Στον αγώνα δρόμου για τον έλεγχο της θερμότητας που παράγουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ένα κινεζικό εργαστήριο δοκιμάζει μια ασυνήθιστη διαδρομή. Αντί για νέα ψυκτικά υγρά ή ακόμη πιο ισχυρά κλιματιστικά, οι ερευνητές ποντάρουν σε έναν συνδυασμό χημείας και πίεσης, ικανό –θεωρητικά– να ρίχνει τη θερμοκρασία κάτω από το μηδέν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

Η προσέγγιση, όπως μεταδίδει η South China Morning Post, βασίζεται σε μια τεχνική υγρής ψύξης που δεν αλλάζει το ίδιο το ψυκτικό μέσο, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτό «φορτίζεται» και «εκφορτίζεται» θερμικά. Στόχος δεν είναι η μόνιμη ψύξη, αλλά η άμεση απορρόφηση θερμικών αιχμών – εκεί όπου τα σημερινά data centers δυσκολεύονται περισσότερο.

Η χημεία πίσω από την ταχεία ψύξη

Στον πυρήνα της μεθόδου βρίσκονται τρία στοιχεία: νερό, θειοκυανικό αμμώνιο και υψηλή πίεση. Υπό συνθήκες έντονης συμπίεσης, μεγάλες ποσότητες του άλατος διαλύονται στο νερό, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά συμπυκνωμένο διάλυμα. Η εικόνα που χρησιμοποιούν οι ίδιοι οι ερευνητές θυμίζει ένα σφουγγάρι που, όσο περισσότερο πιέζεται, τόσο περισσότερη ουσία μπορεί να συγκρατήσει.

Η κρίσιμη στιγμή έρχεται όταν η πίεση απελευθερώνεται απότομα. Το άλας τείνει τότε να επιστρέψει σε μια πιο σταθερή κατάσταση, μια διαδικασία που «τραβά» θερμότητα από το περιβάλλον. Πρόκειται για ενδόθερμη διάλυση, αλλά σε αυτή την περίπτωση ενισχυμένη από τον έλεγχο της πίεσης. Το αποτέλεσμα είναι μια απότομη κατάρρευση της θερμοκρασίας, ακόμη και κατά δεκάδες βαθμούς μέσα σε λιγότερο από μισό λεπτό.

Τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν στα όρια της θερμικής αντοχής. Οι συστοιχίες GPUs και το υπόλοιπο ενεργοβόρο hardware παράγουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας, συχνά σε πολύ περιορισμένο χώρο. Επιπλέον, η φύση των υπολογισμών –ιδίως κατά την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων– προκαλεί αιφνίδιες θερμικές αιχμές που είναι δύσκολο να προβλεφθούν και ακόμη δυσκολότερο να απορροφηθούν εγκαίρως.

Σε αυτό το περιβάλλον, μια τεχνολογία που μπορεί να «ρουφήξει» θερμότητα σχεδόν στιγμιαία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μηχανισμός άμεσης άμυνας απέναντι στο θερμικό σοκ. Δεν είναι τυχαίο ότι η ψύξη αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα λειτουργικά κόστη των data centers, απορροφώντας σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το μισό της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας.

Ένα συμπληρωματικό εργαλείο, όχι αντικαταστάτης

Οι ίδιοι οι ερευνητές δεν παρουσιάζουν τη μέθοδο ως αντικατάσταση των κλασικών συστημάτων ψύξης. Δεν φιλοδοξεί να εκτοπίσει τον κλιματισμό, τους ανεμιστήρες ή τα κυκλώματα ψυχρού νερού. Αντίθετα, περιγράφεται ως ένα είδος «θερμικού buffer» – ένας μηχανισμός που μπορεί να παρέχει πολύ υψηλή ψυκτική ισχύ για σύντομα χρονικά διαστήματα, ακριβώς τη στιγμή που χρειάζεται περισσότερο.

Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να περιορίσει τα φορτία αιχμής και να αποτρέψει την ενεργοποίηση ολόκληρων, ιδιαίτερα ενεργοβόρων συστημάτων ψύξης για μικρής διάρκειας θερμικά επεισόδια.

Τα ανοιχτά ερωτήματα

Παρά τις υποσχέσεις, η τεχνολογία συνοδεύεται από σημαντικά ερωτήματα. Το διάλυμα πρέπει, μετά από κάθε κύκλο, να επανασυμπιεστεί – μια διαδικασία που έχει δικό της ενεργειακό κόστος. Επιπλέον, η μακροχρόνια χρήση αλάτων σε τέτοια συστήματα εγείρει ζητήματα διάβρωσης, αξιοπιστίας και συντήρησης. Και, φυσικά, παραμένει άγνωστο αν η μέθοδος μπορεί να κλιμακωθεί οικονομικά σε επίπεδα που απαιτούν τα μεγάλα data centers.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για «μαγική λύση». Αν όμως αποδειχθεί ανθεκτική και αποδοτική στην πράξη, θα μπορούσε να προσθέσει ένα ιδιαίτερα ισχυρό εργαλείο στο οπλοστάσιο των υποδομών που προσπαθούν να κρατήσουν την τεχνητή νοημοσύνη… σε ανεκτές θερμοκρασίες.

Διαβάστε ακόμη

Κομισιόν: Μονόδρομος τα πλεονάσματα – Νάρκη δικαστικές αποφάσεις, κόκκινα δάνεια και ΟΠΕΚΕΠΕ

Η Ευρώπη μελετά εκ νέου την προσέγγιση του πυρηνικού της οπλοστασίου

Δημόσιοι υπάλληλοι: Οι αλλαγές που τίθενται σε ισχύ και οι αυστηρότερες κυρώσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα