Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό βρίσκεται πλέον η ελληνική πρόταση για την αξιοποίηση των συχνοτήτων 6G, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει νέους χρηματοδοτικούς πόρους ύψους έως 15 δισ. ευρώ για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union) έχει ενσωματωθεί πλέον, ως προς βασικές προβλέψεις της, στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο («Nego-box») για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.
Το νέο κείμενο παρουσίασε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με κύκλους της Κομισιόν, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ελληνική πρωτοβουλία, καθώς από το στάδιο της πολιτικής πρότασης περνά πλέον στο τραπέζι των επίσημων ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων. Η βασική ιδέα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αναζητήσει νέες πηγές εσόδων, αντί να περιορίζει τη συζήτηση στην κατανομή των ήδη διαθέσιμων πόρων μεταξύ των κρατών-μελών.
Πώς το 6G μπορεί να αποφέρει έως 15 δισ. ευρώ
Η πρόταση, την οποία ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε αρχικά τον Ιούλιο και εξειδίκευσε τον Σεπτέμβριο του 2026, προβλέπει τον συντονισμό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων για τα δίκτυα 6G.
Με βάση το σχέδιο, ένα μέρος των εσόδων από την παραχώρηση δικαιωμάτων χρήσης των συχνοτήτων θα μπορούσε να κατευθύνεται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενώ ένα άλλο μέρος θα αξιοποιείται για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων στην τεχνολογία.
Η αρχική εκτίμηση για τα δυνητικά έσοδα κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πρόσθετα ποσά που θα μπορούσαν να προκύψουν από μελλοντικές ανανεώσεις αδειών 5G.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που φιλοδοξεί να αξιοποιήσει οικονομικά έναν κρίσιμο πόρο για την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών νέας γενιάς, ενισχύοντας παράλληλα τη δυνατότητα της ΕΕ να χρηματοδοτεί κοινές προτεραιότητες.
Τι προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη που περιλαμβάνεται στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για την ένταξη στον προϋπολογισμό της ΕΕ εσόδων από δικαιώματα χρήσης του ραδιοφάσματος σε συχνότητες άνω των 6 GHz, οι οποίες προορίζονται για υπηρεσίες 6G.
Τα έσοδα αυτά προτείνεται να αποτελέσουν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με αντίστοιχη μείωση των εθνικών εισφορών που καταβάλλουν τα κράτη-μέλη.
Παράλληλα, το κείμενο αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα αξιοποίησης εσόδων και από άλλες συχνότητες, οι οποίες έχουν ήδη δημοπρατηθεί από τα κράτη-μέλη, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης.
Με τον τρόπο αυτό, η αξιοποίηση του ραδιοφάσματος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια διαρκή πηγή ευρωπαϊκών εσόδων, πέρα από τις αρχικές δημοπρασίες για το 6G.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην αντίστοιχη τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Από τη διανομή κονδυλίων στη δημιουργία νέων πόρων
Η ελληνική πρωτοβουλία επιχειρεί να δώσει μια διαφορετική απάντηση στο διαχρονικό πρόβλημα χρηματοδότησης των αυξανόμενων αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απαιτήσεις για περισσότερες επενδύσεις στην άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, τις νέες τεχνολογίες και τις υποδομές αυξάνονται, την ώρα που τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να διατηρήσουν τη χρηματοδότηση παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών, όπως η συνοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, οι διαπραγματεύσεις για τον πολυετή προϋπολογισμό συχνά επικεντρώνονται στο ποια κράτη θα συνεισφέρουν περισσότερα και ποια θα λάβουν λιγότερους πόρους.
Η πρόταση Πιερρακάκη επιδιώκει να μετατοπίσει τη συζήτηση προς τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων μέσω της αξιοποίησης κοινών ευρωπαϊκών δυνατοτήτων.
Σύμφωνα με κύκλους της Κομισιόν, αυτή είναι και η ευρύτερη πολιτική σημασία της συμπερίληψης βασικών στοιχείων της ελληνικής πρότασης στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο του Αντόνιο Κόστα.
Το ελληνικό προηγούμενο με το Ταμείο Φαιστός
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε ένα μοντέλο που έχει ήδη εφαρμοστεί στην Ελλάδα, την περίοδο κατά την οποία ο Κυριάκος Πιερρακάκης βρισκόταν στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Κατά τη διαδικασία δημοπράτησης των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο δημιουργήθηκε με στόχο τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογιών πέμπτης γενιάς.
Η ελληνική πλευρά προτείνει πλέον την επέκταση αυτής της προσέγγισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αξιοποιώντας τη μετάβαση στα δίκτυα 6G τόσο για τη δημιουργία νέων πόρων όσο και για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών.
Παράλληλα, η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και ιδιωτικών κεφαλαίων θα μπορούσε να πολλαπλασιάσει την επενδυτική ισχύ των εσόδων.
Μέσω αυτού του μηχανισμού, μέρος των πόρων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις σημαντικά μεγαλύτερης αξίας σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα νέας γενιάς, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Οι επόμενοι σταθμοί των διαπραγματεύσεων
Η ενσωμάτωση των σχετικών προβλέψεων στο αναθεωρημένο «Nego-box» αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την ελληνική πρόταση, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει ήδη εξασφαλιστεί η τελική συμφωνία των κρατών-μελών.
Όπως επισημαίνουν κύκλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την πορεία των διαπραγματεύσεων σχετικά με τον νέο επταετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Δύο κρίσιμοι σταθμοί είναι το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου και η Σύνοδος Κορυφής της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου 2026.
Σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, η Ελλάδα προσέρχεται με μια συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση των συχνοτήτων 6G, η οποία θα μπορούσε να προσθέσει νέους χρηματοδοτικούς πόρους στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και να ενισχύσει τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων.
