Η εικόνα μέσα στις καμπίνες των αεροσκαφών έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Οι περισσότεροι επιβάτες ταξιδεύουν πλέον έχοντας μαζί τους πολλαπλές ηλεκτρονικές συσκευές, από κινητά τηλέφωνα και tablets έως powerbanks και ηλεκτρονικά τσιγάρα. Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει δημιουργήσει έναν κίνδυνο που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τις αεροπορικές εταιρείες και τις αρχές πολιτικής αεροπορίας: την πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιάς από μπαταρίες ιόντων λιθίου κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Οι συσκευές αυτές χρησιμοποιούν μπαταρίες λιθίου, οι οποίες, σε περίπτωση βλάβης, υπερφόρτισης ή υπερθέρμανσης, μπορούν να αναφλεγούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Αν και το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, η εξάπλωση των φορητών ηλεκτρονικών συσκευών έχει αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης τέτοιων περιστατικών. Όπως επισημαίνουν ειδικοί στην αεροπορική ασφάλεια, τα συμβάντα αυτά παρουσιάζουν σταθερή ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια, καθώς κάθε επιβάτης μεταφέρει πλέον περισσότερες συσκευές από ποτέ.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα καταγεγραμμένα περιστατικά έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2019. Η φετινή χρονιά μάλιστα κινείται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, με περίπου δύο επιβεβαιωμένα συμβάντα να σημειώνονται κάθε εβδομάδα από τις αρχές του έτους, γεγονός που προκαλεί αυξημένη ανησυχία στον κλάδο.
Νέοι περιορισμοί στις πτήσεις
Η αύξηση των περιστατικών έχει ήδη οδηγήσει πολλές μεγάλες αεροπορικές εταιρείες στην αναθεώρηση των κανονισμών τους. Αρκετοί αερομεταφορείς απαγορεύουν πλέον την αποθήκευση power banks στους χώρους αποσκευών πάνω από τα καθίσματα, ενώ παράλληλα επιβάλλουν αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση και τη φόρτισή τους κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Παρόμοιες πολιτικές εφαρμόζονται πλέον από αεροπορικές εταιρείες σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική, ενώ οι αρμόδιες αρχές έχουν εκδώσει αναλυτικές οδηγίες προς τα πληρώματα καμπίνας και εντείνουν τις ενημερωτικές καμπάνιες προς το επιβατικό κοινό.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και ένα περιστατικό που αρχικά φαίνεται μικρής έκτασης μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της πτήσης, εάν η φωτιά δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.
Η ανησυχία ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά το σοβαρό περιστατικό που σημειώθηκε στη Νότια Κορέα, όταν φωτιά που προκλήθηκε από φορητή μπαταρία κατέστρεψε ολοσχερώς αεροσκάφος πριν από την απογείωση, τραυματίζοντας δεκάδες ανθρώπους. Το συμβάν αυτό επιτάχυνε την υιοθέτηση νέων περιορισμών σχετικά με τα power banks, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τις μπαταρίες λιθίου στις αποσκευές.
Οι νέοι κανονισμοί προβλέπουν μεταξύ άλλων ότι οι φορητές μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν επιτρέπεται να τοποθετούνται στις παραδοτέες αποσκευές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις περιορίζεται και η χρήση τους μέσα στην καμπίνα.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εμφανίζεται όταν μια μπαταρία έχει υποστεί φθορά, παρουσιάζει κατασκευαστικό ελάττωμα ή φορτίζεται υπερβολικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί το φαινόμενο της θερμικής διαφυγής, κατά το οποίο η θερμοκρασία αυξάνεται ανεξέλεγκτα, οδηγώντας στην ανάφλεξη της μπαταρίας και ενδεχομένως στην επέκταση της φωτιάς σε γειτονικές συσκευές.
Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται ένα τέτοιο συμβάν καθιστά κρίσιμη την άμεση επέμβαση των πληρωμάτων, καθώς κάθε λεπτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για τον περιορισμό της φωτιάς.
Οι ταξιδιώτες μεταφέρουν περισσότερες συσκευές
Η αλλαγή των ταξιδιωτικών συνηθειών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Σήμερα ένας επιβάτης μεταφέρει συνήθως τέσσερις ή και πέντε ηλεκτρονικές συσκευές, γεγονός που σημαίνει ότι σε μία μεγάλη διεθνή πτήση μπορεί να βρίσκονται περισσότερες από 2.000 μπαταρίες λιθίου μέσα στην καμπίνα.
Παράλληλα, όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες χρησιμοποιούν αποκλειστικά τις προσωπικές τους συσκευές για ψυχαγωγία, αντί για τα ενσωματωμένα συστήματα του αεροσκάφους. Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο για την επιβίβαση, την πλοήγηση στα αεροδρόμια, τις ηλεκτρονικές πληρωμές, ακόμη και την παραγγελία υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Η αυξημένη εξάρτηση από τις συσκευές αυτές έχει εκτοξεύσει και τη χρήση των power banks, καθώς οι επιβάτες επιδιώκουν να αποφύγουν το ενδεχόμενο να μείνουν χωρίς μπαταρία πριν ολοκληρωθεί το ταξίδι τους. Την ίδια στιγμή, η διάδοση των ηλεκτρονικών τσιγάρων προσθέτει ακόμη μία σημαντική πηγή κινδύνου, αφού αποτελούν μεγάλο ποσοστό των περιστατικών υπερθέρμανσης που καταγράφονται κάθε χρόνο. Αντίστοιχα, power banks και κινητά τηλέφωνα ευθύνονται επίσης για σημαντικό αριθμό συμβάντων.
Μεγαλύτερος κίνδυνος στο χώρο αποσκευών
Ιδιαίτερα ανησυχητικές θεωρούνται οι φωτιές που εκδηλώνονται στους χώρους αποσκευών ή φορτίου, καθώς εκεί τα πληρώματα δεν έχουν άμεση πρόσβαση για να αντιμετωπίσουν την εστία της πυρκαγιάς. Αντίθετα, όταν μια συσκευή αναφλεγεί μέσα στην καμπίνα, οι αεροσυνοδοί μπορούν να επέμβουν αμέσως χρησιμοποιώντας τον ειδικό εξοπλισμό πυρόσβεσης.
Η σοβαρότητα του κινδύνου έχει αποδειχθεί και στο παρελθόν, όταν μεταγωγικό αεροσκάφος που μετέφερε δεκάδες χιλιάδες μπαταρίες λιθίου συνετρίβη ύστερα από πυρκαγιά στο φορτίο, καθώς μέσα σε λίγα λεπτά καταστράφηκαν κρίσιμα συστήματα ελέγχου της πτήσης.
Στις εμπορικές αερομεταφορές, οι κίνδυνοι προέρχονται τόσο από επιβάτες που τοποθετούν κατά λάθος μπαταρίες λιθίου στις παραδοτέες αποσκευές όσο και από αποστολές ηλεκτρονικών προϊόντων που δεν έχουν συσκευαστεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές πυρασφάλειας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα περιστατικά πυρκαγιάς στους χώρους φορτίου αυξάνονται επίσης με ταχείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας την πίεση προς τις αεροπορικές εταιρείες και τις ρυθμιστικές αρχές να υιοθετήσουν ακόμη αυστηρότερα μέτρα για τη μεταφορά συσκευών και μπαταριών λιθίου στις αεροπορικές πτήσεις.
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα