Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) δεν μεταμορφώνει μόνο την τεχνολογία, αλλά αρχίζει να επηρεάζει καθοριστικά και τις ισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας. Σύμφωνα με την τελευταία αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), διαμορφώνεται μια νέα ομάδα οικονομιών που εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές αναταράξεις και εμπορικούς περιορισμούς, χάρη στον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην αλυσίδα αξίας της AI.
Παρότι το ΔΝΤ εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί φέτος με ρυθμό περίπου 3%, η συνολική εικόνα κρύβει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών. Οι οικονομίες που παράγουν κρίσιμες τεχνολογίες για την τεχνητή νοημοσύνη — από ημιαγωγούς και διακομιστές έως εξοπλισμό για κέντρα δεδομένων — εμφανίζουν αισθητά καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο.
Η οικονομολόγος του ΔΝΤ Petya Koeva Brooks επισήμανε ότι η δυναμική του επενδυτικού κύκλου γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αποδείχθηκε πολύ ισχυρότερη από ό,τι αναμενόταν στις προβλέψεις του Απριλίου. Όπως ανέφερε, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι πολεμικές συγκρούσεις επηρεάζουν σχεδόν όλες τις οικονομίες, τα οφέλη της AI συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό χωρών που βρίσκονται στο επίκεντρο της τεχνολογικής αλυσίδας.
Οι χώρες που προηγούνται
Το ΔΝΤ καταγράφει σημαντική υπεραπόδοση στις οικονομίες που αποτελούν βασικούς προμηθευτές εξοπλισμού για την τεχνητή νοημοσύνη. Νότια Κορέα, Ταϊβάν, Μαλαισία και Ταϊλάνδη ξεπέρασαν κατά μέσο όρο τις προβλέψεις ανάπτυξης του πρώτου τριμήνου κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες, όταν ο υπόλοιπος κόσμος κινήθηκε περίπου 0,3 μονάδες χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της Νότιας Κορέας, όπου η οικονομία κατέγραψε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,5% το πρώτο τρίμηνο, έναντι πρόβλεψης μόλις 1,8% που είχε διατυπωθεί τον Απρίλιο. Η ισχυρή ζήτηση για ημιαγωγούς αποδείχθηκε αρκετή ώστε να αντισταθμίσει ακόμη και την υψηλή ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από τη Μέση Ανατολή.
Ανοδικά αναθεώρησε το ΔΝΤ και τις προοπτικές του Βιετνάμ, προβλέποντας πλέον ανάπτυξη 7,5% για το 2026, χάρη στην καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση των εξαγωγών τεχνολογικού εξοπλισμού.
Το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει
Την ίδια ώρα, η νέα άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, μετά τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί λήξης της εκεχειρίας, υπενθυμίζει ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρή απειλή για την παγκόσμια οικονομία.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι μια ενδεχόμενη ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες από εκείνες που προβλέπει σήμερα το βασικό του σενάριο.
Οι ενεργειακά αυτάρκεις ή εξαγωγικές οικονομίες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, εμφανίζονται περισσότερο προστατευμένες απέναντι σε ένα νέο πετρελαϊκό σοκ. Αντίθετα, οι χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας και δεν συμμετέχουν ενεργά στην αλυσίδα παραγωγής της AI είναι πιθανό να δεχθούν μεγαλύτερες πιέσεις.
Η άλλη όψη της επενδυτικής έκρηξης
Η έντονη επενδυτική δραστηριότητα σε ημιαγωγούς, υποδομές cloud, servers και data centers λειτουργεί σήμερα ως βασικός μοχλός ανάπτυξης για πολλές οικονομίες. Ωστόσο, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι τα μεγάλα οφέλη από την αύξηση της παραγωγικότητας που υπόσχεται η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην πραγματική οικονομία και παραμένουν περισσότερο μια μεσοπρόθεσμη προοπτική παρά μια άμεση εξέλιξη.
Παράλληλα, το Ταμείο αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις του για τον παγκόσμιο πληθωρισμό, εκτιμώντας ότι θα διαμορφωθεί στο 4,7% το 2026, υψηλότερα από ό,τι υπολόγιζε την άνοιξη, πριν αποκλιμακωθεί στο 3,9% το επόμενο έτος. Όπως σημειώνει, η πορεία αποκλιμάκωσης των τιμών που είχε ξεκινήσει από τις αρχές του 2024 έχει πλέον επιβραδυνθεί σημαντικά.
Η αυξημένη ζήτηση που δημιουργεί η τεχνολογική επενδυτική έκρηξη ενδέχεται επίσης να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις σε υψηλότερα επίπεδα, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να κρατήσουν για μεγαλύτερο διάστημα περιοριστική νομισματική πολιτική.
Μια νέα οικονομική «ελίτ»
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του ΔΝΤ είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μετασχηματίζει μόνο τις επιχειρήσεις, αλλά αναδιαμορφώνει και την ίδια την παγκόσμια οικονομική γεωγραφία.
Οι χώρες που κατέχουν κρίσιμο ρόλο στην παραγωγή τεχνολογιών AI αποκτούν σαφές αναπτυξιακό προβάδισμα έναντι των υπολοίπων. Ωστόσο, η συγκέντρωση των ωφελειών σε περιορισμένο αριθμό οικονομιών ενισχύει τις ανισότητες, ενώ οι ίδιες αυτές χώρες είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο μιας πιθανής απογοήτευσης, εάν οι ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη δεν επιβεβαιωθούν τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε ακόμη
Τέλος εποχής για τα «δάνεια της κρίσης»
Απάτες με κλιματιστικά: Πώς να αναγνωρίσετε τις ψεύτικες προσφορές στις online αγορές (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα