Νέα απειλή για τα ενεργειακά έργα: Στη δίνη των γεωπολιτικών εντάσεων οι offshore δραστηριότητες

Σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών εισέρχεται ο κλάδος των υπεράκτιων δραστηριοτήτων, καθώς η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή καθιστά ιδιαίτερα περίπλοκες και επικίνδυνες τις μετακινήσεις πλωτών γεωτρύπανων, φορτηγίδων, πλοίων υποστήριξης και πλωτών μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης πετρελαίου.

Όπως επισημαίνει ο Γιώργος Βίτσος, αναλυτής του ναυλομεσιτικού οίκου INTERMODAL, οι κίνδυνοι για τις offshore μονάδες είναι σημαντικά μεγαλύτεροι από εκείνους που αντιμετωπίζουν τα συμβατικά εμπορικά πλοία. Ο βασικός λόγος είναι ότι οι μονάδες που μετακινούνται με ρυμούλκηση διαθέτουν ελάχιστη ευελιξία, κινούνται συνήθως με ταχύτητες μόλις 4 έως 7 κόμβων και δεν έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν γρήγορους ελιγμούς αποφυγής.

Η χαμηλή ταχύτητα, η προβλέψιμη πορεία και το μεγάλο ίχνος τους στα ραντάρ τις καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτες σε περιοχές όπου υπάρχει κίνδυνος επιθέσεων με πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας ή μικρά ταχύπλοα.

«Για ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο, ο χρόνος έκθεσης στον κίνδυνο κατά τη διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μπορεί να μετριέται σε ώρες. Για μία ρυμούλκηση που κινείται με τέσσερις κόμβους, η ίδια έκθεση μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες», τονίζει ο αναλυτής της INTERMODAL.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν σήμερα το πλέον απαιτητικό περιβάλλον για τις υπεράκτιες μετακινήσεις. Μία επιχείρηση ρυμούλκησης δεν περιορίζεται μόνο στο ρυμουλκό και τη μεταφερόμενη μονάδα, αλλά απαιτεί συχνά συνοδευτικά σκάφη, ανεφοδιασμό καυσίμων, αλλαγές πληρωμάτων, σχέδια έκτακτης ανάγκης και πρόσβαση σε ασφαλή λιμάνια καταφυγής.

Οι πρόσφατες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μέση Ανατολή και στην Ερυθρά Θάλασσα, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση μεγάλου αριθμού δεξαμενόπλοιων που παραμένουν αγκυροβολημένα ή κινούνται με χαμηλή ταχύτητα στον Κόλπο, έχουν επιβαρύνει περαιτέρω τις συνθήκες ναυσιπλοΐας. Παρά το γεγονός ότι τα Στενά παραμένουν τυπικά ανοικτά, η σημαντική μείωση των καθημερινών διελεύσεων παραπέμπει, σύμφωνα με την ανάλυση, σε έναν εκ των πραγμάτων περιορισμό της ναυσιπλοΐας.

Η αβεβαιότητα αυτή έχει άμεσες συνέπειες για τους offshore εργολάβους. Η εξεύρεση κατάλληλων ποντοπόρων ρυμουλκών που είναι διατεθειμένα να εισέλθουν ή να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο γίνεται ολοένα δυσκολότερη, καθώς αρκετοί διαχειριστές εμφανίζονται απρόθυμοι να εκθέσουν τα πληρώματά τους σε περιοχές όπου έχουν καταγραφεί επιθέσεις με βλήματα, drones ή εκρηκτικά σκάφη.

Παράλληλα, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έχουν αυξηθεί απότομα, ενώ οι ασφαλιστές εξετάζουν πλέον κάθε ταξίδι ξεχωριστά και με αυστηρότερα κριτήρια. Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργούν και οι αποφάσεις συμμετεχόντων στην ασφαλιστική αγορά του Lloyd’s να αποκλείσουν από την κάλυψη πλοία που πραγματοποιούν μη εγκεκριμένες πληρωμές ή καταβάλλουν τέλη για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.

Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και στην Ερυθρά Θάλασσα. Παρότι μέρος της εμπορικής κίνησης εξακολουθεί να διέρχεται από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, οι επιθέσεις των Χούθι έχουν αποδείξει ότι ο κίνδυνος καλύπτει μία ιδιαίτερα μεγάλη γεωγραφική περιοχή.

Οι ναυτιλιακές προειδοποιήσεις εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη νότια Ερυθρά Θάλασσα, τον Κόλπο του Άντεν και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ ως ζώνες υψηλής απειλής. Οι νέες απειλές κατά της ναυτιλίας και οι περιορισμοί που έχουν ανακοινωθεί εις βάρος της θαλάσσιας εμπορικής δραστηριότητας που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία εντείνουν την ανησυχία των διαχειριστών.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Βίτσο, οι εταιρείες που εξετάζουν τη μετακίνηση πλωτών γεωτρύπανων, φορτηγίδων, εμπορικών πλοίων ή μονάδων παραγωγής προς ή από τον Κόλπο θα πρέπει να αναμένουν περιορισμένη διαθεσιμότητα ρυμουλκών, αυξημένο ασφαλιστικό κόστος και δυσκολίες στην εξασφάλιση εγκρίσεων από ναυλωτές, τράπεζες και χρηματοδότες.

Οι πληροφορίες από την αγορά αναφέρουν ήδη ότι αρκετοί διαχειριστές ρυμουλκών δεν είναι πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ υπό τις σημερινές συνθήκες. Η στάση αυτή περιορίζει ουσιαστικά τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα και μπορεί να οδηγήσει σε αναβολές έργων, καθυστερήσεις και σημαντικές αυξήσεις του κόστους.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί το περιβάλλον ασφαλείας. Η μειωμένη κίνηση τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μαζί με τις νέες επιθέσεις και τις απειλές κατά της εμπορικής ναυτιλίας και των ενεργειακών υποδομών, επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις των εταιρειών και τη στάση της ασφαλιστικής αγοράς.

Η προοπτική του κλάδου παραμένει απόλυτα συνδεδεμένη με τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Μία νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει πρόσθετους περιορισμούς στην εμπορική ναυτιλία, με τις offshore μετακινήσεις να συγκαταλέγονται πιθανότατα στις πρώτες δραστηριότητες που θα αναβάλλονταν.

«Όσο αυξάνεται η διάρκεια έκθεσης των πλωτών μονάδων σε περιοχές υψηλού κινδύνου, τόσο λιγότερο ελκυστική γίνεται η σχέση κινδύνου και απόδοσης για τους διαχειριστές ρυμουλκών, τους offshore εργολάβους και τις ασφαλιστικές εταιρείες», καταλήγει η ανάλυση της INTERMODAL.