Ο δημιουργός του πρώτου τρισδιάστατα εκτυπωμένου όπλου επιστρέφει με το WASP και το GatGPT, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που προκαλεί ανησυχίες για την ανεξέλεγκτη κατασκευή πυροβόλων όπλων.
Δεκατρία χρόνια μετά την κατασκευή του πρώτου πυροβόλου όπλου με τεχνολογία τρισδιάστατης εκτύπωσης, ο Κόντι Γουίλσον επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο, ακόμη πιο αμφιλεγόμενο κεφάλαιο στη βιομηχανία των όπλων, αυτή τη φορά αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Ο ακτιβιστής υπέρ της οπλοκατοχής, γνωστός για τις προκλητικές δημόσιες παρεμβάσεις του και τις σχέσεις του με το ακροδεξιό κίνημα της «εναλλακτικής δεξιάς» (alt-right), παρουσιάζει το WASP, ένα πυροβόλο όπλο διαμετρήματος .22, το οποίο υποστηρίζει ότι δημιουργήθηκε με τη βοήθεια AI.
Ο Γουίλσον είχε βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής πριν από 13 χρόνια, όταν κατασκεύασε το πρώτο τρισδιάστατα εκτυπωμένο πυροβόλο όπλο, συμβάλλοντας στην εμφάνιση μιας νέας κατηγορίας μη καταχωρισμένων όπλων, των λεγόμενων «ghost guns». Πρόκειται για όπλα που μπορούν να κατασκευάζονται εκτός των παραδοσιακών εμπορικών δικτύων και των μηχανισμών κρατικής εποπτείας, γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό και την ιχνηλάτησή τους από τις αρχές.
Το WASP διαθέτει έναν ιδιαίτερο, σχεδόν παράδοξο σχεδιασμό, που παραπέμπει περισσότερο σε απεικόνιση δημιουργημένη από παλαιότερο σύστημα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης παρά σε συμβατικό πυροβόλο όπλο. Ωστόσο, η σημασία της νέας κατασκευής ενδέχεται να βρίσκεται λιγότερο στο ίδιο το αντικείμενο και περισσότερο στην τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία του.
Πίσω από το WASP βρίσκεται το GatGPT, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε ο Γουίλσον ειδικά για τον σχεδιασμό πυροβόλων όπλων. Το σύστημα αξιοποιεί την ψηφιακή βιβλιοθήκη DEFCAD, μια επίσης δική του δημιουργία, η οποία περιλαμβάνει εκατομμύρια ηλεκτρονικά σχέδια όπλων και εξαρτημάτων.
Με βάση αυτό το τεράστιο σύνολο δεδομένων, το GatGPT μπορεί να απαντά σε ερωτήσεις σχετικές με πυροβόλα όπλα και να υποδεικνύει κατάλληλα εξαρτήματα για την κατασκευή τους. Εφόσον οι δυνατότητές του ανταποκρίνονται στους ισχυρισμούς του δημιουργού του, το σύστημα θα μπορούσε να καταστήσει τη διαδικασία σχεδιασμού προσβάσιμη ακόμη και σε ανθρώπους που δεν διαθέτουν εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις.
«Θα υποστήριζα ότι αυτό που δημιουργήσαμε δεν είναι ένα όπλο που παράχθηκε από τεχνητή νοημοσύνη, αλλά μια τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί να παράγει όπλα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γουίλσον στο The Verge.
Η νέα απειλή των «ghost guns» και τα όρια της κρατικής εποπτείας
Μία από τις σημαντικότερες ιδιαιτερότητες του WASP είναι ότι δεν διαθέτει σειριακό αριθμό, σε αντίθεση με τα συμβατικά πυροβόλα όπλα που διατίθενται μέσω των νόμιμων εμπορικών δικτύων. Η απουσία αυτού του στοιχείου καθιστά δυσκολότερη την ταυτοποίηση και την παρακολούθηση της προέλευσής του.
Η προοπτική αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για τον σχεδιασμό τέτοιων κατασκευών ενισχύει τις ανησυχίες για περαιτέρω διάδοση των «ghost guns». Τα συγκεκριμένα όπλα μπορούν να συναρμολογούνται από έτοιμα κιτ ή να κατασκευάζονται βάσει εξατομικευμένων ψηφιακών σχεδίων, χωρίς απαραίτητα να ακολουθούν τις διαδικασίες που ισχύουν για την αγορά συμβατικών πυροβόλων όπλων.
Για τον ίδιο τον Γουίλσον, πάντως, η διεύρυνση της πρόσβασης στην οπλοκατοχή αποτελεί συνειδητή επιδίωξη και όχι μια ανεπιθύμητη συνέπεια της τεχνολογικής εξέλιξης. Ο ακτιβιστής θεωρεί την κατοχή πυροβόλων όπλων «θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα» και υποστηρίζει ότι χρησιμοποίησε το GatGPT για να δημιουργήσει το WASP.
Η φιλοσοφία αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον περιορισμό της ένοπλης βίας.
«Ο Γουίλσον παραδέχεται ποιος είναι ο στόχος του», ανέφερε στο The Verge ο Τζάστιν Γουάγκνερ, ανώτερος αντιπρόεδρος για νομικά θέματα και θέματα πολιτικής στην οργάνωση Everytown, η οποία συνέβαλε στην προώθηση δύο νομοθετικών παρεμβάσεων που εγκρίθηκαν πρόσφατα στη Νέα Υόρκη και την Καλιφόρνια.
Σύμφωνα με τον Γουάγκνερ, ο σκοπός του Γουίλσον είναι να περιορίσει όσο το δυνατόν περισσότερο τα εμπόδια που εμποδίζουν την πρόσβαση σε πυροβόλα όπλα.
«Θέλει να μειώσει τα εμπόδια, ώστε οποιοσδήποτε, ανεξάρτητα από το αν πληροί τις προϋποθέσεις ελέγχου ιστορικού ή αν δικαιούται νομικά να κατέχει όπλο, να μπορεί να αποκτήσει ένα. Θέλει να δώσει σε όλους τη δυνατότητα να σχεδιάζουν και να κατασκευάζουν όπλα, και αυτό είναι επικίνδυνο», προειδοποίησε.
Οι νομοθετικές μάχες στις ΗΠΑ για τα τρισδιάστατα όπλα
Η προσπάθεια των αμερικανικών αρχών να περιορίσουν τη διάδοση των μη καταχωρισμένων πυροβόλων όπλων εξελίσσεται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη νομική και πολιτική αντιπαράθεση.
Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες για την αυστηρότερη εποπτεία των «ghost guns» έχουν προσκρούσει σε σημαντικά δικαστικά εμπόδια, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τα όρια της οπλοκατοχής και τις δυνατότητες ρύθμισης των νέων τεχνολογιών.
Τον Αύγουστο, ομοσπονδιακός δικαστής έκρινε αντισυνταγματικό και ακύρωσε κανονισμό που είχε θεσπιστεί επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν από την Υπηρεσία Αλκοόλ, Καπνού, Πυροβόλων Όπλων και Εκρηκτικών (ATF).
Το συγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο προέβλεπε την υποχρεωτική αναγραφή σειριακών αριθμών σε κιτ και εξαρτήματα όπλων που κατασκευάζονται με τεχνολογία τρισδιάστατης εκτύπωσης. Παράλληλα, επέβαλλε στους κατασκευαστές την υποχρέωση ελέγχου του ιστορικού των υποψήφιων αγοραστών.
Την ίδια στιγμή, ορισμένες πολιτείες έχουν επιλέξει να κινηθούν προς την αντίθετη κατεύθυνση, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα ήδη από το στάδιο της παραγωγής.
Η Νέα Υόρκη και η Καλιφόρνια ενέκριναν νόμους που υποχρεώνουν τους κατασκευαστές τρισδιάστατων εκτυπωτών να ενσωματώνουν λογισμικό ικανό να αποτρέπει την εκτύπωση πυροβόλων όπλων.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στην κοινότητα των χρηστών και κατασκευαστών τρισδιάστατων εκτυπωτών, καθώς εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τους περιορισμούς που μπορούν να επιβληθούν στη χρήση μιας τεχνολογίας με ευρύ φάσμα νόμιμων εφαρμογών.
Οι ειδικοί αμφισβητούν την ποιότητα και τη λειτουργικότητα του WASP
Παρότι ο Γουίλσον παρουσιάζει το WASP ως επίτευγμα της τεχνητής νοημοσύνης, η πρακτική αξία και η τεχνική αρτιότητα της κατασκευής δεν φαίνεται να εντυπωσιάζουν τους ειδικούς στα πυροβόλα όπλα.
Η Άσλεϊ Χλεμπίνσκι, ιστορικός πυροβόλων όπλων και ιδρύτρια της συμβουλευτικής εταιρείας The Gun Code, δήλωσε στο The Verge ότι δεν είναι δυνατόν να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα χωρίς να εξετάσει το αντικείμενο από κοντά.
Εντόπισε, ωστόσο, ορισμένα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά στον σχεδιασμό του, τα οποία θεωρεί ενδεικτικά των περιορισμών που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη όταν καλείται να δημιουργήσει σύνθετα φυσικά αντικείμενα.
Ένα από αυτά αφορά τη σκανδάλη. Όπως παρατήρησε, το σύστημα φαίνεται να επιχείρησε να σχεδιάσει ένα προστατευτικό πλαίσιο γύρω της, χωρίς όμως να ολοκληρώσει σωστά τη συγκεκριμένη λεπτομέρεια, αφήνοντάς την εκτεθειμένη χωρίς προφανή λόγο.
«Μου θυμίζει τις φορές που ζητούσα από την τεχνητή νοημοσύνη να σχεδιάσει μια φωτογραφία ενός όπλου και έφτανε σχεδόν μέχρι το τέλος, αλλά άφηνε κάποια περίεργα σημεία ημιτελή», ανέφερε.
Η ίδια περιέγραψε την αισθητική του WASP ως εμφανώς φουτουριστική, συγκρίνοντάς την με το χαρακτηριστικό όπλο ακτίνων του καρτούν Marvin the Martian.
Ακόμη πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε ο Τζόναθαν Φέργκιουσον, επιμελητής της συλλογής πυροβόλων όπλων και πυροβολικού στο μουσείο Royal Armouries, στο Λιντς της Αγγλίας.
Ερωτηθείς για το κατά πόσο η κατασκευή μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά λειτουργική, αμφισβήτησε τόσο την εργονομία όσο και την αποτελεσματικότητά της.
«Από τεχνική άποψη, δεν θα το χαρακτήριζα ένα άρτιο ή καλό πυροβόλο όπλο. Δεν φαίνεται να είναι άνετο στο κράτημα ούτε εύκολο στη στόχευση και, με βάση τη δοκιμαστική βολή, μοιάζει να είναι οριακά λειτουργικό», επισήμανε.
Ο Φέργκιουσον πρόσθεσε ότι, με δεδομένο το επίπεδο στο οποίο έχει φθάσει η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη το 2026, θα ανέμενε σαφώς καλύτερα αποτελέσματα στον σχεδιασμό ενός αξιόπιστου πυροβόλου όπλου.
Ο πραγματικός κίνδυνος πίσω από την τεχνολογική καινοτομία
Για τους επικριτές του εγχειρήματος, το βασικό ζήτημα δεν είναι εάν το WASP αποτελεί πράγματι μια εντυπωσιακή τεχνολογική καινοτομία, αλλά το γεγονός ότι νέες ψηφιακές δυνατότητες μπορούν να διευκολύνουν περαιτέρω την κατασκευή μη καταχωρισμένων πυροβόλων όπλων.
Ο Τζάστιν Γουάγκνερ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στον ισχυρισμό ότι πρόκειται για μια πραγματικά πρωτοποριακή εξέλιξη.
«Αναμφίβολα πρόκειται για μια εξέλιξη, αλλά δεν πιστεύω ότι είναι απαραίτητα κάτι τόσο πρωτοποριακό. Είναι ένας ακόμη τρόπος τρισδιάστατης εκτύπωσης ενός όπλου», ανέφερε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι τεχνικές ιδιαιτερότητες ή η μέθοδος παραγωγής δεν αλλάζουν τις συνέπειες που μπορεί να έχει η χρήση ενός τέτοιου όπλου.
Για να αναδείξει αυτή τη διάσταση, επικαλέστηκε την εμπειρία ενός ανθρώπου που επέζησε από μαζική ένοπλη επίθεση, κατά την οποία είχε δεχθεί πυρά από όπλο τύπου «ghost gun».
Όπως του είχε επισημάνει το συγκεκριμένο θύμα, όταν κάποιος δέχεται πυροβολισμό, δεν έχει καμία σημασία εάν το όπλο διαθέτει σειριακό αριθμό, εάν κατασκευάστηκε με τρισδιάστατη εκτύπωση ή εάν αγοράστηκε από ένα συμβατικό κατάστημα.
Σε κάθε περίπτωση, οι συνέπειες μπορεί να είναι εξίσου θανατηφόρες.
Ποιος ευθύνεται όταν η τεχνητή νοημοσύνη σχεδιάζει ένα όπλο;
Πέρα από τις ανησυχίες για την ασφάλεια, η υπόθεση του WASP αναδεικνύει ένα ακόμη πιο σύνθετο ζήτημα: τον καταλογισμό ευθύνης όταν ένα φυσικό αντικείμενο δημιουργείται με τη συνδρομή ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Γουίλσον επιμένει ότι το WASP αποτελεί αποκλειστικά προϊόν της AI, επιχειρώντας να διαχωρίσει τον δικό του ρόλο από την τελική κατασκευή, μολονότι οι οδηγίες και οι εντολές που εισήγαγε η ομάδα του στο σύστημα οδήγησαν στη δημιουργία του συγκεκριμένου όπλου.
Η επιχειρηματολογία του δεν είναι καινούργια. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική την οποία ακολουθεί εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, μέσα από τις νομικές του αντιπαραθέσεις με το υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και νομοθετικές αρχές σε τοπικό επίπεδο.
Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι τα ψηφιακά αρχεία που περιλαμβάνουν σχέδια πυροβόλων όπλων συνιστούν μορφή έκφρασης και, ως εκ τούτου, προστατεύονται από τις συνταγματικές εγγυήσεις για την ελευθερία του λόγου.
Με την ίδια λογική, ο Γουίλσον υποστηρίζει ότι ένα ψηφιακό σχέδιο δεν μπορεί αυτομάτως να αντιμετωπίζεται ως πραγματικό πυροβόλο όπλο, εφόσον δεν έχει προηγηθεί η φυσική κατασκευή και η δοκιμή του.
«Αρχικά, υπάρχει ως μια ψηφιακή οντότητα», δήλωσε, συνοψίζοντας τη θέση του.
Η αντιπαράθεση γύρω από το WASP δεν περιορίζεται, συνεπώς, στη λειτουργικότητα ενός ασυνήθιστου όπλου. Αγγίζει τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης, τις δυνατότητες παρέμβασης των ρυθμιστικών αρχών και το ζήτημα της ανθρώπινης ευθύνης για όσα παράγονται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.