Τουρισμός

Ποια θα είναι η επόμενη μέρα για τον τουρισμό στην Αθήνα

  • Στεφανία Σούκη



Η πανδημία δείχνει τον δρόμο για επανατοποθέτηση του τουριστικού προϊόντος της ελληνικής πρωτεύουσας πέραν του πολιτισμού, που είναι μέχρι σήμερα το βασικό της ατού

«Ηλιος και θάλασσα» μόλις 20 λεπτά από την Ακρόπολη, θαλάσσιος τουρισμός και yachting, γαστρονομία, τουρισμός πολυτελείας, ευεξία και φυσικά city break για ολιγοήμερες αποδράσεις τα Σαββατοκύριακα. Μέσα σε ένα περιβάλλον κινούμενης άμμου, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί λόγω της πανδημίας, με την πληρότητα των ξενοδοχείων -όσα από αυτά έχουν επιλέξει να παραμείνουν ανοικτά- κοντά στο 11% και με σχεδόν ανύπαρκτες κρατήσεις για τους επόμενους μήνες, αφού οι ελάχιστες, υφιστάμενες προέρχονται κυρίως από τη μετάθεση των ακυρώσεων της περασμένης χρονιάς, οι τουριστικοί φορείς της ελληνικής πρωτεύουσας προσπαθούν να διαμορφώσουν το σκηνικό της επόμενης μέρας.

Η πανδημία ήρθε να ανακόψει τη μεγάλη κούρσα ανόδου της Αθήνας την προηγούμενη επταετία, από το δεύτερο εξάμηνο του 2013, και πλέον τα πάντα μπαίνουν σε νέα βάση, με την ανάγκη για επανατοποθέτηση της ελληνικής πρωτεύουσας πέραν του πολιτισμού, που είναι ούτως ή άλλως στα βασικά της ατού, να προτάσσεται πλέον ολοένα περισσότερο. Σε αυτό άλλωστε συνηγορούν και οι εκτιμήσεις ότι η ανάκαμψη στη μετά COVID-19 περίοδο για τους 12μηνους προορισμούς θα είναι πιο δύσκολη, ενώ και τα επαγγελματικά ταξίδια θα επανέλθουν αργότερα σε σχέση με άλλες κατηγορίες ταξιδίων.

«Δυστυχώς, στην παρούσα φάση δεν μπορούμε να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα για την Αθήνα, βαδίζουμε πάνω σε κινούμενη άμμο, κρατήσεις ουσιαστικά δεν υπάρχουν και το περιβάλλον είναι ιδιαίτερα ρευστό», δηλώνει η Λαμπρινή Καρανάσιου-Ζούλοβιτς, πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων Αθηνών Αττικής Αργοσαρωνικού (ΕΞΑΑΑ), με αφορμή και τη μελέτη που πραγματοποίησαν οι ξενοδόχοι της Αθήνας για την αξιολόγηση της πόλης από τους επισκέπτες της εν μέσω πανδημίας, η οποία πάντως ήταν ιδιαίτερα θετική, με συνολική βαθμολογία 8,2 στα 10 και εντυπωσιακό το γεγονός ότι πάνω από τους 4 στους 10 (43%) Ευρωπαίους επισκέπτες, Γερμανοί, Γάλλοι, Αγγλοι, δηλώνουν ότι την επέλεξαν συνειδητά επειδή τη θεώρησαν ασφαλή προορισμό.

«Υπάρχουν πολλές παράμετροι που θα παίξουν ρόλο από εδώ και πέρα, από το πόσες ώρες είναι διατεθειμένος ένας ταξιδιώτης να βρίσκεται στα αεροδρόμια και τα αεροπλάνα, μέχρι το πώς και αν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες τελικά θα προσπαθήσουν να κρατήσουν εντός των τειχών τους πολίτες τους για τη φετινή σεζόν», δηλώνει από την πλευρά του ο κ. Ευγένιος Βασιλικός, γενικός γραμματέας της ΕΞΑΑΑ. «Το τοπίο διαμορφώνεται καθημερινά. Προ πανδημίας γνωρίζαμε ότι θα έχουμε κρατήσεις στην Αττική από γκρουπ, συνέδρια και κρουαζιέρα, τώρα πλέον δεν γνωρίζουμε τίποτα και γι’ αυτό απαιτείται ευελιξία, ενώ θα χρειαστεί και δυναμική καμπάνια για την εκ νέου προσέγγιση επισκεπτών διαφορετικών κατηγοριών».

Οι επιτελείς της ΕΞΑΑΑ κρατούν μικρό καλάθι για τη φετινή χρονιά, εκτιμώντας ότι με βάση τα σημερινά δεδομένα κι ενώ ήδη είναι χαμένοι οι πρώτοι μήνες του έτους (σ.σ.: πέρυσι το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, προ κορωνοϊού στην Αττική, είχε παραπάνω από θετικό πρόσημο), το 2021 δεν φαίνεται να είναι καλύτερο του 2020.
Πάντως, στη μάχη για την προβολή της Αττικής δηλώνει ότι θα μπει και ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, μετά την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με το «This is Athens», τη σύμπραξη για τον τουρισμό της Αθήνας που πρωτοδημιουργήθηκε προ πενταετίας, το 2016, ως συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα με την αρχική συμμετοχή του δήμου, της Aegean Airlines και του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών και έκτοτε μετεξελίχθηκε με στόχο να προβάλλει μια ενιαία εικόνα για το τουριστικό προϊόν της Αθήνας. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΕΟΤ Δημήτρη Φραγκάκη, πέραν του συνολικού προγράμματος προβολής της χώρας, στις νέες, επιμέρους (micro) καμπάνιες που έχει δρομολογήσει ο ΕΟΤ για τον ελληνικό τουρισμό εντάσσονται ο θαλάσσιος τουρισμός και το yachting, η ευεξία, ο τουρισμός πολυτελείας και η γαστρονομία, τομείς που συνδυάζονται και με το τουριστικό προϊόν της Αττικής. «Η Αττική, αντίθετα με τα ελληνικά νησιά όπου κυριαρχεί το προϊόν “ήλιος και θάλασσα” (σ.σ.: ένας κι από τους βασικούς λόγους της υψηλής εποχικότητας του ελληνικού τουρισμού), θα πρέπει να προβάλει περισσότερο την επόμενη μέρα το θαλάσσιο μέτωπο, για το οποίο τελικά είναι λιγότερο γνωστή στο διεθνές κοινό. Η Αθήνα θα πρέπει να χτίσει και το προϊόν “ήλιος και θάλασσα” κι εκεί πρέπει να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια», δηλώνει ο κ. Φραγκάκης. Ο ίδιος εκτιμά ότι στον επαγγελματικό τουρισμό, απ’ όπου προέρχεται κι ένα σημαντικό μέρος επισκεπτών της ελληνικής πρωτεύουσας καθ’ όλη τη διάρκεια της 12μηνης περιόδου, «θα χρειαστεί να περιμένουμε έως το 2022 για να δούμε περισσότερα σημάδια ανάκαμψης, δεδομένου ότι τα μηνύματα από το εξωτερικό δεν είναι πολύ καλά για το 2021».

 

Η… εξαφάνιση Αμερικανών και Κινέζων

Τη δεδομένη πάντως συγκυρία, η πανδημία και οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί έχουν κυριολεκτικά εξαφανίσει κάποιες από τις βασικές αγορές εισερχόμενου τουρισμού της πρωτεύουσας, οι εκπρόσωποι των οποίων μάλιστα ξοδεύουν και αρκετά στο εμπόριο της πόλης, όπως οι Αμερικανοί και οι Κινέζοι, δύο από τις αγορές, πάντως, τις οποίες έχει βάλει σε προτεραιότητα και το ίδιο το υπουργείο Τουρισμού, στο πλαίσιο των διμερών συμφωνιών που επιδιώκει με τρίτες χώρες. Για την επάνοδο των Κινέζων, όπως φαίνεται, θα χρειαστεί ακόμη αρκετός καιρός, κάτι το οποίο φαίνεται και από το αεροδρόμιο της Αθήνας, όπου η Αir China συνεχίζει -αραιά- τις πτήσεις της, ωστόσο ο προγραμματισμός της πηγαίνει τώρα μήνα με τον μήνα, με ακυρώσεις δρομολογίων στις ούτως ή άλλως λίγες πτήσεις, όταν δεν εξασφαλίζονται οι ζητούμενες πληρότητες, ενώ το πρόγραμμα του καλοκαιριού είναι ακόμη υπό διερεύνηση.

Πιο θετικά είναι τα πρώτα μηνύματα για την αγορά των ΗΠΑ, ειδικά για τη θερινή περίοδο, έστω και αν τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν λόγω της πανδημίας: η American Airlines έχει εντάξει στο πρόγραμμά της για την καλοκαιρινή περίοδο νέες πτήσεις προς Αθήνα από τη Νέα Υόρκη και με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό, αυτές θα ξεκινήσουν στις 3 Ιουνίου, θα είναι καθημερινές και θα διαρκέσουν έως τις 30 Οκτωβρίου, πάντα φυσικά με ανοικτό το ενδεχόμενο αλλαγών λόγω πανδημίας. Αντίστοιχα και η Emirates ξεκινάει εκ νέου τις καθημερινές της πτήσεις από την Αθήνα προς το Newark Liberty International Airport στη Νέα Υόρκη από την 1η Ιουνίου 2021, εξυπηρετώντας, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, τη μεγάλη ελληνοαμερικανική κοινότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες και προσφέροντας παράλληλα σύνδεση για τους ταξιδιώτες που κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή, τη Δυτική Ασία και την Αφρική μέσω του Ντουμπάι.

Last minute προγραμματισμός στο «Ελ. Βενιζέλος»

Υπό κανονικές συνθήκες, προ πανδημίας, οι έξι βασικές αγορές της Αθήνας με βάση τις διεθνείς αφίξεις στο «Ελ. Βενιζέλος» για αναψυχή είναι οι ΗΠΑ στην πρώτη θέση, με κάτι λιγότερους από 700.000 επισκέπτες, η Γαλλία στη δεύτερη και η Γερμανία στην τρίτη, με πάνω από 500.000, και ακολουθούν σε απόσταση αναπνοής οι Βρετανοί (λίγο χαμηλότερα των 500.000), οι Ιταλοί κοντά στις 420.000 και η Κύπρος, με περίπου 230.000 επισκέπτες.
Οι παραπάνω έξι κύριες αγορές αντιπροσωπεύουν το 49% όλων των διεθνών αφίξεων για αναψυχή στο «Ελ. Βενιζέλος» για τη διετία 2018-2019, ενώ για το 2020 είναι ενδεικτικό ότι λόγω της πανδημίας από αυτές τις κύριες αγορές οι πτήσεις από τις ΗΠΑ απαγορεύτηκαν από τον Μάρτιο του 2020.

Συνολικά οι διεθνείς αφίξεις στο «Ελ. Βενιζέλος» το 2020 σημείωσαν πτώση κατά 68%, μόλις στα πέριξ των 2 εκατομμυρίων, όταν το 2019 είχαν ξεπεράσει για πρώτη φορά το ορόσημο των 6 εκατομμυρίων, φτάνοντας λίγο χαμηλότερα των 6,5 εκατομμυρίων με βάση τα στοιχεία από το «Ελ. Βενιζέλος». Τώρα, εκτός των Αμερικανών, από τις τρεις επόμενες πρώτες εθνικότητες είναι σημαντική παρακαταθήκη για την επίσης δύσκολη σεζόν του 2021 ότι οι Βρετανοί, σε ποσοστό 57%, επέλεξαν την Αθήνα λόγω της ασφάλειάς της ως προορισμού εν μέσω COVID-19, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους Γερμανούς και τους Γάλλους είναι στο 49%, όπως προκύπτει από τη μελέτη της ΕΞΑΑΑ.

«Μία πρώτη εικόνα για τη φετινή χρονιά μπορεί να έχουμε από τον Μάρτιο και μετά», δηλώνει η πρόεδρος της ΕΞΑΑΑ, με μία ακόμη παρακαταθήκη για φέτος ότι «Ελληνες και ξένοι επισκέπτες αισθάνθηκαν ασφαλείς τόσο στα ξενοδοχεία όσο και στις βόλτες τους στην πόλη και είναι σημαντικό το γεγονός ότι δεν είχαν την αίσθηση ότι κάνουν διακοπές σε ένα περιβάλλον…νοσοκομείου, επομένως η Αθήνα ως προορισμός ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες τους». Επίσης εντυπωσιακό είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των επισκεπτών, 97%, δηλώνει ότι έμεινε ικανοποιημένη εν μέσω COVID-19 και ότι θα ερχόταν ξανά στην Αθήνα.

Για φέτος και εν μέσω πανδημίας, συνολικά, ο προγραμματισμός στο «Ελ. Βενιζέλος» για τη θερινή σεζόν, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε προ κορωνοϊού, είναι της τελευταίας στιγμής με πολύ σύντομο «παράθυρο» από τις αεροπορικές. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, στην παρούσα φάση είναι ελάχιστες αυτές που έχουν ανακοινώσει επισήμως το πρόγραμμά τους, πλην ελαχίστων, όπως η Emirates που σκοπεύει να αυξήσει συνολικά τις πτήσεις της από το Ντουμπάι προς την ελληνική πρωτεύουσα για τη θερινή περίοδο, πραγματοποιώντας καθημερινές πτήσεις.

Για τους εγχώριους αερομεταφορείς και δη τον μεγαλύτερο, την Aegean, αυτή έχει ήδη δημοσιευμένο στα συστήματα κρατήσεων για το φετινό καλοκαίρι ένα αρχικό πρόγραμμα πτήσεων από και προς την Αθήνα σε 37 χώρες και 92 προορισμούς, με τους 65 από αυτούς να αφορούν το δίκτυο εξωτερικού, ενώ έχει ήδη ανακοινώσει 100 και πλέον δρομολόγια εξωτερικού απευθείας από την περιφέρεια για το 2021 από τις 7 περιφερειακές βάσεις, για να στηρίξει την ανάκαμψη των νησιών αλλά και του τουρισμού συνολικά.

Ο αρχικός σχεδιασμός της εταιρείας μόνο από τον κόμβο της Αθήνας, με αφετηρία, όπως όλα δείχνουν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2021, περιλαμβάνει περίπου το 70% των διαθέσιμων θέσεων συγκριτικά με το καλοκαίρι 2019, ωστόσο μέχρι οι συνθήκες για το άνοιγμα του τουρισμού να προσδιοριστούν με ακρίβεια, είναι πιθανό να υπάρξουν κάποιες αλλαγές. Υπενθυμίζεται ότι η Aegean επενδύει συστηματικά στην Αθήνα όχι μόνο με την ανάπτυξη του δικτύου της αλλά και με την ενεργό συμμετοχή της σε κοινές δράσεις (π.χ. «This is Athens», Ελληνικό) που αναδεικνύουν αλλά και δημιουργούν νέους λόγους επίσκεψης στην πόλη, με στόχο την άμβλυνση της εποχικότητας του τουρισμού και την καθιέρωση της πόλης στις city break επιλογές διεθνώς.

Στο μέτωπο της Sky Express του ομίλου Γρύλου, πέραν του δικτύου εσωτερικού (π.χ. στη σύνδεση του δρομολογίου Αθήνα – Θεσσαλονίκη) ενισχύει για πρώτη φορά το δίκτυο εξωτερικού, μετά και την ενίσχυση του στόλου της με τα νέα Airbus: ήδη την περασμένη εβδομάδα η εταιρεία εγκαινίασε το νέο δρομολόγιο εξωτερικού στη σύνδεση Αθήνας – Λάρνακας με καθημερινές πτήσεις, ενώ ο επόμενος σταθμός για την εταιρεία, κατά τις πληροφορίες, θα είναι μέσα στην άνοιξη η σύνδεση της Αθήνας με τις Βρυξέλλες.

Διαβάστε ακόμη:

Οι ανεμογεννήτριες πάνε θάλασσα – Έρχονται μεγάλοι «παίκτες» και νέες επενδύσεις

ΕΦΚΑ-ΟΑΕΔ: Ποιοι «πάνε ταμείο» από Δευτέρα

ΟΗΕ: Το 1/3 των τροφίμων που παράγονται δεν καταναλώνεται ποτέ

Απόρρητο Απόρρητο