Οικονομία

Στουρνάρας: Τα επτά μαθήματα της ελληνικής κρίσης στην Ευρώπη

  • newsroom


Τι απάντησε ο διοικητής της ΤτΕ για τις ελληνικές τράπεζες και την αντιπαράθεση για τα ευρωομόλογα και το Ταμείο Ανάκαμψης

Σε επτά σημεία κωδικοποίησε την εμπειρία της Ελλάδας από την κρίση που θα μπορούσε να είναι χρήσιμη στην Ευρώπη κατά την παρούσα κρίση ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας σε συνέντευξή του στην γερμανική FAZ.

Όπως είπε ο κ. Στουρνάρας η εμπειρία της Ελλάδας από την κρίση δημόσιου χρέους του 2010 θα μπορούσε να είναι χρήσιμη στην Ευρώπη καθώς:

Πρώτον, η δράση πρέπει να είναι έγκαιρη και γρήγορη. Καθυστερημένη και άτολμη παρέμβαση συνεπάγεται κόστος. Τώρα είναι η ώρα για κοινή δράση, συντονισμό και αλληλεγγύη.

Δεύτερον η πανδημία δεν θα πρέπει να εξελιχθεί σε πρόβλημα δημόσιου χρέους. Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, στο βαθμό που θα περιλαμβάνει ένα βέλτιστο συνδυασμό επιχορηγήσεων και δανείων.

Τρίτον, η διαφορά μεταξύ του ονομαστικού ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ και του επιτοκίου του δημόσιου χρέους πρέπει να παραμένει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη για όλα τα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ, και οπωσδήποτε θετική.

Τέταρτον, η συνολική ζήτηση πρέπει να διατηρείται σε ικανοποιητικό επίπεδο.

Πέμπτον, οι ισολογισμοί των τραπεζών θα πρέπει το συντομότερο δυνατόν να απαλλαγούν από τα ΜΕΔ που δημιουργήθηκαν λόγω της πανδημίας.

Έκτον, θα πρέπει να αποφευχθεί ο κατακερματισμός, έτσι ώστε να υπάρχουν απρόσκοπτες ροές ρευστότητας και χρηματοδότησης σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ.

Έβδομον, θα πρέπει να αποφευχθούν οι προκυκλικές επιδράσεις που προκαλούνται από τις υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας.

Οι κίνδυνοι για τις τράπεζες

Ερωτώμενος για το εάν «βλέπει» νέους κινδύνους για τις ελληνικές τράπεζες ο κ. Στουρνάρας απάντησε πως «με την πανδημία, οι κίνδυνοι για τις τράπεζες είναι κυρίως πιστωτικοί κίνδυνοι, που θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της ύφεσης. Οι τράπεζες θα πρέπει λοιπόν να είναι προσεκτικές για να προστατεύσουν τους ισολογισμούς τους, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να αξιοποιήσουν πλήρως τη μεγάλη ευελιξία και τη ρευστότητα που τους παρέχει η ΕΚΤ ώστε να προσφέρουν χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις και με αυτό τον τρόπο να συμβάλουν στη διαφύλαξη του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας.

Ήταν μια ατυχής συγκυρία το γεγονός ότι, τη στιγμή ακριβώς που οι ελληνικές τράπεζες είχαν ήδη επιτύχει αξιόλογη πρόοδο στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), η πανδημία αύξησε τον κίνδυνο αναστροφής αυτής της προόδου» .

Τα ευροομόλογα και το Ταμείο Ανάκαμψης

Σε σχέση με την αντιπαράθεση σχετικά με τα ευρωομόλογα και το Ταμείο Ανάκαμψης ο διοικητής της ΤτΕ δήλωσε πως «Χρειαζόμαστε κοινή δράση και αλληλεγγύη για να αντιμετωπίσουμε την πανδημία. Οι προβληματισμοί για τον ηθικό κίνδυνο, αν και είναι σημαντικοί στην περίπτωση ασύμμετρων κλυδωνισμών που οφείλονται π.χ. σε λάθη οικονομικής πολιτικής, δεν θα πρέπει να καθορίσουν τις ενέργειές μας σήμερα. Μια πανδημία εγείρει ηθικά ζητήματα, καθώς και ζητήματα δημόσιου χρέους.

Τα κράτη-μέλη που δεν διαθέτουν επαρκή δημοσιονομικό χώρο (υψηλό δημόσιο χρέος) ώστε να αντιμετωπίσουν την πανδημία δεν θα πρέπει να αφεθούν στην τύχη τους: εάν η δημοσιονομική επιβάρυνση για την αντιμετώπιση της πανδημίας και τη διατήρηση του παραγωγικού δυναμικού των οικονομιών των κρατών-μελών κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων και μετά από την άρση των μέτρων είναι εμπροσθοβαρής χωρίς κοινή δράση και κάποια αμοιβαιοποίηση του κόστους, τότε είναι δυνατόν να προκληθεί μια νέα κρίση δημόσιου χρέους, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η από κοινού έκδοση χρεογράφων είναι μια κοινή δράση εναντίον του κοινού εχθρού (του κορωνοϊού) και προς το σκοπό αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί όλη η δύναμη πυρός των τριών ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων: της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση Ταμείου Ανάκαμψης είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, υπό την προϋπόθεση ότι (α) τα ποσά που θα συγκεντρώνονται θα είναι ανάλογα με εκείνα της παρέμβασης της ΕΚΤ, (β) οι αποφάσεις θα λαμβάνονται γρήγορα, (γ) θα υπάρχει συνδυασμός επιχορηγήσεων και χαμηλότοκων δανείων προς τα κράτη-μέλη, ανάλογα με την κατάσταση του δημόσιου χρέους τους».