Tρεις νέες δράσεις του ΕΣΠΑ για επενδύσεις στην άμυνα

Η Ευρώπη γυρίζει σελίδα, εξοπλίζεται και, πλέον, η άμυνα εξελίσσεται από πεδίο στρατηγικής σε «πεδίο βολής» επένδυσης και επιδοτήσεων. Με τρεις νέες δράσεις του ΕΣΠΑ, το καλοκαίρι ανοίγει ένα πακέτο 200 εκατ. ευρώ για επενδύσεις σε αμυντικές τεχνολογίες, στρατηγικές εφαρμογές και επιχειρήσεις που καλύπτουν μια ευρύτατη βιομηχανική αλυσίδα: από λογισμικό, μικροηλεκτρονική, δίκτυα και κυβερνοασφάλεια μέχρι φορητά συστήματα κλιματισμού, οικοδομικά υλικά, πλαστικά, εξαρτήματα, τεχνικές δοκιμές, υλικά, logistics, πιστοποιήσεις και ανθρώπινο δυναμικό.

Στα μέσα Ιουνίου αναμένεται να ανοίξει το πρώτο πακέτο ΕΣΠΑ για STEP, Defence και επενδύσεις διττής χρήσης για άμυνα και πολιτική προστασία, δηλαδή λύσεων που έχουν εφαρμογή και σε καιρούς ειρήνης και στον αμυντικό τομέα. Αρχικά διαθέτοντας 20 εκατ. ευρώ για την κατάρτιση εξειδικευμένου προσωπικού που έχουν ανάγκη οι επιχειρήσεις του κλάδου και συνολικά, μέχρι τον Οκτώβριο, πάνω από 200 εκατ. ευρώ για φέτος, ως πρώτο κύμα χρηματοδοτήσεων.

Ανοίγει μέτωπο για την άμυνα στο ΕΣΠΑ

Ουσιαστικά το ΕΣΠΑ που γνωρίζαμε αλλάζει: ανακατευθύνοντας το 10% άλλων προγραμμάτων, περνά σε πιο βιομηχανική στόχευση και μπαίνει σε περιοχές που μέχρι χθες δεν ήταν ο φυσικός του χώρος. Ακολουθώντας τις νέες κατευθύνσεις και προτεραιότητες της Ε.Ε. μετά την εισβολή στην Ουκρανία, θα επιδοτεί καθαρά πλέον την άμυνα και όχι μόνο «παραδοσιακούς» τομείς, όπως ανταγωνιστικότητα, τουρισμό ή περιβάλλον.

Με τις νέες προκηρύξεις που ετοιμάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θέτει οργανωμένα κίνητρα σε ολόκληρες τις αλυσίδες παραγωγής που τροφοδοτούν την αμυντική βιομηχανία από τον προμηθευτή μέχρι το τελικό προϊόν: όχι μόνο στρατιωτικά συστήματα ή εξαρτήματα, αλλά από κυβερνοασφάλεια, τεχνολογίες, καινοτομία, Τεχνητή Νοημοσύνη, δίκτυα 5G και οχήματα μέχρι εξαρτήματα, αισθητήρες, drones, λογισμικά, υποδομές (τροχαίο υλικό, νοσοκομεία κ.λπ.) ή ακόμα και λάστιχα, ξυλοκατασκευές, αντίσκηνα, κάλτσες και αρβύλες… Από άρβυλα και κορδόνια ξεκίνησε άλλωστε κάποτε και η φινλανδική Νokia, πρoτού μετεξελιχθεί σε διεθνή τεχνολογικό κολοσσό για πολλές δεκαετίες.
Κι όλα αυτά είναι ίσως μια πρόγευση μόνο τού τι θα ακολουθήσει στο επόμενο ΕΣΠΑ 2028-2034, με μια ακόμη πιο έντονη στροφή σε άμυνα, τεχνολογία και πολιτική προστασία.

Το Strategic Technologies for Europe Platform (STEP) σημαίνει Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη. Πρόκειται για το νέο πλαίσιο της Ε.Ε. που αλλάζει τα δεδομένα και κατευθύνει πόρους σε κρίσιμες τεχνολογίες αιχμής, ώστε η Ευρώπη να μειώσει τις εξαρτήσεις της και να χτίσει πιο ισχυρή βιομηχανική βάση και παραγωγική αυτάρκεια.
Εκεί εντάσσονται Τεχνητή Νοημοσύνη, μικροηλεκτρονική, κυβερνοασφάλεια, βιοτεχνολογίες και πολλές λύσεις. Λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων και ανακατατάξεων της τελευταίας πενταετίας, όμως, αποκτούν νέα διάσταση και «κουμπώνουν» με τις νέες προτεραιότητες για την ευρωπαϊκή αμυνα (Defence).

Τα νέα πακέτα

Η πρώτη δράση STEP και Defence ξεκινά στα τέλη Ιουνίου και αφορά ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων για υφιστάμενες επιχειρήσεις του κλάδου της άμυνας κυρίως – αλλά όχι μόνο. Με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ, προσφέρει επιδότηση 30% με σκοπό να αποκτήσουν οι επιχειρήσεις εσωτερική τεχνογνωσία και οι εργαζόμενοί τους δεξιότητες υψηλής εξειδίκευσης, τις οποίες έχουν ανάγκη, καθώς πιστοποιούνται συνεχώς προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν σε αμυντικά προγράμματα και συνεργασίες. Η λογική είναι απλή: δεν αρκούν τα συμβόλαια και οι παραγγελίες, χρειάζονται άνθρωποι που να μπορούν να τα εκτελέσουν. Αμέσως μετά ακολουθεί η δεύτερη δράση που στοχεύει ευθέως σε μικρές, πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, με προϋπολογισμό 80 εκατ. ευρώ, επιδότηση 50% για υφιστάμενες επιχειρήσεις, 67% για νεοσύστατες και ανώτατο ποσό ενίσχυσης 200.000 ευρώ. Ταυτόχρονα θα ξεκινά και η τρίτη που αφορά μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, με προϋπολογισμό 120 εκατ. ευρώ (60 εκατ. STEP και 60 Defence καθαρά), επιδότηση 40% για υφιστάμενες ή 60% για νεοσύστατες επιχειρήσεις και ανώτατο όριο ενίσχυσης 3 εκατομμύρια ευρώ.

Οι μεγάλοι παίκτες

Οχι τυχαία ίσως, λίγες ημέρες μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης και ο γενικός γραμματέας ΕΣΠΑ Βασίλης Σιαδήμας πραγματοποίησαν ευρεία σύσκεψη με δεκάδες εκπροσώπους της αμυντικής βιομηχανίας, για να τους ενημερώσουν πώς προχωρούν σε ανακατανομή και ανακατεύθυνση κονδυλίων προς STEP και Defence (10% άλλων προγραμμάτων) ζητώντας και τα δικά τους σχόλια για τη λειτουργία των νέων προγραμμάτων. Στην πρώτη γραμμή της συζήτησης βρίσκονται ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) και ο Ελληνικός Σύνδεσμος Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Αμυνας (HASDIG), μέλη των οποίων είναι πάνω από 350 εταιρείες του κλάδου και ισχυρές επωνυμίες όπως ΕΑΒ, ΕΑΣ, Intracom Defense, Theon Sensors, Scytalys, Miltech, Hellas Sat, καθώς και άλλες μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις του χώρου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το νέο χρήμα προορίζεται μόνο για αυτούς. Αντιθέτως, στόχος είναι να ανοίξει η πόρτα και για το ευρύτερο παραγωγικό οικοσύστημα. Tα προγράμματα είναι φτιαγμένα τόσο για «μικρούς» που θέλουν να πάρουν θέσεις στην ταχέως αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία όσο και για πολύ μεγάλους που τρέχουν παραγγελίες δισεκατομμυρίων ήδη, αλλά χρειάζονται ανθρώπους, δεξιότητες και πιστοποιήσεις.

Οι μικρομεσαίοι μπορούν να ενταχθούν με επενδυτικά σχέδια 50.000 έως 400.000 ευρώ (όσο, π.χ., επενδύσεις για τουριστικά καταλύματα που επιδοτούνταν από άλλα προγράμματα ΕΣΠΑ) ή έως 300.000 ευρώ αν αφορούν νέες επιχειρήσεις.

Οι μεγάλοι, από την άλλη, δεν κυνηγούν επιδότηση, αλλά εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού, συμμόρφωση και παραγωγική ετοιμότητα, στα οποία ήδη επενδύουν τεράστια ποσά, καθώς πρέπει να ανταποκρίνονται συνεχώς στις αυξανόμενες απαιτήσεις πιστοποίησης και εξέλιξης της αγοράς.

Ποιοι ΚΑΔ μπαίνουν

Το ενδιαφέρον, πάντως, δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς αμυντικούς ομίλους. Στη λίστα με τους επιλέξιμους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) μπαίνουν ακόμα και πολύ πιο καθημερινές δραστηριότητες και παραγωγές: μέταλλα, πλαστικά, ηλεκτρονικά, οικοδομικές εργασίες, παραγωγή λογισμικού, μεταφορές, συντήρηση και logistics. Στο νέο πεδίο χωρούν από ελαστικά, ξυλουργικά υλικά και μεντεσέδες έως AI, cyber, chips, Ρομποτική, βιομηχανικά συστήματα, ιατρικές τεχνολογίες, φάρμακα και… γάζες.

Ως επιλέξιμες να επιδοτηθούν εντάσσονται εκατοντάδες δραστηριότητες όπως: ανάκτηση αποβλήτων, υδραυλικοί, ψυκτικοί και ηλεκτρολογικοί εγκαταστάτες, κατασκευαστές θυρών και παραθύρων, κλειδαριών και μεντεσέδων, ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, λογισμικού, τηλεπικοινωνιών, οχημάτων, επισκευών, μεταφορών κλπ. Για άμυνα και διπλής χρήσης (dual use) δραστηριότητες εντάσσονται, μεταξύ πολλών άλλων: αισθητήρες, συστήματα C4ISR, κυβερνοάμυνα, προηγμένα υλικά, αλλά και 3D εκτυπώσεις, logistics, πιστοποιήσεις, προετοιμασία για αλυσίδες αξίας αμυντικών prime contractors κλπ. Αμυντικές ιατρικές τεχνολογίες και κινητά νοσοκομεία μπορεί να συνδράμουν σε έναν σεισμό, ενώ ένα στρατιωτικό drone μπορεί να παρακολουθεί πυρκαγιές ή τρένα κ.λπ.

Διαβάστε ακόμη

Ρεύμα: Εγκλωβισμένοι στα ακριβά τιμολόγια οι καταναλωτές

Τουρισμός: Με βελτιωμένη ροή άνοιξε η σεζόν – Τι εκτιμούν οι παράγοντες της αγοράς

Τι σηματοδοτεί η απόφαση του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα