Μια επένδυση πρωτοφανών διαστάσεων για τα δεδομένα της περιοχής ετοιμάζεται να αλλάξει την καθημερινότητα και την οικονομία του Μούχος, μιας μικρής πόλης στη βόρεια Φινλανδία. Η Google σχεδιάζει νέα data centers, στο πλαίσιο ενός επενδυτικού προγράμματος συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ στη χώρα, δημιουργώντας μεγάλες προσδοκίες για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, αλλά ταυτόχρονα προκαλώντας έντονες συζητήσεις για το ενεργειακό και περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.
Λίγα χιλιόμετρα από τη φάρμα του 36χρονου αγρότη Γιόνι Πίτκανεν, το τοπίο έχει ήδη αρχίσει να μεταμορφώνεται. Σε έκταση που απέκτησε η Google, το δάσος έχει αποψιλωθεί, εκσκαφείς διαμορφώνουν το έδαφος και φορτηγά μεταφέρουν υλικά στο εργοτάξιο, το οποίο βρίσκεται κοντά σε μεγάλες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
«Το έργο είναι τόσο τεράστιο που είναι δύσκολο πραγματικά να το αντιληφθεί κανείς, παρότι βρισκόμαστε ακριβώς εδώ, στην άκρη του», περιγράφει ο Πίτκανεν.
Η επένδυση εντάσσεται στο σχέδιο της Google να διαθέσει 13 δισ. ευρώ στη Φινλανδία μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, στη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυση που έχει πραγματοποιήσει ο αμερικανικός τεχνολογικός όμιλος στην Ευρώπη.
Εκτός από το Μούχος, τα σχέδια της εταιρείας επεκτείνονται στους δήμους Καϊάνι και Βάλα, καθώς και στη Χαμίνα, όπου η Google διαθέτει ήδη κέντρο δεδομένων.
Μια επένδυση που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την περιοχή
Για μια κοινότητα περίπου 8.800 κατοίκων, η άφιξη μιας επένδυσης τέτοιου μεγέθους δημιουργεί προσδοκίες που ξεπερνούν κατά πολύ την ίδια την κατασκευή των data centers.
Ο Πίτκανεν αντιμετωπίζει μέχρι στιγμής θετικά το εγχείρημα, θεωρώντας ότι μπορεί να φέρει μεγάλης κλίμακας επιχειρηματική δραστηριότητα και να δώσει νέα δυναμική σε έναν κατά βάση αγροτικό δήμο. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, προβληματίζεται για το πώς θα καλυφθούν οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες που συνεπάγονται οι νέες εγκαταστάσεις.
Τη σημασία του έργου για την τοπική οικονομία υπογραμμίζει και ο δήμαρχος του Μούχος, Κίμο Χίνο, ο οποίος χαρακτηρίζει την επένδυση «τεράστια». Όπως επισημαίνει, η περιοχή δεν έχει φιλοξενήσει μέχρι σήμερα βιομηχανική δραστηριότητα ανάλογης κλίμακας.
«Αυτό θα αλλάξει εντελώς την κατάσταση για ολόκληρο τον δήμο και την περιοχή του Όουλου», εκτιμά.
Μόνο κατά τη φάση της κατασκευής αναμένεται να απαιτηθούν χιλιάδες εργαζόμενοι διαφορετικών εθνικοτήτων, δημιουργώντας ταυτόχρονα αυξημένες ανάγκες για κατοικίες, υπηρεσίες και τοπικές υποδομές.
Για κατοίκους όπως η 60χρονη νοσηλεύτρια Άιλα Χέιλιμα, η επένδυση δημιουργεί και μια διαφορετική ελπίδα: ότι οι νέες θέσεις εργασίας θα συγκρατήσουν τους νεότερους κατοίκους στην περιοχή, οι οποίοι διαφορετικά θα αναζητούσαν ευκαιρίες στις μεγαλύτερες πόλεις.
Στο μικροσκόπιο η αποψίλωση του δάσους
Η άλλη πλευρά της επένδυσης αφορά το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Οι εργασίες στο Μούχος έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, με τη Φινλανδική Εποπτική Αρχή LVV να εξετάζει τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε μεγάλης κλίμακας αποψίλωση.
Συγκεκριμένα, διερευνάται εάν η Tuike Finland, η οποία εκπροσωπεί την Google, προχώρησε στην αποψίλωση περισσότερων από 300 εκταρίων δάσους χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Φινλανδικής Ένωσης για την Προστασία της Φύσης, Χάνα Χάλμενπαα, η οποία υπέβαλε το σχετικό αίτημα στην εποπτική αρχή, υποστηρίζει ότι οι εργασίες θα πρέπει να ανασταλούν μέχρι να διαπιστωθεί εάν το έργο συμμορφώνεται πλήρως με τη νομοθεσία.
Σύμφωνα με την ίδια, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η αποψίλωση επεκτάθηκε και σε εκτάσεις που θα έπρεπε να προστατεύονται. Η συνολική περιοχή που έχει αποψιλωθεί αντιστοιχεί, όπως αναφέρει, σε περίπου 420 γήπεδα ποδοσφαίρου.
Η Google, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι εργασίες υλοτομίας έγιναν σύμφωνα με τις απαιτήσεις της δασικής νομοθεσίας και αναμένει τις περαιτέρω οδηγίες της LVV.
Η εταιρεία σημειώνει επίσης ότι έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες έρευνες για το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, στο πλαίσιο των διαδικασιών χωροθέτησης και αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, με στόχο την προστασία περιοχών υψηλής οικολογικής αξίας.
Γιατί οι τεχνολογικοί κολοσσοί επιλέγουν τη Φινλανδία
Η επένδυση της Google αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης τάσης. Τα τελευταία χρόνια η Φινλανδία εξελίσσεται σε σημαντικό ευρωπαϊκό προορισμό για data centers, προσελκύοντας μεγάλες επενδύσεις από διεθνείς τεχνολογικούς ομίλους.
Το ψυχρό κλίμα περιορίζει τις ανάγκες ψύξης των εγκαταστάσεων, ενώ η χώρα διαθέτει σχετικά σταθερή και χαμηλού κόστους ηλεκτρική ενέργεια. Μεγάλο μέρος της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται χωρίς τη χρήση ορυκτών καυσίμων, με σημαντική συμβολή της πυρηνικής, της αιολικής και της υδροηλεκτρικής ενέργειας.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερι Όρπο έχει μάλιστα θέσει την προσέλκυση επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων μεταξύ των προτεραιοτήτων της, σε μια περίοδο κατά την οποία η φινλανδική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλή ανεργία και υποτονικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Η ενεργειακή «δίψα» των data centers
Η ταχεία επέκταση του κλάδου, ωστόσο, δημιουργεί ένα νέο δίλημμα. Δεκάδες ενεργοβόρα data centers βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή στη Φινλανδία και ακόμη περισσότερα σχεδιάζονται, μεταξύ άλλων από τη Microsoft και το TikTok.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει κατακόρυφα τις ανάγκες για υπολογιστική ισχύ, η δημόσια συζήτηση στρέφεται πλέον στο κατά πόσο το ηλεκτρικό δίκτυο μπορεί να υποστηρίξει αυτή την ανάπτυξη χωρίς να υπάρξουν συνέπειες στις τιμές της ενέργειας, στην επάρκεια ισχύος και στο περιβάλλον.
Η ένταση του προβληματισμού αποτυπώθηκε και σε πρωτοβουλία πολιτών που ζητεί αυστηρότερους κανόνες για την ενεργειακή κατανάλωση και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των data centers. Η πρωτοβουλία συγκέντρωσε περισσότερες από 50.000 υπογραφές μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, ξεπερνώντας το όριο που απαιτείται για να εξεταστεί από το φινλανδικό Κοινοβούλιο.
Για το Μούχος, επομένως, η επένδυση της Google μπορεί να αποτελέσει μια ιστορική οικονομική ευκαιρία, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως μικρογραφία μιας πολύ μεγαλύτερης συζήτησης που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη: πόσο γρήγορα μπορούν να αναπτυχθούν οι υποδομές της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος να υπερβεί τα οφέλη τους.
Διαβάστε ακόμη
Ι.Χ. σε ακινησία: Το παρκάρισμα που φέρνει πρόστιμο ακόμη και χωρίς οδήγηση
Πώς μια ανάρτηση στο Facebook αναβίωσε τα φουτουριστικά σπίτια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ