Ένα νέο μέτωπο ανατιμήσεων στα τρόφιμα απειλεί να ανοίξει το El Niño, καθώς η ενίσχυση του καιρικού φαινομένου αυξάνει τους κινδύνους για ορισμένες από τις σημαντικότερες αγροτικές περιοχές του πλανήτη και ήδη αρχίζει να αποτυπώνεται στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της RaboResearch, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στο κακάο, το φοινικέλαιο, τη ζάχαρη, τον καφέ robusta και τα αυστραλιανά σιτηρά, ενώ ιδιαίτερα έντονες είναι ήδη οι επιπτώσεις στην αλιεία και στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για τις ιχθυοτροφές.
Η πιθανότητα το σημερινό El Niño να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό φαινόμενο υπολογίζεται στο 81%, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα για την προσφορά αγροτικών προϊόντων τους επόμενους μήνες. Οι επιπτώσεις, πάντως, δεν αναμένεται να είναι ομοιόμορφες. Η Αυστραλία, η Νοτιοανατολική Ασία και τμήματα της Δυτικής Αφρικής βρίσκονται μεταξύ των περιοχών με τη μεγαλύτερη έκθεση, ενώ χώρες όπως η Αργεντινή μπορούν αντίθετα να επωφεληθούν από περισσότερες βροχοπτώσεις.
Κακάο: Άλμα 72,4% μέσα σε τρεις μήνες
Το κακάο βρίσκεται ψηλά στη λίστα των προϊόντων που αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται από τη Δυτική Αφρική, το 12% από τον Ισημερινό και λιγότερο από 6% από τη Νοτιοανατολική Ασία. Συνολικά, οι περιοχές αυτές αντιπροσωπεύουν το 88% της παγκόσμιας παραγωγής και συνήθως επηρεάζονται αρνητικά από το El Niño.
Στη Δυτική Αφρική, το φαινόμενο συνδέεται συνήθως με υψηλότερες θερμοκρασίες και ξηρότερες συνθήκες, που μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στην παραγωγή. Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να ενσωματώνουν αυτόν τον κίνδυνο στις τιμές: Για παράδειγμα, στις 12 Ιουλίου, το δεύτερο συμβόλαιο κακάο στη Νέα Υόρκη βρισκόταν στα 5.800 δολάρια ανά μετρικό τόνο, καταγράφοντας άνοδο 72,4% μέσα σε μόλις τρεις μήνες. Η Rabobank διευκρινίζει ότι στην άνοδο έχουν συμβάλει και άλλοι παράγοντες, όπως η χαμηλή καρπόδεση για την περίοδο 2026/27.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη βιομηχανία σοκολάτας και προϊόντων ζαχαροπλαστικής, καθώς οι ανατιμήσεις της βασικής πρώτης ύλης μπορούν σταδιακά να περάσουν κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Καφές: Το El Niño μπαίνει ήδη στις τιμές
Αυξημένος είναι ο κίνδυνος και για τον καφέ, κυρίως για την ποικιλία robusta. Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να ενσωματώνει ένα «ασφάλιστρο κινδύνου» λόγω El Niño, με την ανησυχία να επικεντρώνεται στις προοπτικές της παραγωγής έως το 2027.
Το Βιετνάμ, ο μεγαλύτερος παραγωγός robusta στον κόσμο, μαζί με την Ινδονησία και την Ινδία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς. Το El Niño συνδέεται στις χώρες αυτές με θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες. Παρατεταμένη ανομβρία στο Βιετνάμ θα μπορούσε να περιορίσει τα αποθέματα νερού και την υγρασία του εδάφους, επηρεάζοντας κρίσιμα στάδια ανάπτυξης των φυτών.
Η Rabobank θεωρεί ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις μεγάλης ζημιάς στην παραγωγή. Ωστόσο, ένα ισχυρότερο El Niño αυξάνει την πιθανότητα περιορισμένης προσφοράς robusta το 2027, κρατώντας τις τιμές ιδιαίτερα ευαίσθητες στις καιρικές εξελίξεις.
Ζάχαρη και φοινικέλαιο υπό πίεση
Στη ζάχαρη, οι χαμηλότερες βροχοπτώσεις που συνδέονται με το El Niño σε Αυστραλία, Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία δημιουργούν καθοδικούς κινδύνους για την παραγωγή και επομένως στηρίζουν τις τιμές. Ιδιαίτερη προσοχή στρέφεται στην Ινδία και την Ταϊλάνδη.
Η μεγάλη παραγωγή ζαχαροκάλαμου στη Βραζιλία και το πλεόνασμα που έχει πιέσει τις διεθνείς τιμές από το δεύτερο μισό του 2025 λειτουργούν προς το παρόν ως ανάχωμα. Παρ’ όλα αυτά, η Rabobank εκτιμά ότι η προοπτική ενίσχυσης του El Niño δημιουργεί θετικό περιβάλλον για τις τιμές της ζάχαρης έως το τέλος του 2026 και μέσα στο 2027.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στο φοινικέλαιο. Ινδονησία και Μαλαισία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής και η ξηρασία μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις. Οι συνέπειες ενδέχεται να γίνουν περισσότερο αισθητές στις αρχές του 2027, αυξάνοντας τον κίνδυνο στενότερης προσφοράς και μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις τιμές.
Ψάρια: Οι ανατιμήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει
Στα ψάρια και τα θαλασσινά, το σοκ έχει ήδη φτάσει στην αγορά. Η αλιευτική περίοδος του περουβιανού γαύρου από τον Μάιο έως τον Ιούλιο αποδείχθηκε εξαιρετικά αδύναμη. Η ποσόστωση ήταν κατά 36% χαμηλότερη σε σχέση με πέρυσι και η μικρότερη της τελευταίας δεκαετίας, ενώ η τελική αλιεία αναμένεται να φθάσει μόλις περίπου στο 25% της ποσόστωσης.
Η σημασία του προβλήματος ξεπερνά κατά πολύ το Περού, καθώς ο συγκεκριμένος γαύρος αποτελεί βασική πηγή για την παραγωγή ιχθυαλεύρων και ιχθυελαίων. Οι τιμές των ιχθυαλεύρων έχουν ήδη υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ οι τιμές των ιχθυελαίων έχουν υπερτριπλασιαστεί από τον Ιούλιο του 2025.
Αυτό μεταφράζεται σε σημαντικά υψηλότερο κόστος ζωοτροφών για τις υδατοκαλλιέργειες, ιδιαίτερα για σολομό, γαρίδες και θαλάσσια ψάρια, δημιουργώντας έναν ακόμη δυνητικό μηχανισμό μετάδοσης των αυξήσεων προς τις τελικές τιμές των τροφίμων.
Σιτάρι και σιτηρά: Ο μεγάλος κίνδυνος από την Αυστραλία
Πιο σύνθετη είναι η εικόνα στα σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους. Οι περισσότερες βροχές μπορούν να ευνοήσουν την Αργεντινή και τμήματα των ΗΠΑ, όμως η Αυστραλία αποτελεί τη μεγάλη εστία κινδύνου. Ένα ισχυρό El Niño μπορεί να φέρει λιγότερες βροχοπτώσεις και υψηλότερες θερμοκρασίες, περιορίζοντας τις αποδόσεις σε σιτάρι, κριθάρι και canola.
Επειδή η Αυστραλία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εξαγωγείς σιταριού παγκοσμίως, σημαντικές απώλειες παραγωγής θα μπορούσαν να επηρεάσουν δυσανάλογα το διεθνές εμπόριο και τις περιφερειακές τιμές.
Το συμπέρασμα της Rabobank είναι ότι το El Niño δεν συνεπάγεται αυτόματα γενικευμένες αυξήσεις σε όλα τα τρόφιμα. Ωστόσο, όσο το φαινόμενο ενισχύεται, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος προβλημάτων στην προσφορά συγκεκριμένων εμπορευμάτων. Και σε ορισμένες αγορές –με πρώτο παράδειγμα το κακάο και τις πρώτες ύλες των ιχθυοτροφών– η ανατίμηση έχει ήδη αρχίσει πολύ πριν αποτυπωθούν πλήρως οι επιπτώσεις του καιρού στην παραγωγή.
Διαβάστε επίσης
Από την Amazon στο Άνφιλντ: Ο Τζεφ Μπέζος αποκτά μερίδιο $2 δισ. στη Λίβερπουλ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ