Σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες του πλανήτη, δεκάδες ελληνικά πλοία βρίσκονται εκτεθειμένα σε ένα περιβάλλον που πλέον θεωρείται εμπόλεμο. Το πρωί της 25ης Μαρτίου, καταγράφηκαν 33 πλοία υπό ελληνική σημαία στην ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Ομάν εκ των οποίων τα 11 είναι εντός του Περσικού Κόλπου και δύο στον Κόλπο του Ομάν. Συνολικά 138 πλοία ελληνικών συμφερόντων δραστηριοποιούνταν στο ίδιο γεωγραφικό τόξο. Όμως, πληροφορίες από την ναυλομεσιτική αγορά ανεβάζουν τον αριθμό τους στα, περίπου, 400, σημειώνοντας ότι πολλά βρίσκονται υπό διαχείριση third party εταιρειών και για αυτό δεν καταγράφονται ως ελληνικών συμφερόντων.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη έκθεση της ελληνικής ναυτιλίας στις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς πρόκειται για θαλάσσιες οδούς ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Την περασμένη εβδομάδα μόλις 10 δεξαμενόπλοια εξήλθαν από την περιοχή, μεταφέροντας περίπου 10 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, όταν υπό κανονικές συνθήκες ο αριθμός έφτανε τα 250 πλοία με 300 εκατ. βαρέλια. Παράλληλα, εκτιμάται ότι έως και 540 δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα λόγω της κρίσης, ενώ περίπου το 5% του παγκόσμιου στόλου VLCC βρίσκεται ακινητοποιημένο στην περιοχή. Η μείωση των διελεύσεων αγγίζει το 95%, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.
Στο ήδη τεταμένο περιβάλλον, προστίθενται πληροφορίες ότι το Ιράν επιβάλλει χρέωση έως και 2 εκατ. δολάρια ανά δεξαμενόπλοιο για τη διέλευση του από τα Στενά. Το ιρανικό κοινοβούλιο επεξεργάζεται σχέδιο νόμου που προβλέπει την επιβολή τέλους το οποίο αναμένεται να οριστικοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα και θα κατοχυρώνει νομικά την εποπτεία του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.
Ήδη περισσότερα από 20 πλοία έχουν περάσει με αυτόν τον τρόπο τις τελευταίες ημέρες, μεταξύ των οποίων και πλοία ελληνικών συμφερόντων. Ορισμένες χώρες, όπως η Ινδία, επιδιώκουν συμφωνίες μαζικής διέλευσης για τον στόλο τους.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία, καθώς από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και η μείωση της παραγωγής έχουν ήδη οδηγήσει σε άνοδο των τιμών, εντείνοντας τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης. Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η διέλευση δεν αποκατασταθεί σύντομα, θα ακολουθήσουν αυξήσεις σε καύσιμα, τρόφιμα και βασικά αγαθά.
Η αβεβαιότητα έχει αναγκάσει πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν τόσο το Ορμούζ όσο και τη Διώρυγα του Σουέζ, λόγω του φόβου να δεχτούν κτύπημα από τους Χούθι, επιλέγοντας μεγαλύτερες διαδρομές γύρω από την Αφρική.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αύξηση του δείκτη ton-miles κατά 6% έως 10%, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα πλοίων και εκτοξεύοντας τα ναύλα. Τα ημερήσια έσοδα για μεγάλα δεξαμενόπλοια φτάνουν έως και τα 266.000 δολάρια, ενώ οι αξίες μεταπώλησης έχουν επίσης ενισχυθεί σημαντικά.
Παρά τις προκλήσεις, η ελληνόκτητη ναυτιλία διατηρεί ισχυρή παρουσία. Με 4.388 πλοία, ελέγχει περίπου το 21% της παγκόσμιας χωρητικότητας, ενώ το μερίδιό της στα δεξαμενόπλοια αγγίζει το 30%. Επίσης ελέγχει το 61% της χωρητικότητας των πλοίων υπό σημαία κράτους-μέλους της ΕΕ.
Η ισχύς αυτή καθιστά την Ελλάδα βασικό παίκτη στις εξελίξεις, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει και την έκθεσή της στους κινδύνους της περιοχής.
Οι διεθνείς προσπάθειες για την προστασία της ναυσιπλοΐας αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Σε αντίθεση με την Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι επιχειρήσεις απέτυχαν να εξαλείψουν πλήρως τις επιθέσεις, η περίπτωση του Ορμούζ θεωρείται ακόμη πιο σύνθετη.
Η στρατιωτική ισχύς του Ιράν, σε συνδυασμό με τη γεωγραφία της περιοχής, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την ασφαλή συνοδεία πλοίων. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα απαιτηθούν μήνες συντονισμένων επιχειρήσεων για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας.
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: δεν υπάρχει εύκολη εναλλακτική για τα Στενά του Ορμούζ. Η παρατεταμένη αστάθεια στην περιοχή απειλεί να αναδιαμορφώσει όχι μόνο τη ναυτιλία, αλλά και το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας.
Η επόμενη περίοδος θα κρίνει αν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή αν θα οδηγήσει σε ακόμη βαθύτερες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και μεταφορών.
Οι δυτικοί σύμμαχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Η εμπειρία από την Ερυθρά Θάλασσα λειτουργεί ως αρνητικό προηγούμενο, καθώς οι πολύχρονες επιχειρήσεις κατά των Χούθι στην Υεμένη κόστισαν δισεκατομμύρια χωρίς να αποκαταστήσουν πλήρως την ομαλότητα. Παρά τις στρατιωτικές παρεμβάσεις και την κατάρριψη εκατοντάδων drones και πυραύλων, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν και η ναυτιλιακή δραστηριότητα περιορίστηκε σημαντικά.
Στην περίπτωση του Ορμούζ, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η εμπλοκή του Ιράν, με σαφώς ισχυρότερες στρατιωτικές δυνατότητες, εντείνει τον κίνδυνο. Το οπλοστάσιο της Τεχεράνης, που περιλαμβάνει drones, πυραύλους και νάρκες, σε συνδυασμό με τη γεωγραφία της περιοχής, καθιστά την προστασία των πλοίων εξαιρετικά δύσκολη.
Διαβάστε ακόμη
Fed: Συνεχίζεται το θρίλερ με την αντικατάσταση του Πάουελ
Γιατί οι ξενοδόχοι ανησυχούν για τo οδικό δίκτυο στην Κέρκυρα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα