Η ασφάλεια των εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα δεν αποτελεί πλέον το μοναδικό ζήτημα για τη διεθνή ναυτιλία. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αρχίζει να διαμορφώνεται αφορά πλέον στους ίδιους τους ανθρώπους που καλούνται να ταξιδέψουν σε μια περιοχή όπου ο πόλεμος εξελίσσεται καθημερινά. Όλο και περισσότεροι έμπειροι πλοίαρχοι και ανώτεροι αξιωματικοί αρνούνται να αναλάβουν δρομολόγια προς λιμάνια της Ρωσίας και της Ουκρανίας, θεωρώντας ότι ο κίνδυνος έχει περάσει σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Μέχρι πρόσφατα, αρκετοί ναυτικοί αποδέχονταν ότι οι πλόες στη Μαύρη Θάλασσα συνοδεύονταν από αυξημένο ρίσκο λόγω ναρκών, πυραυλικών επιθέσεων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η κυρίαρχη αντίληψη ήταν ότι οι επιθέσεις στόχευαν κυρίως τα φορτία ή τα ίδια τα πλοία. Σήμερα όμως πολλοί επαγγελματίες της θάλασσας πιστεύουν ότι οι χώροι όπου ζουν και εργάζονται τα πληρώματα βρίσκονται πλέον στο στόχαστρο, γεγονός που αλλάζει ριζικά την εκτίμηση του κινδύνου.
Η αλλαγή αυτή έχει ήδη επηρεάσει τις αποφάσεις πολλών αξιωματικών. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη ναυτιλιακή αγορά, αρκετοί δηλώνουν εκ των προτέρων ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν σε ταξίδια προς τα εμπόλεμα λιμάνια, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα χάσουν σημαντικές οικονομικές απολαβές ή μελλοντικές επαγγελματικές ευκαιρίες. Για πολλούς, η προσωπική ασφάλεια έχει πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα από οποιοδήποτε οικονομικό κίνητρο.
Την ανησυχία αυτή ενίσχυσαν και τα περιστατικά των τελευταίων εβδομάδων. Πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή έχουν δεχθεί επιθέσεις από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ πλοίαρχοι που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις περιγράφουν ότι οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν σε σημεία του πλοίου που σχετίζονται με το φορτίο, αλλά κατευθύνθηκαν και προς τις υπερκατασκευές όπου βρίσκονται οι χώροι διαβίωσης των ναυτικών. Όπως αναφέρουν, το γεγονός αυτό άλλαξε οριστικά την αντίληψή τους για το επίπεδο του κινδύνου.
Η στάση αυτή δημιουργεί έναν νέο πονοκέφαλο για τις ναυτιλιακές εταιρείες. Αν και αρκετοί εκτιμούν ότι οι υψηλότερες αμοιβές μπορούν να προσελκύσουν προσωπικό, πολλοί πλοίαρχοι επισημαίνουν ότι τα χρήματα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την εμπειρία. Προειδοποιούν ότι, όσο περισσότεροι έμπειροι αξιωματικοί αποχωρούν από αυτά τα δρομολόγια, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα τα πλοία να στελεχώνονται από λιγότερο έμπειρα πληρώματα, με συνέπειες τόσο για την ασφάλεια όσο και για τη διαχείριση έκτακτων περιστατικών.
Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι τελικοί προορισμοί των πλοίων αλλάζουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Αξιωματικοί υποστηρίζουν ότι ενώ αρχικά ενημερώνονται για προσεγγίσεις σε λιμάνια χαμηλότερου κινδύνου, στη συνέχεια το πλοίο λαμβάνει εντολή να κατευθυνθεί προς ρωσικά ή ουκρανικά λιμάνια, όταν πλέον οι δυνατότητες αποχώρησης του πληρώματος είναι ιδιαίτερα περιορισμένες. Επιπλέον, ειδικοί στο ναυτικό δίκαιο επισημαίνουν ότι αρκετοί ναυτικοί δεν γνωρίζουν πλήρως τα δικαιώματά τους όταν καλούνται να επιχειρήσουν σε περιοχές που χαρακτηρίζονται εμπόλεμες. Όπως τονίζουν, κανείς δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να ταξιδέψει σε ζώνη υψηλού πολεμικού κινδύνου εφόσον θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του, ενώ αμφισβητούνται και πρακτικές που συνδέουν την αποχώρηση ενός ναυτικού με οικονομικές κυρώσεις ή απώλεια της εργασίας του. Έντονες είναι οι επιφυλάξεις και για το καθεστώς ασφαλιστικής κάλυψης ορισμένων πλοίων που συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στις πιο επικίνδυνες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας. Νομικοί κύκλοι εκφράζουν φόβους ότι σε περίπτωση σοβαρού περιστατικού, τα πληρώματα ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με πολύπλοκες διαδικασίες αποζημίωσης, ιδιαίτερα όταν πίσω από τη διαχείριση των πλοίων βρίσκονται εταιρικά σχήματα περιορισμένης ευθύνης.
Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται σε μια νέα, πιο επιθετική φάση, η ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρόκληση που δεν αφορά μόνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ή το κόστος των μεταφορών. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουν να υπάρχουν αρκετοί έμπειροι ναυτικοί πρόθυμοι να υπηρετήσουν σε μια θαλάσσια περιοχή που, για πολλούς, έχει πάψει να αποτελεί απλώς μια δύσκολη εμπορική διαδρομή και αντιμετωπίζεται πλέον ως ενεργό πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων.
Διαβάστε ακόμη
Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο μετρά τον «λογαριασμό» εξαγγελιών και παροχών
Η μεγάλη «απόβαση» των εταιρειών πληροφορικής στα έργα άμυνας
Από το λάδι, στις σοκολάτες και το έμενταλ: Τι συμβαίνει με τις κλοπές τροφίμων (pics + vid)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ