Η μάχη κατά της απάτης στον ΦΠΑ περνά σε νέα εποχή. Η ΑΑΔΕ δεν περιμένει πλέον να «κλείσει» η χρήση για να δει τι πήγε στραβά, αλλά αξιοποιεί τα ψηφιακά ίχνη των συναλλαγών για να εντοπίζει αποκλίσεις ανάμεσα στις δηλώσεις και στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Με το σύστημα αυτό, πιάστηκαν περίπου 1.400 επιχειρήσεις να υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ ενώ είχαν κανονική δραστηριότητα, ενώ εντοπίστηκαν και 129 «εξαφανισμένοι» έμποροι που εμπλέκονταν σε απάτες με ενδοκοινοτικές συναλλαγές, με τα διαφυγόντα έσοδα να υπολογίζονται σε 9,9 εκατ. ευρώ.
«Ζωντανές» υποθέσεις
Το βάρος των ελέγχων πέφτει πλέον στον έλεγχο των υποθέσεων, πριν παραγραφούν λόγω παρέλευσης πενταετίας. Σύμφωνα με την απολογιστική έκθεση της ΑΑΔΕ για το 2025, μέσα από διασταυρώσεις των στοιχείων των ηλεκτρονικών βιβλίων και των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ για τα έτη 2023 και 2024, η φορολογική διοίκηση εντόπισε περίπου 1.400 επιχειρήσεις που είχαν υποβάλει μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, ενώ στην πράξη είχαν πλήρη οικονομική δραστηριότητα. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου τα ψηφιακά δεδομένα mydata έδειχναν συναλλαγές, αλλά η φορολογική δήλωση εμφάνιζε μηδενικά έσοδα.
Στο τρίτο τρίμηνο του 2023 εντοπίστηκαν 553 επιχειρήσεις με τέτοιου είδους αποκλίσεις. Μετά τις παρεμβάσεις της ΑΑΔΕ, 251 επιχειρήσεις συμμορφώθηκαν, υποβάλλοντας τροποποιητικές δηλώσεις αποκαλύπτοντας φορολογικά έσοδα 17,5 εκατ. ευρώ τα οποία είχαν ξεχάσει να δηλώσουν.
Για το 2024 όπου η χρήση των mydata και άλλοι διασταυρωτικοί έλεγχοι επεκτάθηκαν, ο έλεγχος έφερε στο φως άλλες 824 επιχειρήσεις με μηδενικές δηλώσεις παρά την ύπαρξη πραγματικής δραστηριότητας. Μετά τους ελέγχους, 103 επιχειρήσεις συμμορφώθηκαν άμεσα και υπέβαλαν 534 τροποποιητικές δηλώσεις, δηλώνοντας επιπλέον 9,8 εκατ. ευρώ εκροές, με τη φορολογική διαφορά να περιορίζεται σε περίπου 53,7 χιλιάδες ευρώ.
Το δεύτερο, βαρύτερο εύρημα αφορά τους λεγόμενους «εξαφανισμένους» εμπόρους. Η ΑΑΔΕ εντόπισε 129 τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή επιχειρήσεις που ιδρύονται με μοναδικό σκοπό να συμμετέχουν σε κυκλώματα απάτης ΦΠΑ με ενδοκοινοτικές και «τριγωνικές» συναλλαγές και οι οποίες, στη συνέχεια, εξαφανίζονται χωρίς το δημόσιο να μπορεί να εισπράξει τον ΦΠΑ που αυτές έχουν «φορτωθεί».
Ανιχνεύοντας τέτοιες λειτουργίες, η ΑΑΔΕ προχώρησε στην απενεργοποίηση των ΑΦΜ τους δίνοντας τέλος στη δράση τους. Τα διαφυγόντα έσοδα από αυτή την κατηγορία υπολογίζονται σε 9,9 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας τη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει η οργανωμένη φοροδιαφυγή αυτού του είδους.
Πώς εντοπίζονται
Οι έρευνες αυτές δείχνουν και την αλλαγή στρατηγικής: η ΑΑΔΕ βασίζεται όλο και περισσότερο στο myDATA, στα ηλεκτρονικά βιβλία και στην προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ από τα ψηφιακά δεδομένα των συναλλαγών. Με απλά λόγια, το φορολογικό σύστημα δεν περιμένει πια μόνο τις δηλώσεις των επιχειρήσεων, αλλά τις συγκρίνει με όσα έχουν ήδη διαβιβαστεί ψηφιακά.
Αυτή η αλλαγή είναι καθοριστική. Οι στήλες των εσόδων και των εξόδων στις δηλώσεις ΦΠΑ είναι πλέον ουσιαστικά «κλειδωμένες», καθώς η υποβολή στηρίζεται στα στοιχεία που έχουν ανέβει στο myDATA. Αυτό σημαίνει ότι τα περιθώρια για να δηλωθούν διαφορετικά ποσά από εκείνα που προκύπτουν από τα ηλεκτρονικά βιβλία έχουν μειωθεί δραστικά.
Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν και τα υπόλοιπα ψηφιακά εργαλεία που, σταδιακά, χτίζουν έναν πιο πυκνό μηχανισμό διασταύρωσης. Το ψηφιακό δελτίο αποστολής παρακολουθεί τη διακίνηση αγαθών, ενώ το ψηφιακό πελατολόγιο ενισχύει τη δυνατότητα ελέγχου των παρεχόμενων υπηρεσιών. Σε συνδυασμό με τεχνικές ανάλυσης κινδύνου και αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις, η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να παρεμβαίνει όχι μόνο αφού κλείσει μια υπόθεση, αλλά όσο αυτή εξελίσσεται.
Αυτό είναι και το νέο στοιχείο των ελέγχων: η έρευνα μετακινείται από τους «εκ των υστέρων», στους ελέγχους «στο ταμείο» της επιχείρησης, κατά τη ροή της διαδικασίας. Η εφορία δεν επεμβαίνει δηλαδή «μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου» αλλά λειτουργεί προληπτικά, όσο και όπου εντοπίζει ασυμφωνίες με τα στοιχεία που -σε πραγματικό χρόνο- έχει στη διάθεσή της ή ύποπτα μοτίβα φοροδιαφυγής.
Μικρότερο περιθώριο φοροδιαφυγής, ταχύτερες επιστροφές ΦΠΑ
Η νέα στρατηγική αυτή έχει διπλό κέρδος, για τις συνεπείς επιχειρήσεις και για το κράτος. Για όσους επιχειρούν να αποκρύψουν δραστηριότητα ή να «παίξουν» με τις δηλώσεις ΦΠΑ, τα περιθώρια στενεύουν. Η απόκλιση ανάμεσα σε αυτό που καταγράφεται ψηφιακά και σε αυτό που δηλώνεται γίνεται πλέον πιο εύκολα ορατή και άρα πιο γρήγορα ελέγξιμη από το κράτος.
Από την άλλη, για το Δημόσιο αυτό σημαίνει ταχύτερες και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, καλύτερη αξιοποίηση των ελεγκτικών πόρων και περιορισμό των απωλειών εσόδων από απάτες που στο παρελθόν μπορούσαν να παραμένουν αόρατες για πολύ μεγαλύτερο διάστημα.
Ενώ, για νομοταγείς επιχειρήσεις, συνεπάγεται πιο γρήγορη εξυπηρέτηση και ταχύτερες επιστροφές φόρων, δηλαδή καλύτερη ρευστότητα στο ταμείο τους. Ο σχεδιασμός της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει ότι τουλάχιστον το 95% των επιστροφών ΦΠΑ θα είναι άμεσες, ενώ το 2025 τα αιτήματα που διεκπεραιώθηκαν εντός 90 ημερών έφθασαν στο 97,83%, υπερκαλύπτοντας τον στόχο του 95%. Για το 2025, συνολικά διεκπεραιώθηκαν 53.043 αιτήματα επιστροφών ΦΠΑ, από τα οποία 46.535 έγιναν αυτοματοποιημένα, ενώ 49.184 ολοκληρώθηκαν εντός 90 ημερών.
Διαβάστε ακόμη
Ενεργειακή κρίση από τη Μέση Ανατολή: Πώς αποθαρρύνει τους επενδυτές και φέρνει αναμονή στις αγορές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.