«Μια εικόνα – χίλιες λέξεις» για την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, αποτυπώνουν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το τι δηλώνουν στην εφορία οι συνολικά 382.325 εταιρείες (νομικά πρόσωπα).
Περισσότερες από 1 στις 2 επιχειρήσεις που λειτουργούν στη χώρα μας, εμφανίζουν συνολικά ακαθάριστα έσοδα ύψους 115 δισ. ευρώ (το ένα τέταρτο σχεδόν της αγοράς) αλλά καταλήγουν να δηλώνουν μηδενικά κέρδη ή ζημίες. 1 στις 3 εταιρίες δηλώνουν ότι «γράφει ζημιές» ύψους της τάξεως των 40 δισ. το χρόνο. Κατά μέσον όρο, κάθε μία από αυτές δηλώνει ότι «μπαίνει μέσα» πάνω από 280.000 ευρώ κάθε χρόνο!
Στον αντίποδα, από εκείνες που δηλώνουν ότι πάνε καλά, έχουν κέρδη και αυτά αυξάνονται χρόνο με το χρόνο, μόλις 1 στις 3 ευρώ έχει έδρα στην Αττική. Αντιθέτως τα 2 στα 3 ευρώ αύξησης κερδών, τα δηλώνουν πως τα κερδίζουν οι εταιρείες που έχουν έδρα στην ελληνική Περιφέρεια.
Το παζλ αυτό ερμηνεύει σε ένα βαθμό και για ποιους λόγους δεν βρίσκουν εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό οι περισσότερες επιχειρήσεις. Εξηγεί ενδεχομένως και γιατί η μείωση προκαταβολής φόρου από 85% σε 50% ξεκινά από το 2028 και όχι νωρίτερα -αφού οι περισσότερες δεν δηλώνουν καν κέρδος για πληρώσουν φόρο. Δείχνουν όμως και ότι, παρά την εξέλιξη των ελέγχων myDATA και την υποχρεωτική διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS, εταιρείες που απαλλάσσονται από τεκμήριο ελάχιστου εισοδήματος που επιβλήθηκε στου επαγγελματίες (φυσικά πρόσωπα) δηλώνουν ότι δεν βγάζουν ούτε τα έξοδά τους -και την ώρα μάλιστα που αποκαλύπτονται δαιδαλώδη δίκτυα χιλιάδων επιχειρήσεων «βιτρίνας» που παράγουν μόνον …χρέη προς το δημόσιο.
Κανόνας οι ζημιές, εξαίρεση τα κέρδη!
Σύμφωνα με όσα οι ίδιες οι εταιρίες εμφανίζουν στις φορολογικές δηλώσεις που υπέβαλαν πέρυσι για τα κέρδη που είχαν το 2024:
· οι έξι στις δέκα (το 57,7% των εταιριών της χώρας ή 220.486 νομικά πρόσωπα) δήλωσαν ότι λειτουργούν χωρίς να αποκομίζουν ούτε 1 ευρώ κέρδος σε μία ολόκληρη χρονιά (το 2024) ή, ακόμα χειρότερα, ότι είχαν ζημιές και δεν βγάζουν καν τα έξοδά τους
· μία στις τρεις εταιρείες (141.198 νομικά πρόσωπα ή 37% του συνόλου των ελληνικών εταιριών) δηλώνουν ζημιογόνες και εμφανίζουν ζημιές στη φορολογική τους δήλωση ύψους 39,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ανοίγουν επιχειρήσεις… αφιλοκερδώς
Αν και οι ζημιές αποτελούν μέρος και συνθήκη του επιχειρείν, στην Ελλάδα είναι ο κανόνας: από τις συνολικά 382.325 νομικά πρόσωπα, μόλις 161.839 ήταν «υγιείς επιχειρήσεις» που δήλωσαν μέσα σε ένα χρόνο είχαν κέρδη …τουλάχιστον 1 ευρώ.
Πλέον οξύμωρο είναι ίσως όμως ότι όλες μαζί οι κερδοφόρες δήλωσαν κέρδη 32,65 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2024, πολύ λιγότερα δηλαδή από τις ζημιές 39,80 δισ. που δήλωσαν πως «μπήκαν μέσα» οι σχεδόν 4 στις 10 εταιρείες της χώρας.
Στις 220.486 νομικές οντότητες που δήλωσαν ζημιές ή μηδενικά φορολογητέα κέρδη, συμπεριλαμβάνονται και 50.114 μη κερδοσκοπικές εταιρείες. Ακόμα και αν αφαιρεθούν αυτές επειδή δεν επιδιώκουν να έχουν κέρδη -αν και αυτό δεν πρέπει να σημαίνει ότι επιδιώκουν να έχουν ζημιές- παραμένει και πάλι ότι οι ζημιές αγγίζουν τα 40 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν οι μισές από τις 382.325 επιχειρήσεις της χώρας (νομικά πρόσωπα) εμφανίζονται να «μπαίνουν μέσα».
Το βάρος στους λίγους
Τα δεδομένα των δηλώσεων δείχνουν ότι ένα στα τέσσερα ευρώ του τζίρου που δηλώθηκε στην εφορία για το 2024 προήλθε από εταιρίες και άλλα νομικά πρόσωπα που εμφάνισαν φορολογικές ζημιές ή μηδενικά κέρδη, άρα δεν πλήρωσαν ούτε ευρώ φόρο.
Από την άλλη πάντως, την ίδια χρονιά, τα συνολικά φορολογητέα κέρδη που δήλωσαν οι υπόλοιπες (κερδοφόρες) εταιρείες, αυξήθηκαν κατά 2,55 δισ. ευρώ.
Το βάρος των φόρων όμως το επωμίζονται έτσι ελάχιστοι: μόλις 2.664 νομικά πρόσωπα με φορολογητέα κέρδη άνω του 1,5 εκατ. ευρώ, αν και αποτελούν μόλις το 0,63% του συνόλου των επιχειρήσεων, επωμίστηκαν το 55,6% του συνολικού φόρου εισοδήματος, δηλαδή 3,98 δισ. ευρώ από συνολικά 7,16 δισ. ευρώ που βεβαιώθηκαν πέρυσι.
Στο άνω άκρο της λίστας, μόλις 386 εταιρείες δήλωσαν συνολικά κέρδη άνω των 7,5 εκατ. ευρώ η καθεμία. Αυτές οι 386 εταιρείες όμως (1 στις 1.000 δηλαδή) δήλωσαν από μόνες τους … το ένα τρίτο των συνολικών φορολογητέων κερδών των νομικών προσώπων στην χώρα μας το 2024!
Με τζίρο 115 δισ. … μηδέν κέρδος;
Το «έργο» αυτό, αν και σε παραλλαγές, «παίζεται» σταθερά κάθε χρόνο.
Η σύγκριση με το 2023 δείχνει ότι το 22024 αυξήθηκαν και οι δηλώσεις με ζημιές και οι δηλώσεις με κέρδη. Ωστόσο:
· το 2024 περίπου 8.000 περισσότερα νομικά πρόσωπα εμφάνισαν ζημιές, με το συνολικό ποσό να αγγίζει τα 40 δισ. ευρώ. Επειδή πλήθυναν όμως, η «μέση ζημιά» ανά ζημιογόνα εταιρεία (δήλωση) υποχώρησε ελαφρώς, σε 282.000 ευρώ, από περίπου 284.000 το 2023.
· ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στην πλευρά των κερδοφόρων, καθώς προστέθηκαν σχεδόν 19.000 εταιρίες (δηλώσεις). Για το λόγο αυτό, παρότι οι ζημιογόνες και οι μηδενικές δηλώσεις αυξήθηκαν περισσότερο, το μερίδιό τους στο σύνολο έπεσε από το 59,8% το 2023, σε 57,7% το 2024. Αντίστοιχα όμως, επειδή οι εταιρείες με κέρδη αυξήθηκαν περισσότερο από το συνολικό ποσό των κερδών που δήλωσαν, ο μέσος όρος ανά κερδοφόρα εταιρεία (δήλωση) υποχώρησε από περίπου 210.000 το 2023, σε 202.000 ευρώ το 2024.
Με βάση τις δηλώσεις τους, οι 7 στις 10 εταιρείες στην Ελλάδα «φυτοζωούν»: περίπου 40.000 εταιρίες και άλλα νομικά πρόσωπα (σχεδόν 1 στις 10) δήλωσαν μεν κέρδη, αλλά κέρδη κάτω από 10.000 ευρώ. Μαζί με τις ζημιογόνες και τις μηδενικές δηλώσεις, οι ελληνικές εταιρείες που «φυτοζωούν» πλησιάζουν συνολικά τις επτά στις δέκα.
Μόνο προσωπικές και Περιφέρεια …«πάνε καλύτερα»
Σχεδόν τα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης κερδών πάντως που δηλώθηκε το 2025 για τη χρήση του 2024 (έναντι του 203) προήλθαν από μεσαία κλιμάκια, δηλαδή από εταιρίες με δηλώσεις για κέρδη από 300.000 και έως 7,5 εκατ. ευρώ.
Ως προς τη νομική μορφή, ξεχώρισαν οι προσωπικές εταιρείες. Σε αυτές αντιστοιχούσαν περίπου τα δύο τρίτα των επιπλέον δηλώσεων του 2024, με αποτέλεσμα να ξεπεράσουν σε αριθμό τις ΑΕ, τις ΕΠΕ και τις ΙΚΕ μαζί. Και μέσα σε έναν χρόνο, τα φορολογητέα κέρδη των προσωπικών εταιρειών αυξήθηκαν σχεδόν κατά ένα τέταρτο και πλησίασαν τα 6 δισ. ευρώ. Σε απόλυτα ποσά, πρόσθεσαν σχεδόν όσα και οι τρεις άλλες εταιρικές μορφές μαζί.
Η «γεωγραφία» των δηλώσεων δείχνει και μια άλλη μετατόπιση: η Αττική εξακολουθεί μεν να συγκεντρώνει περίπου τα δύο τρίτα των φορολογητέων κερδών, αλλά τα δύο τρίτα της αύξησης καταγράφηκαν στην υπόλοιπη χώρα. Μόνο και μόνο η Κεντρική Μακεδονία πρόσθεσε κέρδη περίπου 573 εκατ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το ένα πέμπτο της πανελλαδικής ανόδου.
Πανελλαδικά, ο φόρος που υπολογίστηκε στις δηλώσεις αυξήθηκε κατά 605 εκατ. ευρώ. Μετά τις λοιπές χρεώσεις και πιστώσεις της εκκαθάρισης, η αύξηση του χρεωστικού ποσού προς βεβαίωση περιορίστηκε στα 206 εκατ. ευρώ, με το συνολικό (τελικό) ποσό πληρωμής πρόσθετων φόρων να φτάνει στα 7,41 δισ. ευρώ.
Στην Αττική, αντιθέτως, η εκκαθάριση έδωσε διαφορετική εικόνα. Τα φορολογητέα κέρδη αυξήθηκαν κατά περίπου 840 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2023, όμως το χρεωστικό ποσό προς βεβαίωση μειώθηκε κατά 109 εκατ. ευρώ.
