Μια φιλόδοξη πρόταση για την ανασυγκρότηση της ναυπηγικής βιομηχανίας στη Δύση, με κοινό στρατηγικό σχεδιασμό μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, παρουσίασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ONEX και πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ), Πάνος Ξενοκώστας, κατά την ομιλία του στο 5th Trading in US Waters Seminar, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των Ποσειδωνίων 2026. Η παρέμβασή του επικεντρώθηκε στην ανάγκη ανάκτησης της ναυπηγικής ισχύος των δυτικών οικονομιών, στην αξιοποίηση των εσόδων από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ETS για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων και στην ανάπτυξη του Project NEXUS, ενός τεχνολογικού προγράμματος που φιλοδοξεί να επαναπροσδιορίσει το μέλλον της ναυπηγικής βιομηχανίας.
Ο κ. Ξενοκώστας υποστήριξε ότι η ναυπηγική βιομηχανία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένας παραγωγικός κλάδος, αλλά ως κρίσιμη υποδομή οικονομικής και εθνικής ασφάλειας. Όπως επισήμανε, η υπερσυγκέντρωση της παγκόσμιας παραγωγής πλοίων σε περιορισμένο αριθμό ασιατικών ναυπηγικών κέντρων δημιουργεί σοβαρές γεωπολιτικές εξαρτήσεις και κινδύνους για την ανθεκτικότητα των δυτικών οικονομιών και των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε στοιχεία σχετικά με το κόστος ναυπήγησης μεγάλων δεξαμενόπλοιων, επιδιώκοντας να αναδείξει τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η διαφορά κόστους κατασκευής ενός VLCC μεταξύ δυτικών ναυπηγείων και κρατικά επιδοτούμενων ασιατικών μονάδων ανέρχεται περίπου στα 125 εκατ. δολάρια. Ωστόσο, όπως εξήγησε, εάν το πρόσθετο αυτό κόστος κατανεμηθεί στον κύκλο ζωής του πλοίου, που υπολογίζεται σε περίπου 25 χρόνια, η τελική επιβάρυνση για τον καταναλωτή περιορίζεται στα 0,0036 δολάρια ανά λίτρο καυσίμου ή περίπου 18 σεντς ανά γέμισμα οχήματος.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αγορά ναύλων αδυνατεί να απορροφήσει από μόνη της το επιπλέον επενδυτικό κόστος και γι’ αυτό απαιτούνται νέοι μηχανισμοί πολιτικής. Σύμφωνα με τη θέση της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, η απάντηση δεν βρίσκεται στην επιβολή προστατευτικών δασμών, οι οποίοι ενδέχεται να οδηγήσουν σε εμπορικές συγκρούσεις, αλλά στη δημιουργία ενός μηχανισμού εξισορρόπησης από την πλευρά της ζήτησης (Demand-Side Leveling Mechanism), που θα αντισταθμίζει το πρόσθετο επενδυτικό κόστος απευθείας στο στάδιο της ναυπήγησης.
Πρόταση για νέο Διατλαντικό Ναυπηγικό Σύμφωνο
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η πρόταση για τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών με ορίζοντα δεκαετίας. «Απαιτείται ένα νέο Διατλαντικό Ναυπηγικό Σύμφωνο. Μια συντονισμένη 10ετής στρατηγική με μία απαρέγκλιτη προτεραιότητα: η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ανακτήσουν συλλογικά το 1 στα 3, δηλαδή το 33%, της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Όπως σημείωσε, η επίτευξη αυτού του στόχου δεν αποτελεί απλώς μια βιομηχανική επιδίωξη, αλλά συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση της οικονομικής κυριαρχίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων των δυτικών χωρών. Αναφερόμενος στις συνέπειες της σημερινής κατάστασης, προειδοποίησε ότι η υπερβολική εξάρτηση από λίγα κέντρα παραγωγής έχει μετατραπεί σε ζήτημα στρατηγικής σημασίας. «Δεν πρόκειται πλέον για ελεύθερο εμπόριο. Είναι στρατηγική ομηρία», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποκατάστασης σημαντικού μέρους της παραγωγικής ικανότητας της Δύσης στον τομέα της ναυπηγικής.
Ο πρόεδρος της ONEX χαιρέτισε παράλληλα τη στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών, υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προς πολιτικές ενίσχυσης της εθνικής ναυτιλιακής και ναυπηγικής αυτονομίας, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να κινηθεί στην ίδια κατεύθυνση και να αναπτύξει αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων προτείνει τη θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προτίμησης Πλοίων (European Ship Preference Framework), το οποίο θα προβλέπει συγκεκριμένα ποιοτικά, στρατηγικά και περιβαλλοντικά κριτήρια για τα πλοία που δραστηριοποιούνται στις δυτικές οικονομικές ζώνες, δημιουργώντας κίνητρα υπέρ της εγχώριας ναυπηγικής παραγωγής.
Το Project NEXUS στο επίκεντρο της τεχνολογικής μετάβασης
Ιδιαίτερη θέση στην παρουσίαση κατείχε το Project NEXUS, το οποίο ο κ. Ξενοκώστας περιέγραψε ως τον βασικό τεχνολογικό πυλώνα της προτεινόμενης στρατηγικής αναγέννησης της ναυπηγικής βιομηχανίας. «Η τεχνολογική αιχμή του δόρατος αυτής της στρατηγικής είναι το PROJECT NEXUS», ανέφερε.
Το πρόγραμμα συνδυάζει την ανάπτυξη εμπορικών πλοίων που θα αξιοποιούν μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες νέας γενιάς (SMRs) με σύγχρονες μεθόδους ψηφιακής ναυπήγησης, φιλοδοξώντας να δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο για τις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές. «Πρέπει να κάνουμε ένα άλμα απευθείας στο πραγματικό μέλλον των παγκόσμιων logistics», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι οι τεχνολογίες SMR μπορούν να προσφέρουν δραστική μείωση λειτουργικού κόστους και υψηλό βαθμό ενεργειακής αυτονομίας για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Παράλληλα, παρουσίασε το όραμα του ψηφιακού μετασχηματισμού των ναυπηγείων μέσω προηγμένων τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, αυτοματοποίησης και ρομποτικής παραγωγής. «Μεταμορφώνουμε τα ναυπηγεία μας μέσω της Ψηφιακής Ναυπήγησης (Silicon Shipbuilding)», δήλωσε, εξηγώντας ότι το νέο μοντέλο βασίζεται στη χρήση Generative AI, συστημάτων Digital Twin και ολοκληρωμένων ψηφιακών διαδικασιών παραγωγής, οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να μειώσουν σημαντικά τους χρόνους κατασκευής.
Πρόταση για αξιοποίηση των πόρων του ETS
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιερώθηκε στη χρηματοδότηση της ναυπηγικής ανασυγκρότησης μέσω των πόρων που προκύπτουν από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ETS. Όπως τόνισε, ο ναυτιλιακός κλάδος καλείται ήδη να καταβάλλει σημαντικά ποσά στο πλαίσιο των νέων περιβαλλοντικών πολιτικών και επομένως τα έσοδα αυτά θα πρέπει να επιστρέφουν στον ίδιο τον κλάδο μέσω επενδύσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγική του βάση. «Απαιτούμε την άμεση ανακύκλωση των εσόδων αυτών των επιβαρύνσεων άνθρακα», δήλωσε, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικού Ταμείου Ανάκαμψης και Κυριαρχίας της Ναυπηγικής. Όπως εξήγησε, η πρωτοβουλία αυτή θα επιτρέψει στους πλοιοκτήτες να διαπιστώνουν ότι οι πόροι που καταβάλλουν στο πλαίσιο των χρεώσεων άνθρακα επιστρέφουν απευθείας στον κλάδο με τη μορφή νέων επενδύσεων. «Οι πλοιοκτήτες οι οποίοι επί του παρόντος πληρώνουν βαριές επιβαρύνσεις άνθρακα θα γνωρίζουν με απόλυτη βεβαιότητα ότι το κεφάλαιό τους επιστρέφει άμεσα, συναλλακτικά και στρατηγικά στον δικό τους κλάδο», ανέφερε. Σύμφωνα με την πρόταση, οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στη δημιουργία νέων ναυπηγικών εγκαταστάσεων, στην ανάπτυξη πλοίων μηδενικών εκπομπών και στη δημιουργία σύγχρονων βιομηχανικών υποδομών υψηλής τεχνολογίας τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο πρόεδρος της ONEX απηύθυνε κάλεσμα προς κυβερνήσεις, διεθνείς θεσμούς και τη ναυτιλιακή κοινότητα να στηρίξουν μια κοινή διατλαντική πρωτοβουλία για την ανασυγκρότηση της ναυπηγικής βιομηχανίας και την ενίσχυση της βιομηχανικής αυτάρκειας της Δύσης. Όπως υποστήριξε, η επόμενη δεκαετία θα είναι καθοριστική για το αν οι δυτικές οικονομίες θα μπορέσουν να ανακτήσουν κρίσιμες παραγωγικές δυνατότητες σε έναν τομέα που συνδέεται άμεσα με το διεθνές εμπόριο, την ενέργεια και την οικονομική ασφάλεια.
Κλείνοντας την ομιλία του από το βήμα των Ποσειδωνίων 2026, έστειλε το μήνυμα για την έναρξη μιας νέας εποχής στη ναυπηγική βιομηχανία: «Ας ξεκινήσουμε τη Ναυπηγική Αναγέννηση σήμερα, εδώ ακριβώς, στα Ποσειδώνια».
Διαβάστε ακόμη
Ρεύμα: Εγκλωβισμένοι στα ακριβά τιμολόγια οι καταναλωτές
Τουρισμός: Με βελτιωμένη ροή άνοιξε η σεζόν – Τι εκτιμούν οι παράγοντες της αγοράς
Τι σηματοδοτεί η απόφαση του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα