Ετος αναβαθμίσεων προδιαγράφεται και το 2027, καθώς εν μέσω θύελλας η Ελλάδα αναβαθμίζεται από οίκους αξιολόγησης που την ίδια ώρα υποβαθμίζουν τη Γαλλία. Επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η αναβάθμιση της χώρας στην κατηγορία Α που θα φέρει πληθώρα διεθνών επενδυτών και θα ανοίξει τον δρόμο για νέο χρήμα από την Ασία.
Για τον στόχο αυτόν βασικό διαβατήριο για τις αγορές εξακολουθούν να είναι η δημοσιονομική επίδοση και η ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους. Δεν είναι όμως οι μόνοι παράγοντες.
Οι οίκοι δείχνουν τον δρόμο προς το BBB+ και στη συνέχεια προς την κατηγορία Α, συνδέοντας όμως την επόμενη αναβάθμιση με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, τη δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά και τη σταθερότητα της διακυβέρνησης μετά τις εκλογές
Η πολιτική σταθερότητα μπαίνει πλέον στο ζύγι της αξιολόγησης της χώρας. Το μήνυμα αυτό προκύπτει και από τις τέσσερις αξιολογήσεις μέσα στον τελευταίο μήνα και μάλιστα ενώ μεσολάβησαν και οι εξαγγελίες παροχών 2,8 δισ. ευρώ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση από τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης από τα τέλη του 2026 και όλο το 2027.
Με βάση τις εκθέσεις τους, λοιπόν, οι οίκοι φαίνεται πως άκουσαν ψύχραιμα τις παροχές της κυβέρνησης. Ακουσαν όμως και τη συζήτηση που άνοιξε περί κοστολόγησης των εξαγγελιών των κομμάτων εν όψει των εκλογών, όπως επίσης και τις μεταξύ τους αλληλοκατηγορίες πως χάθηκε ο λογαριασμός για το ύψος των επιβαρύνσεων που επιφέρουν στον κρατικό προϋπολογισμό και το αν παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Αναβάθμιση υπό όρους σταθερής πολιτικής
Η ιαπωνική Rating and Investment (R&I) τον Αύγουστο και η καναδική DBRS στις αρχές αυτού του μήνα αναθεώρησαν τις προοπτικές της Ελλάδας σε θετικές. Η γερμανική Scope Ratings προχώρησε ένα βήμα περισσότερο ανεβάζοντας την πιστοληπτική αξιολόγηση στη βαθμίδα BBB+, ενώ η πιο δύσπιστη όλων -τουλάχιστον εδώ και μία δεκαετία-, η Moody’s, διατήρησε μεν την Ελλάδα στο Baa3, αλλά μετέτρεψε το outlook από σταθερό σε θετικό, προαναγγέλλοντας εμμέσως νέα αναβάθμιση το επόμενο δωδεκάμηνο.
Και εδώ ακριβώς κρύβεται η πολιτική διάσταση των αξιολογήσεων. Οι εκλογές κάνουν τους οίκους πιο επιφυλακτικούς για το μέλλον, αν και όχι όλους το ίδιο: η R&I (Αύγουστος) και η Moody’s (Σεπτέμβριος) είναι πιο συντηρητικές, ενώ η Scope και η DBRS (Σεπτέμβριος) εμφανίζονται πιο αισιόδοξες, επικαλούμενες «ευρεία συναίνεση» και «περιορισμένο πολιτικό κίνδυνο».
Πώς αντιμετωπίζει κάθε οίκος αξιολόγησης τον εκλογικό κύκλο και τη διακυβέρνηση – ή και πώς θα μπορούσαν οι αναβαθμίσεις να αντιστραφούν;
1. R&I: Μετά τις εκλογές και βλέπουμε για αναβάθμιση
Η R&I είναι ξεκάθαρη. Στις 17 Αυγούστου έγραφε ότι στο προσεχές διάστημα παγώνει τις αναβαθμίσεις: «Θα αναβαθμίσουμε αν βεβαιωθούμε ότι οι μεταρρυθμίσεις θα συνεχιστούν από τη νέα κυβέρνηση». Και ενώ δεν αναφέρει όρους όπως πολιτική σταθερότητα, δηλώνει ότι θα περιμένει να δει και να αξιολογήσει το αποτέλεσμα των εκλογών για να αποφανθεί αν θα δώσει νέα αναβάθμιση.
2. Moody’s: Αναβάθμιση ή υποβάθμιση, αναλόγως των εκλογών
Στην έκθεσή του για τη χώρα μας, ο οίκος Moody’s εστιάζει στις μακροοικονομικές προκλήσεις και τους διαρθρωτικούς κινδύνους, σε συνδυασμό με τις βουλευτικές εκλογές του 2027: «Οι αξιολογήσεις της Ελλάδας θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν, αν βλέπαμε ένα αξιόπιστο πολυετές πακέτο διαρθρωτικών οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων που θα βασίζονταν στην πρόοδο της τελευταίας δεκαετίας […] Ωστόσο, οι προοπτικές θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε σταθερές, αν οι μελλοντικές κυβερνήσεις δεν συνεχίσουν τη διαδικασία διαρθρωτικών οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων ή αν η δέσμευσή της για μείωση του χρέους σε πρωτογενή πλεονάσματα αποδυναμωθεί».
3. Scope: Οχι πισωγύρισμα
Η Scope Ratings, που αναβάθμισε πρώτη την Ελλάδα σε BBB+, δείχνει να ανησυχεί λιγότερο για τον πολιτικό κίνδυνο. Ο λόγος είναι ότι δεν βλέπει πως μετά τις εκλογές θα υπάρξει αλλαγή πολιτικής!
«Αναμένουμε ευρεία συνέχιση πολιτικής μετά τις βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2027. Ενώ οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι ο σχηματισμός κυβέρνησης θα μπορούσε να γίνει πιο περίπλοκος, ο κίνδυνος ουσιαστικών ανατροπών πολιτικής φαίνεται περιορισμένος», αναφέρει χαρακτηριστικά. Και εκτιμά ότι «τα ισχυρά δημοσιονομικά και οικονομικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει την αξιοπιστία του τρέχοντος πλαισίου πολιτικής, ενώ η ευρεία πολιτική συναίνεση σχετικά με τις βασικές δημοσιονομικές και οικονομικές προτεραιότητες υποστηρίζει τη συνέχιση της ακολουθούμενης πολιτικής».
Με άλλα λόγια, η Scope θεωρεί ότι, ακόμη κι αν ο σχηματισμός κυβέρνησης είναι δύσκολος, θα υπάρξει ευρεία συναίνεση μεταξύ των κομμάτων σε θέματα δημοσιονομικής πολιτικής και μεταρρυθμίσεων. Επικαλείται δε ως προς τούτο ότι το νέο πλαίσιο της Ε.Ε. (νέοι δημοσιονομικοί κανόνες δαπανών) δεσμεύει όποια κυβέρνηση προκύψει να εφαρμόσει μόνο ασφαλείς δημοσιονομικά πολιτικές.
4. DBRS: Υψηλή πολιτική σταθερότητα
Ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS είναι ακόμη πιο αισιόδοξος: «Το πολιτικό περιβάλλον της Ελλάδας χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό πολιτικής σταθερότητας τα τελευταία χρόνια. […] Αν και οι τρέχουσες πολιτικές δημοσκοπήσεις δείχνουν μια δυνητικά δύσκολη περίοδο σχηματισμού κυβέρνησης μετά τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές του επόμενου έτους, θεωρούμε τον πολιτικό κίνδυνο περιορισμένο, καθώς υπάρχει ευρεία συναίνεση μεταξύ των κύριων πολιτικών κομμάτων σε βασικά θέματα πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής πολιτικής». Προβλέπει δηλαδή ότι, πέρα από προεκλογικές μεγαλοστομίες ή εντάσεις, δεν θα υπάρξουν πολιτικές ακροβασίες, ούτε ριψοκίνδυνες κινήσεις που θα αναστρέψουν την οικονομική πορεία της χώρας. Μένει να φανεί αν τον επόμενο Μάρτιο θα λέει τα ίδια, αν έχουν ανακύψει ήδη στο πολιτικό πεδίο δυσκολίες με συνεργασίες ή ακυβερνησία.
Πώς συνδέονται αναβαθμίσεις, εκλογές και η επόμενη μέρα
Οι εκθέσεις των οίκων θέτουν ένα σαφές πολιτικό περίγραμμα εν όψει των εκλογικών σεναρίων που αντιμετωπίζει η χώρα.
Πολύ νωρίτερα, πάντως, στις 23 Οκτωβρίου, ανακοινώνει τον «χρησμό» της για την Ελλάδα η Standard and Poor’s και η χρονιά κλείνει με την αξιολόγηση του αμερικανικού οίκου Fitch. Αν στη δεδομένη συγκυρία (πολιτική και διεθνή) κάνουν έστω και μισό βήμα αναβάθμισης, το 2026 θα τελειώσει ιδανικά, με όλους ανεξαιρέτως τους μεγάλους οίκους να τοποθετούν συντεταγμένα την Ελλάδα στην κατηγορία ΒΒΒ και με θετική προοπτική. Ενώ αν έστω και ένας οίκος κάνει το επόμενο βήμα από τον επόμενο Μάρτιο και μετά, τότε η Ελλάδα κατοχυρώνει επισήμως τη βαθμίδα BBB+, όπου την έχει ήδη ανεβάσει η Scope, εδραιώνεται στην επενδυτική βαθμίδα και τη χωρίζει ένα σκαλοπάτι πλέον από το «πάνω-πάνω ράφι» της αγοράς ομολόγων, την κατηγορία αξιολόγησης Α, την οποία αποχαιρέτησε ως χώρα τον Ιούνιο του 2009.
Διαβάστε ακόμη
Επενδύσεις 6,6 δισ. ευρώ αλλάζουν τον παραγωγικό χάρτη της χώρας (pics)
Πάνος Γερμανός: Από το ρίσκο της Entersoft στο χρυσό deal του 1 δισ. ευρώ
Η ισπανική «συνταγή» για βενζίνη κάτω από 2 ευρώ που στοίχισε πάνω από 1 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ