Ενα μήνυμα φτάνει στο κινητό ή στο email και, με την πρώτη ματιά, δεν υπάρχει τίποτα που να προδίδει την παγίδα. Δεν ζητά κωδικούς, δεν έχει το κλασικό ύποπτο link και, κυρίως, μιλά για κάτι απολύτως επίκαιρο: καλύτερη ρύθμιση χρεών, μικρότερη δόση, οικονομική ελάφρυνση. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα τηλεφώνημα. Κάπου εκεί αρχίζει η απάτη.
Τα κυκλώματα έχουν αφήσει πίσω τα πρόχειρα μηνύματα και τα κακογραμμένα emails που εύκολα πρόδιδαν τον αποστολέα τους. Παρακολουθούν την επικαιρότητα, ντύνουν τις παγίδες τους με πραγματικές οικονομικές εξελίξεις και επιστρατεύουν κάθε διαθέσιμο εργαλείο, από Τεχνητή Νοημοσύνη και QR codes μέχρι ψεύτικες εφαρμογές και τηλεφωνικές κλήσεις.
Το τελευταίο δόλωμα είναι οι ρυθμίσεις και οι ελαφρύνσεις χρεών. Οι επιτήδειοι εμφανίζονται ως εταιρείες ή σύμβουλοι που μπορούν να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής, μικρότερες δόσεις ή ενοποίηση οφειλών. Το timing δεν είναι τυχαίο.
Η μεγάλη διαφορά από το παραδοσιακό phishing είναι ότι δεν χρειάζεται καν ύποπτο link. Ο παραλήπτης καλείται απλώς να τηλεφωνήσει σε έναν αριθμό για περισσότερες πληροφορίες. Ετσι, το μήνυμα φαίνεται πιο «καθαρό» και μπορεί να ξεφύγει ευκολότερα από φίλτρα ασφαλείας που αναζητούν κακόβουλους συνδέσμους ή αρχεία.
Με το τηλεφώνημα αρχίζει το δεύτερο μέρος της παγίδας. Ο υποτιθέμενος σύμβουλος, τραπεζικός υπάλληλος ή ειδικός στις ρυθμίσεις επιχειρεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη του θύματος και στη συνέχεια να αποσπάσει προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία. Μπορεί να ζητήσει δεδομένα για να ελέγξει την επιλεξιμότητα, στοιχεία κάρτας για να προχωρήσει η διαδικασία ή ακόμη και κάποια πληρωμή ως έξοδο ενεργοποίησης. Συνήθως υπάρχει και πίεση χρόνου: η προσφορά λήγει, η αίτηση πρέπει να γίνει σύντομα ή απαιτείται μια τελευταία επιβεβαίωση.
Στην εξίσωση έχει μπει δυναμικά η Τεχνητή Νοημοσύνη. Τα phishing emails με τα εμφανή ορθογραφικά λάθη, τις περίεργες εκφράσεις και τις πρόχειρες μεταφράσεις δεν αποτελούν πλέον ασφαλή οδηγό για να αναγνωριστεί μια απάτη. Με εργαλεία AI μπορούν να δημιουργηθούν μέσα σε δευτερόλεπτα καλογραμμένα και πειστικά μηνύματα, προσαρμοσμένα ακόμη και στη γλώσσα ή στο προφίλ του παραλήπτη.
Ενα βήμα παραπέρα πηγαίνουν η αντιγραφή φωνής και τα deepfakes. Ενα τηλεφώνημα ή ηχητικό μήνυμα μπορεί να ακούγεται σαν να προέρχεται από συγγενή, γνωστό ή συνεργάτη.
Στις παγίδες μπαίνουν και τα QR codes. Αντί για σύνδεσμο, ο χρήστης καλείται να σαρώσει έναν κωδικό για να πληρώσει, να επιβεβαιώσει στοιχεία, να παραλάβει ένα δέμα ή να συνδεθεί σε κάποια υπηρεσία. Το QR μπορεί όμως να οδηγεί σε πλαστή σελίδα που μιμείται την ιστοσελίδα τράπεζας ή γνωστού οργανισμού και περιμένει τον χρήστη να πληκτρολογήσει μόνος του τα στοιχεία του.
Ακόμη πιο επικίνδυνες είναι οι ψεύτικες εφαρμογές και τα προγράμματα απομακρυσμένης πρόσβασης. Με πρόσχημα την τεχνική υποστήριξη ή την ασφάλεια της συναλλαγής, το θύμα πείθεται να εγκαταστήσει λογισμικό που μπορεί να επιτρέψει στον δράστη να βλέπει την οθόνη ή να χειρίζεται τη συσκευή. Αν στη συνέχεια ανοίξει το e-banking, η πόρτα έχει ουσιαστικά ανοίξει.
Οι αρμόδιες αρχές προστασίας συμβουλεύουν τα εξής:
■ Δεν δίνονται ποτέ PIN, password e-banking ή κωδικοί μιας χρήσης που έρχονται με SMS ή μέσω εφαρμογής, ανεξάρτητα από το ποιος εμφανίζεται να τους ζητά.
■ Δεν χρησιμοποιείται το τηλέφωνο, το link ή το QR code που περιλαμβάνει ένα απρόσμενο μήνυμα. Η επικοινωνία ξεκινά από την αρχή μέσω της επίσημης ιστοσελίδας, της εφαρμογής ή του γνωστού τηλεφώνου της τράπεζας ή του οργανισμού.
■ Κάθε QR code αντιμετωπίζεται όπως ένας άγνωστος σύνδεσμος. Προτού δοθούν στοιχεία, ελέγχεται η διεύθυνση της ιστοσελίδας στην οποία οδηγεί.
■ Δεν εγκαθίσταται εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης επειδή το ζήτησε κάποιος τηλεφωνικά, ακόμη κι αν παρουσιάζεται ως τραπεζικός υπάλληλος ή τεχνικός.
■ Σε τηλεφώνημα από δήθεν συγγενή ή γνωστό που ζητά επειγόντως χρήματα, η κλήση κλείνει και γίνεται νέα επικοινωνία στον αριθμό που ήδη είναι γνωστός.
■ Η πίεση χρόνου είναι από μόνη της προειδοποιητικό σημάδι. «Τώρα», «αμέσως», «τελευταία ευκαιρία» και «θα χαθεί η ρύθμιση» είναι φράσεις που πρέπει να μας βάζουν σε καχυποψία.
Η έξαρση των νέων μεθόδων αποτυπώνεται πλέον και στις υποθέσεις που φτάνουν στις ελληνικές αρχές. Μόλις στις 4 Σεπτεμβρίου η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε την εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης που εξαπατούσε πολίτες με το πρόσχημα του λογιστή ή του υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ, με το περιουσιακό όφελος της δράσης της να ξεπερνά τις 175.000 ευρώ.
Διαβάστε ακόμη
Ρεύμα: Σαββατοκύριακο… βαθιάς ανάσας στις τιμές λόγω ΑΠΕ
Κλειδί για την ανάπτυξη η αύξηση της παραγωγικότητας (πίνακας + pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ