αυτό να καταστεί εφικτό.
Η Αννα Αγγελικούση
Στην ενίσχυση της ελληνικής σημαίας συμβάλλει και η κυρία Αννα Αγγελικούση μέσω της Pantheon Tankers Management. Στις 31 Ιουλίου καταγράφηκε η παραλαβή του νεότευκτου Suezmax «Sea Topaz», χωρητικότητας 156.832 dwt, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου ακολούθησε το «Sea Quartz», περίπου 157.000 dwt. Το δεύτερο πλοίο νηολογήθηκε στον Πειραιά, με τη διαδικασία ύψωσης της ελληνικής σημαίας να ολοκληρώνεται μέσω των ελληνικών ναυτιλιακών υπηρεσιών στη Νότια Κορέα. Η συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει τη σημασία της αποτελεσματικής παρουσίας των ελληνικών αρχών στα μεγάλα ναυπηγικά κέντρα της Ασίας.
Οι Αγγελόπουλοι
Αντίστοιχα, η Arcadia Shipmanagement, συμφερόντων της οικογένειας Αγγελόπουλου, παρέλαβε το καλοκαίρι το νεότευκτο Suezmax «Aegean Miracle» από τα ναυπηγεία HD Hyundai Samho. Με τη συγκεκριμένη προσθήκη ο στόλος της εταιρείας αριθμεί 17 Suezmax, τα οποία φέρουν όλα ελληνική σημαία. Πρόκειται για μια σταθερή πολιτική νηολόγησης, η οποία δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες παραλαβές, αλλά χαρακτηρίζει συνολικά τη λειτουργία της εταιρείας.
Ο Χάρης Βαφειάς
Το ζήτημα της ελληνικής σημαίας βρέθηκε στο επίκεντρο του 16ου Ετήσιου Συνεδρίου της Capital Link. Ο κ. Χάρης Βαφειάς χαρακτήρισε ντροπή το γεγονός ότι από τα περίπου 6.500 ελληνόκτητα πλοία μόλις τα 500 φέρουν ελληνική σημαία. Εστίασε στις απαιτήσεις στελέχωσής τους με Ελληνες ναυτικούς, τις οποίες θεωρεί εμπόδιο για την προσέλκυση περισσότερων πλοίων στο εθνικό νηολόγιο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη οι νέοι να γνωρίσουν τη σημασία της ναυτιλίας για την ελληνική οικονομία ήδη από το σχολείο.
Ο Πέτρος Παππάς
Ο κ. Πέτρος Παππάς προσέγγισε το θέμα από την πλευρά της διοικητικής αποτελεσματικότητας. Υποστήριξε ότι το ελληνικό νηολόγιο πρέπει να λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, επτά ημέρες την εβδομάδα, όπως συμβαίνει με ανταγωνιστικά διεθνή νηολόγια. Η επισήμανση αφορά την ανάγκη άμεσης εξυπηρέτησης των ναυτιλιακών εταιρειών που διαχειρίζονται πλοία σε διαφορετικές ζώνες ώρας και χρειάζονται συνεχή υποστήριξη.
Ο Αριστείδης Πίττας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η παρέμβαση του κ. Αριστείδη Πίττα.
Ο Ελληνας εφοπλιστής ανέδειξε την ισχυρή θέση της ελληνόκτητης ναυτιλίας σε παγκόσμιο επίπεδο και ιδιαίτερα στον ευρωπαϊκό στόλο δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου. Η τοποθέτησή του προσθέτει μια κρίσιμη διάσταση στη συζήτηση για την ελληνική σημαία: η Ελλάδα διαθέτει τεράστια επιχειρηματική δύναμη στη θάλασσα, χωρίς η ισχύς αυτή να αποτυπώνεται αναλογικά στο εθνικό της νηολόγιο. Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα πλοία ελέγχουν οι Ελληνες εφοπλιστές, αλλά και ποιο μέρος αυτής της δραστηριότητας συνδέεται θεσμικά με την Ελλάδα μέσω της σημαίας. Η ελληνόκτητη ναυτιλία περιλαμβάνει πλοία ελληνικών συμφερόντων ανεξαρτήτως νηολογίου. Αντίθετα, τα πλοία υπό ελληνική σημαία υπάγονται στη δικαιοδοσία του ελληνικού κράτους ως κράτους σημαίας. Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί η Ελλάδα μπορεί να κυριαρχεί στη διεθνή πλοιοκτησία, αλλά αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην ανάπτυξη του εθνικού νηολογίου.
Ο Αντώνης Κανελλάκης
Διαφορετική προσέγγιση παρουσίασε ο κ. Αντώνης Κανελλάκης, γιος της κυρίας Αννας Αγγελικούση, ο οποίος μαζί με τον αδελφό του Φραγκίσκο έχουν αναλάβει ως η επόμενη γενιά τα ηνία του ομίλου.
Ανέφερε ότι περίπου 35 πλοία του ομίλου φέρουν ελληνική σημαία και εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα. Η θετική αυτή αξιολόγηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή προέρχεται από εκπρόσωπο εταιρειών με ουσιαστική παρουσία στο ελληνικό νηολόγιο. Παράλληλα, αναγνώρισε το πρόβλημα της έλλειψης Ελλήνων αξιωματικών και υποστήριξε ότι οι καλύτερες αποδοχές και οι συνθήκες εργασίας μπορούν να συμβάλλουν στην προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα.
Πίσω από τη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού νηολογίου βρίσκεται η διαθεσιμότητα Ελλήνων ναυτικών. Οι ανάγκες στελέχωσης ενός μεγάλου και συνεχώς αναπτυσσόμενου στόλου είναι δύσκολο να καλυφθούν από το διαθέσιμο ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό. Η ενίσχυση των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, η αναβάθμιση των υποδομών τους, η αύξηση των ευκαιριών θαλάσσιας πρακτικής και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας είναι κρίσιμες προϋποθέσεις.
Το ζήτημα, όμως, δεν αφορά μόνο τη στελέχωση των πλοίων. Οι Ελληνες αξιωματικοί συνιστούν παραδοσιακά σημαντική πηγή στελεχών για τα ναυτιλιακά γραφεία μεταφέροντας στη στεριά την εμπειρία που αποκτούν στη θάλασσα. Παράλληλα, το ελληνικό νηολόγιο καλείται να ανταγωνιστεί σημαίες όπως αυτές της Λιβερίας, των Νήσων Μάρσαλ, του Παναμά, της Μάλτας και της Κύπρου.
Η ταχύτητα των διαδικασιών, η ψηφιοποίηση, η διαθεσιμότητα υπηρεσιών και η ευελιξία στη στελέχωση είναι καθοριστικοί παράγοντες για τις αποφάσεις των πλοιοκτητών.
Οι επτά φετινές πρόσφατες παραλαβές νεότευκτων πλοίων υπό ελληνική σημαία αποδεικνύουν ότι το ελληνικό νηολόγιο εξακολουθεί να αποτελεί επιλογή για σημαντικούς ναυτιλιακούς ομίλους. Δεν αρκούν όμως για να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα. Το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η γαλανόλευκη να είναι ανταγωνιστική επιλογή για περισσότερους Ελληνες πλοιοκτήτες, μετατρέποντας μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ναυτιλιακής ισχύος τους σε δύναμη του εθνικού νηολογίου.
Μαρία Αγγελικούση
«Είμαι πολύ περήφανη για την επιλογή μου η συντριπτική πλειονότητα των πλοίων μας να φέρει την ελληνική σημαία»
Νίκος Τσάκος
«Δεν νοείται μεγάλη ελληνική ναυτιλία χωρίς ισχυρή ελληνική σημαία»
Η Αννα Αγγελικούση ύψωσε την ελληνική σημαία στα δύο νεότευκτα Suezmax της Pantheon
Tankers MANAGEMENT
Ο Χάρης Βαφειάς μιλώντας στο Capital Link εστίασε στις απαιτήσεις στελέχωσης των πλοίων με Ελληνες ναυτικούς, τις οποίες θεωρεί εμπόδιο για την προσέλκυση περισσότερων πλοίων στο εθνικό νηολόγιο
Ο Πέτρος Παππάς υποστήριξε ότι το ελληνικό νηολόγιο πρέπει να λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, επτά ημέρες την εβδομάδα, όπως συμβαίνει με ανταγωνιστικά διεθνή νηολόγια
Αριστείδης Πίττας
«Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα πλοία ελέγχουν οι Ελληνες εφοπλιστές, αλλά και ποιο μέρος αυτής της δραστηριότητας συνδέεται θεσμικά με την Ελλάδα μέσω της σημαίας»
Αντώνης Κανελλάκης
«Οι καλύτερες αποδοχές και οι συνθήκες εργασίας μπορούν να συμβάλλουν στην προσέλκυση
νέων στο ναυτικό»