Η εικόνα της ναυτιλίας ως ενός παγκόσμιου, ουδέτερου δικτύου μεταφοράς αγαθών αμφισβητείται πλέον ανοιχτά. Τα τελευταία δύο χρόνια, ολοένα και περισσότερα εμπορικά πλοία βρίσκονται στο επίκεντρο επιθέσεων που δεν ακολουθούν κανόνες πολέμου, συνήθως δεν φέρουν σαφή υπογραφή και δύσκολα αποτρέπονται. Η ελληνόκτητη ναυτιλία, η οποία ελέγχει το 21% της παγκόσμιας χωρητικότητας με ισχυρή παρουσία σε όλα τα θαλάσσια περάσματα, βιώνει αυτή τη μετάβαση με ιδιαίτερη ένταση.

Η Ερυθρά Θάλασσα αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη προειδοποίηση. Τον Αύγουστο του 2024, το ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο «Sounion» δέχθηκε πυραυλική επίθεση από τους Χούθι ενώ έπλεε φορτωμένο με ιρακινό αργό πετρέλαιο. Το πλοίο έμεινε ακυβέρνητο, το πλήρωμα εγκατέλειψε και ακολούθησε πυρκαγιά μετά την τοποθέτηση εκρηκτικών από ενόπλους, πριν σωθεί χάρη στην επέμβαση ευρωπαϊκής ναυτικής δύναμης. Το περιστατικό κατέδειξε πόσο εύκολα ένα εμπορικό πλοίο μπορεί να μετατραπεί σε «όμηρο» γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων.

Μέσα στο 2025, οι απειλές επεκτάθηκαν και εκτός ζωνών ανοιχτής σύγκρουσης. Τον Ιανουάριο, το δεξαμενόπλοιο «Seacharm» υπέστη έκρηξη ενώ βρισκόταν αγκυροβολημένο στο τουρκικό λιμάνι Τζεϊχάν, με τις πρώτες ενδείξεις να παραπέμπουν σε μαγνητική νάρκη. Λίγες εβδομάδες αργότερα, παρόμοιο σενάριο εξετάστηκε και για το τάνκερ «Seajewel» στη Σαβόνα της Ιταλίας, όπου δύο εκρήξεις κάτω από την ίσαλο γραμμή προκάλεσαν ζημιές στο κύτος, χωρίς όμως διαρροή ή τραυματισμούς. Τον Ιουνίου 2025, το δεξαμενόπλοιο τύπου suezmax «Vilamoura» (159.000 dwt) υπέστη έκρηξη στο μηχανοστάσιο περίπου 12 ώρες μετά την αναχώρησή του από το λιμάνι Ζουεϊτίνα της Λιβύης. Είχε φορτώσει 1 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου με προορισμό το Γιβραλτάρ. Το πλοίο υπέστη ζημιές, χωρίς να αναφερθούν θύματα.

Το καλοκαίρι του ίδιου έτους, οι επιθέσεις των Χούθι κορυφώθηκαν. Το φορτηγό πλοίο «Magic Seas» βυθίστηκε στην Ερυθρά Θάλασσα έπειτα από συνδυασμένη επίθεση με drones και πυραύλους, ενώ λίγες ημέρες αργότερα το «Eternity C» χτυπήθηκε επανειλημμένα από πυραύλους και μη επανδρωμένα σκάφη. Η κατάληξη ήταν τραγική: απώλειες ανθρώπινων ζωών και αιχμαλωσία μελών του πληρώματος, γεγονός που επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των ναυτικών.

Στο νεότευκτο LPG carrier «Eco Wizard» (40.000 cbm), σημειώθηκε διαρροή αμμωνίας κατά τη φόρτωση κοντά στο λιμάνι Ust-Luga -Λένινγκραντ. Οι ρωσικές αρχές ανέφεραν ότι δεν υπήρξε κίνδυνος για ανθρώπους ή περιβάλλον. Δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο δολιοφθοράς ή εκρηκτικού μηχανισμού.

Το 2026 ξεκίνησε με ανησυχητικά σημάδια σε νέο μέτωπο. Στη Μαύρη Θάλασσα, κοντά σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις, τα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια «Matilda» και «Delta Harmony» δέχθηκαν επιθέσεις με drones. Παρότι τα πληρώματα δεν τραυματίστηκαν και τα πλοία παρέμειναν λειτουργικά, το γεγονός ότι τέτοια περιστατικά σημειώνονται σε περιοχές στρατηγικής σημασίας εντείνει τους φόβους για κλιμάκωση.

Παράλληλα, η πειρατεία δεν έχει εξαλειφθεί. Τον Νοέμβριο του 2025, το ελληνόκτητο «Hellas Aphrodite» δέχθηκε επίθεση ανοιχτά της Σομαλίας. Το πλήρωμα κατέφυγε στο citadel και διασώθηκε έπειτα από επέμβαση ευρωπαϊκών δυνάμεων, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και «παλιά» φαινόμενα επιστρέφουν σε περιβάλλον γενικευμένης αστάθειας.

Πίσω από τα οικονομικά στοιχεία και τα πλοία βρίσκονται οι άνθρωποι της ναυτιλίας. Ναυτικοί που καλούνται να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους σε περιβάλλοντα όπου ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει αιφνιδιαστικά, χωρίς προειδοποίηση και χωρίς σαφή δράστη. Οι επιθέσεις με drones, οι εκρήξεις σε αγκυροβόλια και τα περιστατικά πειρατείας επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ανθρώπινης ασφάλειας, όχι μόνο της εμπορικής ζημίας.

Για την ελληνόκτητη ναυτιλία, που παραμένει πυλώνας του παγκόσμιου εμπορίου, η πρόκληση δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι πρωτίστως ζήτημα ανθρώπινης ασφάλειας και διεθνούς σταθερότητας. Η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα της ασφάλειας σε διεθνή φόρα, ζητώντας σαφέστερους κανόνες, συντονισμό και ουσιαστική προστασία για τα πληρώματα. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις διπλωματικές πρωτοβουλίες και την πραγματικότητα στη θάλασσα παραμένει μεγάλη.

Διαβάστε ακόμη

Έσπασαν τα κοντέρ οι ελληνικές εξαγωγές με ρεκόρ 37 δισ. ευρώ

Ηλεκτρονικές απάτες: Ο… λογαριασμός στους πελάτες – Πότε τα δικαστήρια αποφασίζουν υπέρ των τραπεζών

Έρχονται μηνύσεις: Ο Ντάιμον, η Fed και το debanking του Τραμπ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα