Το κόστος της διαμονής έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για όσους σχεδιάζουν διακοπές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για οικογένειες που χρειάζονται μεγαλύτερο χώρο και ταξιδεύουν σε περιόδους υψηλής ζήτησης. Μια λύση που για χρόνια παρέμενε στο περιθώριο επιστρέφει πλέον δυναμικά: αντί για ξενοδοχείο ή ενοικιαζόμενο κατάλυμα, οι ταξιδιώτες ανταλλάσσουν τα σπίτια τους και ουσιαστικά μηδενίζουν το κόστος διαμονής.
Για αρκετούς, η σκέψη ότι άγνωστοι θα κοιμηθούν στο κρεβάτι τους, θα χρησιμοποιήσουν την κουζίνα τους και θα κινηθούν στους προσωπικούς τους χώρους εξακολουθεί να προκαλεί αμηχανία. Το οικονομικό όφελος, όμως, μπορεί να είναι αρκετά μεγάλο ώστε να αλλάξει τις ισορροπίες στον οικογενειακό προϋπολογισμό των διακοπών.
Ο 42χρονος Henry Vanderpump, η σύζυγός του Elliw και τα δύο παιδιά τους έχουν ήδη δοκιμάσει δύο φορές το μοντέλο και ετοιμάζονται να το επαναλάβουν αυτό το καλοκαίρι. Παραχωρώντας την κατοικία των πέντε υπνοδωματίων όπου ζουν στο Cheshire της Βρετανίας, κατάφεραν να μείνουν σε σπίτια άλλων οικογενειών στο Αμβούργο και την Κοπεγχάγη.
Οι υπολογισμοί τους είναι ενδεικτικοί των χρημάτων που μπορούν να εξοικονομηθούν. Σε κάθε ταξίδι απέφυγαν περίπου 2.500 λίρες σε έξοδα διαμονής, ενώ περιόρισαν κατά περίπου 700 λίρες ακόμη το κόστος των μετακινήσεων, καθώς μαζί με τα σπίτια οι οικογένειες αντάλλαξαν και τα αυτοκίνητά τους.
Το αποτέλεσμα ήταν να αλλάξει ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο οργανώνουν τις οικογενειακές τους διακοπές. Εκεί όπου παλαιότερα ο προϋπολογισμός επέτρεπε μία μεγάλη καλοκαιρινή απόδραση, πλέον μπορούν να πραγματοποιούν δύο.
Ένα παλιό μοντέλο επιστρέφει λόγω ακρίβειας
Η ανταλλαγή κατοικιών απέχει πολύ από το να αποτελεί καινούργια ταξιδιωτική τάση. Οι πρώτες οργανωμένες μορφές της εμφανίστηκαν ήδη από τη δεκαετία του 1950, πολύ πριν από την εποχή των διαδικτυακών πλατφορμών και των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Σήμερα, όμως, το περιβάλλον είναι πολύ διαφορετικό. Οι υψηλότερες τιμές στα ξενοδοχεία και στα τουριστικά καταλύματα, σε συνδυασμό με το αυξημένο συνολικό κόστος των ταξιδιών, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την επιστροφή του μοντέλου.
Το βασικό πλεονέκτημα είναι απλό: κανένα από τα δύο μέρη δεν πληρώνει ενοίκιο για το σπίτι στο οποίο διαμένει. Αντί για ημερήσια χρέωση, οι χρήστες συνήθως καταβάλλουν μια ετήσια συνδρομή στην υπηρεσία μέσω της οποίας βρίσκουν άλλους ιδιοκτήτες και οργανώνουν την ανταλλαγή.
Η συμφωνία μπορεί να πραγματοποιηθεί με δύο βασικούς τρόπους. Στην κλασική εκδοχή, δύο οικογένειες ανταλλάσσουν απευθείας τις κατοικίες τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η μία περνά τις διακοπές της στο σπίτι της άλλης και αντίστροφα.
Υπάρχει όμως και ένα περισσότερο ευέλικτο σύστημα πόντων. Κάποιος μπορεί να παραχωρήσει την κατοικία του σε άλλο μέλος, να συγκεντρώσει πόντους από τη φιλοξενία και να τους εξαργυρώσει αργότερα για διαμονή σε ένα εντελώς διαφορετικό σπίτι και προορισμό. Έτσι, δεν απαιτείται πάντοτε να συμπίπτουν οι ημερομηνίες και οι ταξιδιωτικές επιθυμίες δύο οικογενειών.
Το οικονομικό όφελος μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σημαντικό για όσους ταξιδεύουν συχνά. Η May Burrough από το Λονδίνο πραγματοποίησε μέσα σε τρία χρόνια 34 ανταλλαγές, ταξιδεύοντας μεταξύ άλλων στη Βαρκελώνη και στις ελβετικές Άλπεις. Υπολογίζει ότι η συνολική εξοικονόμησή της κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 8.000 λιρών.
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το όφελος για την Petra Novak, η οποία εργάζεται εξ αποστάσεως και μετακινείται μεταξύ διαφορετικών ευρωπαϊκών χωρών. Μέσω των ανταλλαγών κατοικιών εκτιμά ότι έχει περιορίσει τις ταξιδιωτικές της δαπάνες κατά 18.000 έως 20.000 λίρες.
Το πλεονέκτημα μιας κατοικίας στην Ελλάδα
Για τους Έλληνες ιδιοκτήτες το συγκεκριμένο μοντέλο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η χώρα διαθέτει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: την πολύ υψηλή διεθνή τουριστική ζήτηση.
Μια κατοικία στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη ή σε έναν δημοφιλή νησιωτικό προορισμό μπορεί να αποτελέσει ισχυρό «νόμισμα» ανταλλαγής για μια οικογένεια που θέλει να ταξιδέψει στο εξωτερικό χωρίς να επιβαρυνθεί με ξενοδοχείο ή ενοικιαζόμενο κατάλυμα.
Η λογική είναι ιδιαίτερα ελκυστική στις περιόδους αιχμής. Μια ελληνική οικογένεια μπορεί, για παράδειγμα, να παραχωρήσει το σπίτι ή την εξοχική κατοικία της σε ξένους επισκέπτες και να εξασφαλίσει αντίστοιχα διαμονή χωρίς χρέωση σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, παραθαλάσσιο προορισμό ή ακόμη και σε άλλη περιοχή της Ελλάδας.
Στα διεθνή δίκτυα ανταλλαγής περιλαμβάνονται ήδη πολλά ελληνικά ακίνητα, από αστικά διαμερίσματα μέχρι εξοχικές κατοικίες σε δημοφιλή νησιά όπως η Μύκονος, η Κέα και η Τήνος. Το διεθνές δίκτυο της HomeExchange, για παράδειγμα, περιλαμβάνει περισσότερα από 550.000 σπίτια σε 155 χώρες, με την πρόσβαση στις ανταλλαγές να βασίζεται σε ετήσια συνδρομή.
Η ύπαρξη ενός σπιτιού σε δημοφιλή ελληνικό προορισμό δεν εξασφαλίζει, βέβαια, αυτόματα την επιτυχία. Όπως συμβαίνει και στις υπόλοιπες ψηφιακές αγορές διαμονής, σημαντικό ρόλο παίζουν η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου, οι φωτογραφίες και η παρουσίασή του, οι διαθέσιμες ημερομηνίες και οι αξιολογήσεις προηγούμενων επισκεπτών.
Η εξοικονόμηση έχει και απαιτήσεις
Η σχεδόν δωρεάν διαμονή συνοδεύεται από έναν βασικό συμβιβασμό: χρειάζεται περισσότερη προετοιμασία από μια απλή κράτηση ξενοδοχείου.
Η εύρεση της κατάλληλης ανταλλαγής μπορεί να απαιτήσει αρκετές επαφές. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα μέλη τέτοιων δικτύων μπορεί να χρειαστεί να αποστείλουν 10 έως 15 μηνύματα μέχρι να εξασφαλίσουν θετική απάντηση. Αυτό καθιστά την ανταλλαγή περισσότερο κατάλληλη για όσους προγραμματίζουν εγκαίρως τις διακοπές τους και λιγότερο πρακτική για αυθόρμητα ταξίδια της τελευταίας στιγμής.
Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης πρέπει να προετοιμάσει το σπίτι του όπως θα προετοίμαζε ένα κατάλυμα για φιλοξενούμενους. Απαιτούνται καθαριότητα και τακτοποίηση, ελεύθερος χώρος σε ντουλάπες και συρτάρια και σαφείς πληροφορίες για οτιδήποτε μπορεί να χρειαστεί ο επισκέπτης κατά τη διάρκεια της παραμονής του.
Χρήσιμο είναι να υπάρχει ένας μικρός «οδηγός του σπιτιού» με πληροφορίες για τις ηλεκτρικές συσκευές, το Wi-Fi, τη διαχείριση των απορριμμάτων, τις ιδιαιτερότητες της κατοικίας και τα τηλέφωνα που μπορεί να χρειαστούν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην ασφαλιστική κάλυψη. Πριν από οποιαδήποτε συμφωνία, οι ιδιοκτήτες χρειάζεται να γνωρίζουν εάν το ασφαλιστήριο του ακινήτου καλύπτει ζημιές που μπορεί να προκληθούν από φιλοξενούμενους. Αντίστοιχος έλεγχος είναι χρήσιμος και για την ταξιδιωτική ασφάλιση, καθώς οι ίδιοι θα βρίσκονται στο σπίτι κάποιου άλλου.
Οι οργανωμένες πλατφόρμες επιχειρούν να περιορίσουν το ρίσκο μέσω επαλήθευσης χρηστών, αξιολογήσεων και μηχανισμών προστασίας ή κάλυψης ζημιών. Παρ’ όλα αυτά, η εμπιστοσύνη εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση ολόκληρου του μοντέλου.
Γι’ αυτό και η επικοινωνία πριν από το ταξίδι είναι κρίσιμη. Μια βιντεοκλήση, η ανταλλαγή αναλυτικών πληροφοριών και η ξεκάθαρη συμφωνία για τη χρήση του σπιτιού, του αυτοκινήτου ή άλλων παροχών μπορούν να αποτρέψουν σημαντικό μέρος των πιθανών παρεξηγήσεων.
Περισσότερο από ένας τρόπος για φθηνότερες διακοπές
Το οικονομικό κίνητρο αποτελεί πιθανότατα την ισχυρότερη αιτία για τη νέα άνοδο των ανταλλαγών κατοικίας. Δεν είναι, όμως, το μοναδικό πλεονέκτημα.
Αντί για ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, μια οικογένεια αποκτά πρόσβαση σε πλήρως εξοπλισμένη κατοικία, με κουζίνα, περισσότερους χώρους και συχνά παροχές που μπορούν να περιορίσουν και άλλα έξοδα του ταξιδιού. Η δυνατότητα μαγειρέματος, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος της εστίασης, ειδικά για οικογένειες με παιδιά.
Παράλληλα, το σπίτι συνήθως βρίσκεται σε πραγματική γειτονιά και όχι απαραίτητα στο κέντρο μιας υπερτουριστικής περιοχής. Έτσι, οι ταξιδιώτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν διαφορετικά έναν προορισμό, να χρησιμοποιήσουν τις τοπικές αγορές και υπηρεσίες και να κινηθούν περισσότερο σαν κάτοικοι παρά σαν τουρίστες.
Η ανταλλαγή σπιτιών δεν είναι επομένως κατάλληλη για όλους. Απαιτεί ευελιξία, οργάνωση και κυρίως άνεση με την ιδέα ότι κάποιος άλλος θα χρησιμοποιήσει τον προσωπικό χώρο του ιδιοκτήτη. Για όσους, όμως, μπορούν να ξεπεράσουν αυτό το εμπόδιο, το οικονομικό όφελος μπορεί να μεταφραστεί σε περισσότερα ταξίδια, μεγαλύτερης διάρκειας διακοπές και πρόσβαση σε προορισμούς που διαφορετικά θα ήταν πολύ ακριβοί.
Σε μια εποχή όπου το κόστος των διακοπών αποτελεί ολοένα μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, το σπίτι μπορεί τελικά να γίνει κάτι περισσότερο από τόπος κατοικίας: ένα «εισιτήριο» για διακοπές σε ολόκληρο τον κόσμο χωρίς τον λογαριασμό του ξενοδοχείου.
Διαβάστε ακόμη
Tα ραντεβού για νέες γνωριμίες έγιναν είδος πολυτελείας
Forbes 50 Over 50: Οι 200 γυναίκες που ξεχωρίζουν σε επιχειρήσεις, επενδύσεις και καινοτομία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ