ΑΑΔΕ: Aνοίγει ο Εξωδικαστικός και για χρέη από 5.000 ευρώ

Οφειλέτες με χρέη από 5.000 ευρώ και άνω μπορούν πλέον να υποβάλουν αίτηση για εξωδικαστική ρύθμιση, καθώς το ελάχιστο όριο μειώθηκε από 10.000 σε 5.000 ευρώ.

Με εγκύκλιο που εξέδωσε η ΑΑΔΕ (Ε.2073/2026) δίνει οδηγίες για την ενιαία εφαρμογή των αλλαγών. Η πρόσβαση στη ρύθμιση διευρύνεται καλύπτοντας πλέον και χρέη μικρότερα από 10.000 ευρώ, ενώ ταυτόχρονα ξεκαθαρίζονται οι εξαιρέσεις, οι συνέπειες για εγγυητές και συνοφειλέτες και οι προϋποθέσεις για την αδρανοποίηση κατασχέσεων.

Με τα νέα δεδομένα, ο οφειλέτης που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση, πρέπει πρώτα να ελέγξει αν το σύνολο των οφειλών του υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ για πολυμερή ρύθμιση ή τα 5.000 ευρώ προς την εφορία, αν θέλει να προβεί σε διμερή ρύθμιση με την ΑΑΔΕ. Πρέπει επίσης να ελέγξει αν οι οφειλές του εμπίπτουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και αν δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι αποκλεισμού, όπως υποβολή αίτησης για δικαστική ρύθμιση υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων χωρίς έγκυρη παραίτηση.

Για να σταματήσουν οι κατασχέσεις, δεν αρκεί απλώς αίτηση υπαγωγής στον εξωδικαστικό: ο οφειλέτης πρέπει να έχει υποβάλει τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε ετών και να έχει εξοφλήσει ή τακτοποιήσει νόμιμα τυχόν άλλες οφειλές, αν δεν υπάγονται στη ρύθμιση. Η τήρηση των όρων της ρύθμισης είναι επίσης απαραίτητη προϋπόθεση και για τη χορήγηση βεβαίωσης οφειλής, ενώ σε αντίθετη περίπτωση εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα.

Ποιοι μπορούν να ρυθμίσουν χρέη

Με βάση την νέα εγκύκλιο, στην πολυμερή εξωδικαστική ρύθμιση (με χρέη προς πολλούς) μπορούν να υποβάλουν αίτηση οφειλέτες φυσικά ή νομικά πρόσωπα με πτωχευτική ικανότητα, καθώς και μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα που ασκούν οικονομική δραστηριότητα. Πλέον υποβολή αίτησης δεν επιτρέπεται, αν το σύνολο οφειλών του αιτούντος προς χρηματοδοτικούς φορείς, το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης δεν υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ -αντί για 10.000 ευρώ που ίσχυε πριν.

Ωστόσο για διμερή σύμβαση αναδιάρθρωσης (για τα χρέη μόνο προς το Δημόσιο και όχι το σύνολο των πιστωτών) το όριο των 5.000 ευρώ ισχύει ανά πιστωτή. Δηλαδή, για ένταξη και ρύθμιση οφειλών προς την εφορία, απαιτείται το σύνολο των βεβαιωμένων οφειλών στην ΑΑΔΕ να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ.

Για παράδειγμα: επιχειρηματίας με οφειλή 4.000 ευρώ στην εφορία και 2.000 ευρώ σε τράπεζα έχει συνολικό χρέος 6.000 ευρώ. Για πολυμερή ρύθμιση, το σύνολο υπερβαίνει το νέο όριο των 5.000 ευρώ. Για διμερή ρύθμιση, όμως, καμία από τις δύο οφειλές δεν υπερβαίνει μόνη της τα 5.000 ευρώ, επομένως δεν πληρούται το όριο ανά πιστωτή.

Ποιοι κερδίζουν από το νέο όριο

Το νέο όριο ανοίγει τη διαδικασία σε οφειλέτες που προηγουμένως αποκλείονταν επειδή το συνολικό χρέος τους κυμαινόταν μεταξύ 5.000 και 10.000 ευρώ. Η μείωση του ορίου αφορά και την πολυμερή και τη διμερή διαδικασία, αλλά με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού. Δηλαδή για πολυμερή ρύθμιση (προς δημόσιο και ιδιώτες) μετράται το σύνολο των οφειλών, ενώ για τη διμερή (μόνο για την εφορία) μετράται μόνο το ποσό η οφειλή του στην ΑΑΔΕ.

Παράδειγμα για πολυμερή ρύθμιση με πολλούς πιστωτές (δημόσιο και ιδιώτες): ιδιώτης με οφειλή 7.000 ευρώ στην εφορία μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση για πολυμερή εξωδικαστική ρύθμιση, καθώς υπερβαίνει το όριο των 5.000 ευρώ. Πριν από τη μεταβολή, το ίδιο ποσό δεν επέτρεπε την υπαγωγή, αφού το όριο ήταν 10.000 ευρώ.

Επίσης, επιχείρηση με οφειλή 6.000 ευρώ σε τράπεζα και 3.000 ευρώ στο Δημόσιο, μπορεί να υποβάλει αίτηση για πολυμερή ρύθμιση, αφού το σύνολο ανέρχεται σε 9.000 ευρώ και υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Για διμερή ρύθμιση όμως, μπορεί μόνο προς την τράπεζα επειδή η οφειλή υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ, ενώ η οφειλή προς το Δημόσιο όχι.

Ποιες οφειλές εντάσσονται

Στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρυθμιζονται πλέον και οι «οφειλές υπέρ τρίτων», δηλαδή βεβαιωμένες οφειλές προς τρίτους πιστωτές που βεβαιώνονται και εισπράττονται από τη Φορολογική Διοίκηση, μαζί με προσαυξήσεις ή τόκους εκπρόθεσμης καταβολής κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Για την εφαρμογή του μηχανισμού, αυτές οι οφειλές λογίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο.

Εντάσσονται επίσης οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπα αυτών, εφόσον το ποσό ανά δήμο, περιφέρεια ή νομικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων, δεν υπολείπεται των 5.000 ευρώ. Η δυνατότητα ρύθμισης καλύπτει και οφειλές για τις οποίες έχουν επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή μέτρα διασφάλισης από δήμο ή νομικό πρόσωπο δήμου.

Παράδειγμα: ιδιώτης με οφειλή 6.000 ευρώ προς δήμο μπορεί να υποβάλει αίτηση εξωδικαστικής ρύθμισης, καθώς το ποσό υπερβαίνει το όριο των 5.000 ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για οφειλές προς περιφέρεια ή νομικό πρόσωπο περιφέρειας.

Ποιοι εξαιρούνται

Από τον εξωδικαστικό μηχανισμό εξαιρούνται και δεν εντάσσονται οι οφειλές που προκύπτουν από την επιστροφή ενίσχυσης επιστρεπτέας προκαταβολής.

Εξαιρούνται επίσης τα ποσά συμβιβασμού που επιτυγχάνονται στο πλαίσιο εξώδικης επίλυσης φορολογικών διαφορών βάσει του ν. 4714/2020. Το ποσό αυτό δεν μπορεί να υπαχθεί σε εξωδικαστική ρύθμιση ούτε σε άλλη νομοθετική ρύθμιση τμηματικής καταβολής.

Έτσι, επιχείρηση που οφείλει επιστροφή ενίσχυσης επιστρεπτέας προκαταβολής δεν μπορεί να εντάξει αυτή την οφειλή στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ακόμη κι αν έχει και άλλες οφειλές που πληρούν τις προϋποθέσεις.

Τι αλλάζει για εγγυητές και συνοφειλέτες

Οι εγγυητές εξακολουθούν να ευθύνονται μετά την εξόφληση της ρύθμισης για το τυχόν ανεξόφλητο υπόλοιπο των οφειλών για τις οποίες έχουν παράσχει εγγύηση.

Επιπλέον, αν μέσω της εξωδικαστικής ρύθμισης εξοφλήσει ο οφειλέτης τη δική του οφειλή, αποκλείεται η υπαγωγή του υπολοίπου του εγγυητή σε νέα εξωδικαστική ρύθμιση με αίτησή του.

Οι έννομες συνέπειες της ρύθμισης, πάντως, επέρχονται όχι μόνο για τον αιτούντα, αλλά και για τρίτα πρόσωπα που έχουν κατά νόμο εις ολόκληρον ευθύνη για τις οφειλές που υπάγονται στη ρύθμιση. Στην περίπτωση οφειλών υπό εκκαθάριση νομικού προσώπου ή νομικού προσώπου που έχει παύσει να υφίσταται, οι συνέπειες επέρχονται και για το νομικό πρόσωπο στο οποίο έχουν βεβαιωθεί οι οφειλές.

Για παράδειγμα, εγγυητής οφειλής επιχείρησης που έχει ενταχθεί σε εξωδικαστική ρύθμιση δεν απαλλάσσεται αυτόματα από την εγγυητική του ευθύνη μετά την εξόφληση της ρύθμισης. Παραμένει υπεύθυνος για το τυχόν ανεξόφλητο υπόλοιπο της οφειλής για την οποία παρείχε εγγύηση.

Πότε χάνεται ή προστατεύεται η ρύθμιση

Η υπαγωγή στην εξωδικαστική ρύθμιση συνεπάγεται την αυτοδίκαιη κατάργηση τυχόν υφιστάμενων προηγούμενων ρυθμίσεων για τις ίδιες οφειλές. Ωστόσο, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την εξαίρεση συγκεκριμένων οφειλών από την εξωδικαστική ρύθμιση, αν επιθυμεί να διατηρήσει άλλη ρύθμιση τμηματικής καταβολής στην οποία έχουν ήδη υπαχθεί.

Στην περίπτωση αυτή, για να σταματήσουν οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων κατά το διάστημα που διαρκεί η εξωδικαστική ρύθμιση, απαιτείται η εξόφληση ή η νόμιμη τακτοποίηση και των υπολοίπων οφειλών που δεν υπάγονται στον εξωδικαστικό.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης να έχουν υποβληθεί οι προβλεπόμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών πριν από την αίτηση για εξωδικαστική ρύθμιση, ανεξάρτητα από το αν υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα.

Έτσι, οφειλέτης με ενεργή εξωδικαστική ρύθμιση που θέλει να ζητήσει αδρανοποίηση κατάσχεσης πρέπει να έχει τακτοποιήσει ή εξοφλήσει τις οφειλές που δεν εντάχθηκαν στη ρύθμιση και να έχει υποβάλει τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε ετών.

Τι κερδίζει όποιος προεξοφλήσει

Σε περίπτωση ολικής προεξόφλησης πολυμερούς εξωδικαστικής ρύθμισης, με καταβολή από τον οφειλέτη, συμψηφισμό, απόδοση κατασχέσεων ή παρακράτηση, χορηγείται έκπτωση στο σύνολο των ανεξόφλητων τόκων καταβολής που αντιστοιχούν στις δόσεις που προεξοφλούνται.

Το ίδιο ισχύει και για τη διμερή εξωδικαστική ρύθμιση, με έκπτωση στους τόκους που αντιστοιχούν στον υπολειπόμενο αριθμό δόσεων.