Η επανεκκίνηση των συζητήσεων μεταξύ της Intrum Hellas και της Cepal Hellas για μια ενδεχόμενη συγχώνευση δεν είναι άσχετη με τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην αγορά διαχείρισης απαιτήσεων.
Ο κλάδος των servicers βρίσκεται μπροστά σε πολλές προκλήσεις: Mόλις το 25% των δανείων που διαθέτει ο κλάδος μπορούν να ανακτηθούν ενώ πρόκειται για μια αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται 17 εταιρίες. Τα εμπόδια είναι πολλά και εν τέλει οι servicers καλούνται μετ’ επιτάσεως να διευκολύνουν το έργο που επιχειρείται από τις τράπεζες να δώσουν λύση σε συνεργάσιμους δανειολήπτες ώστε να αυξηθεί η αγορά χορηγήσεων.
Την ίδια στιγμή η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη αλλά και το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια στις ανακτήσεις που τυχόν είχαν προγραμματίσει.
Η νέα κινητικότητα μεταξύ των δύο εταιρειών, μετά την προηγούμενη περίοδο κατά την οποία οι συζητήσεις έδειξαν να έχουν παγώσει, αντανακλά την ανάγκη δημιουργίας μεγαλύτερων και αποτελεσματικότερων επιχειρηματικών σχημάτων. Η συγκέντρωση του κλάδου, η αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας και η διεύρυνση των δραστηριοτήτων πέρα από τα παραδοσιακά χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων αποτελούν πλέον βασικές προτεραιότητες.
Την ίδια στιγμή, η παρέμβαση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, για την επόμενη ημέρα του ιδιωτικού χρέους αναδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν έχει λυθεί με τη θεαματική εξυγίανση των τραπεζών.
Η εξυγίανση των τραπεζών δεν έλυσε το πρόβλημα του χρέους
Η διάκριση που αναδεικνύει ο διοικητής της ΤτΕ είναι αποκαλυπτική: την περίοδο 2016-2026 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στους τραπεζικούς ισολογισμούς μειώθηκαν κατά περίπου 94%, ενώ το συνολικό απόθεμα μη εξυπηρετούμενου χρέους του ιδιωτικού τομέα περιορίστηκε μόλις κατά 30%.
Μεγάλο μέρος των απαιτήσεων μεταφέρθηκε εκτός τραπεζικού συστήματος, σε χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων για λογαριασμό επενδυτών. Η μεταβίβαση, ωστόσο, αλλάζει τον πιστωτή, όχι κατ’ ανάγκη και την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Επιχειρήσεις και νοικοκυριά εξακολουθούν να επιβαρύνονται με οφειλές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η αδυναμία εξυπηρέτησης παραμένει.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου. Δεν αρκεί η διαχείριση των παλαιών χαρτοφυλακίων και η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ανακτήσεων. Απαιτούνται ουσιαστικές και βιώσιμες αναδιαρθρώσεις, ώστε οι επιχειρήσεις που έχουν πραγματικές προοπτικές να μπορέσουν να επιστρέψουν σε κανονική λειτουργία και να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Για τις επιχειρήσεις που δεν είναι πλέον βιώσιμες, αντίθετα, χρειάζεται ταχύτερη ενεργοποίηση των διαδικασιών αφερεγγυότητας, ώστε να απελευθερώνονται περιουσιακά στοιχεία και κεφάλαια που παραμένουν εγκλωβισμένα σε μη παραγωγικές δραστηριότητες. Ο διαχωρισμός αυτός έχει ιδιαίτερη σημασία για τους servicers, καθώς η αποτελεσματική διαχείριση δεν μπορεί να στηρίζεται σε οριζόντιες λύσεις και διαρκείς παρατάσεις αποπληρωμών.
Τα περιθώρια ανάκτησης και η ανάγκη για μεγαλύτερα σχήματα
Η αγορά των servicers έχει πλέον διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνα της πρώτης περιόδου ανάπτυξής της. Τα μεγάλα χαρτοφυλάκια που μεταφέρθηκαν από τις τράπεζες εξακολουθούν να δημιουργούν σημαντικό αντικείμενο εργασιών, όμως η ποιότητά τους και οι δυνατότητες ανάκτησης είναι διαφορετικές. Ένα μεγάλο τμήμα των απαιτήσεων αφορά καταγγελμένα δάνεια, μακροχρόνιες καθυστερήσεις και οφειλές με ιδιαίτερα περιορισμένες πιθανότητες είσπραξης.
Η δυσκολία αυτή συμπιέζει τα περιθώρια κερδοφορίας, καθώς οι εταιρείες καλούνται να διατηρούν μεγάλες οργανωτικές και τεχνολογικές υποδομές, να απασχολούν εξειδικευμένο προσωπικό και να ανταποκρίνονται σε αυξημένες εποπτικές υποχρεώσεις, ακόμη και όταν οι ανακτήσεις δεν εξελίσσονται με τον αναμενόμενο ρυθμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι 17 αδειοδοτημένοι διαχειριστές πιστώσεων είχαν υπό τη διαχείρισή τους ανοίγματα 91,3 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, εκ των οποίων τα 77,3 δισ. ευρώ ήταν μη εξυπηρετούμενα. Την ίδια στιγμή, οι τρεις μεγαλύτερες εταιρείες συγκέντρωναν το 83,6% της συνολικής αξίας των υπό διαχείριση ανοιγμάτων. Η αγορά είναι επομένως ήδη συγκεντρωμένη, παρά τον σχετικά μεγάλο αριθμό αδειοδοτημένων εταιρειών.
Σε αυτό το περιβάλλον, μια ενδεχόμενη συνένωση Intrum και Cepal θα δημιουργούσε έναν ακόμη ισχυρότερο πόλο, με μεγαλύτερη διαχειριστική δυναμικότητα και δυνατότητα επιμερισμού του λειτουργικού κόστους. Η ανάγκη για οικονομίες κλίμακας δεν αφορά μόνο τις εισπράξεις. Αφορά την τεχνολογία, την αξιολόγηση των οφειλετών, τις νομικές υπηρεσίες, τις αναδιαρθρώσεις και την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων.
Το νέο πεδίο διεκδίκησης: πέρα από τα τραπεζικά δάνεια
Η αναζήτηση νέων πηγών εσόδων αποτελεί μία ακόμη αιτία που φέρνει τις δύο εταιρείες πιο κοντά. Οι μεγάλοι servicers έχουν ήδη επιχειρήσει να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους στις οφειλές του ιδιωτικού τομέα, πέρα από τα παραδοσιακά τραπεζικά χαρτοφυλάκια.
Στο νέο πεδίο περιλαμβάνονται εμπορικές απαιτήσεις, οφειλές προς εταιρείες ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, επιχειρηματικές υποχρεώσεις και άλλες μορφές ληξιπρόθεσμου χρέους. Πρόκειται για μια αγορά με διαφορετικά χαρακτηριστικά και μικρότερες συχνά προμήθειες, η οποία όμως μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη διαφοροποίηση εσόδων και να περιορίσει την εξάρτηση από τα παλαιά κόκκινα δάνεια.
Παράλληλα, αναδύεται η δυνατότητα μετάβασης σε ένα πιο σύνθετο μοντέλο υπηρεσιών, που δεν θα περιορίζεται στην είσπραξη απαιτήσεων, αλλά θα περιλαμβάνει ενεργότερη συμμετοχή στην αναδιάρθρωση επιχειρήσεων και στην επαναχρηματοδότηση βιώσιμων δραστηριοτήτων. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επισημάνει τη σημασία της νέας χρηματοδότησης, ιδίως κεφαλαίου κίνησης, για επιχειρήσεις που μπορούν να ανακάμψουν. Πρόκειται για ένα πεδίο που θα μπορούσε να αλλάξει σταδιακά τον ρόλο των servicers στην οικονομία.
Intrum και Cepal: Δύο ισχυροί παίκτες στο ίδιο τραπέζι
Η Intrum Hellas δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2019, με τη σουηδική Intrum να κατέχει το 80% και την Τράπεζα Πειραιώς το 20%. Η Cepal Hellas ιδρύθηκε το 2016, με το αμερικανικό επενδυτικό κεφάλαιο Davidson Kempner να αποκτά το 80% και την Alpha Bank να διατηρεί το υπόλοιπο 20%.
Η πιθανή συνένωση των δύο εταιρειών δεν είναι απλή εταιρική διαδικασία. Προϋποθέτει συμφωνία μεταξύ διαφορετικών μετόχων, αποτίμηση των δραστηριοτήτων, καθορισμό της νέας διοικητικής δομής και διαχείριση των υφιστάμενων συμβάσεων με τους επενδυτές. Η ταχύτητα με την οποία φαίνεται να επανέρχονται οι συζητήσεις δείχνει, πάντως, ότι η ανάγκη αναδιάταξης της αγοράς αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.
Η επόμενη ημέρα κρίνεται στην πραγματική οικονομία
Το μήνυμα του Γιάννη Στουρνάρα προσθέτει μια κρίσιμη διάσταση στις επιχειρηματικές διεργασίες του κλάδου. Η επιτυχία των servicers δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των χαρτοφυλακίων που διαχειρίζονται ή από τις εισπράξεις που επιτυγχάνουν, αλλά και από την ικανότητά τους να συμβάλουν στην πραγματική διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους.
Αυτό προϋποθέτει λειτουργικές λύσεις για τους συνεργάσιμους οφειλέτες, ταχύτερες δικαστικές διαδικασίες και ουσιαστική διάκριση ανάμεσα στις βιώσιμες και μη βιώσιμες επιχειρήσεις. Προϋποθέτει επίσης μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην αξιοποίηση των εξασφαλίσεων και στην απελευθέρωση πόρων για νέες παραγωγικές δραστηριότητες.
Η αγορά των servicers περνά, συνεπώς, σε μια διαφορετική φάση. Τα κόκκινα δάνεια παραμένουν πολλά, αλλά η διαχείρισή τους γίνεται δυσκολότερη, ενώ το πεδίο δραστηριοποίησης διευρύνεται προς το σύνολο του ιδιωτικού χρέους. Σε αυτό το περιβάλλον, η συγκέντρωση δυνάμεων δεν αποτελεί μόνο επιλογή επιχειρηματικής ανάπτυξης, αλλά ενδεχομένως και προϋπόθεση επιβίωσης. Και η πιθανή συνένωση Intrum και Cepal είναι ενδεικτική μιας αγοράς που αναζητά πλέον όχι απλώς μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια, αλλά ένα νέο μοντέλο κερδοφορίας και ουσιαστικής διαχείρισης των οφειλών.
Οι 17 εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers)
- Cepal Hellas
- Copernicus Hellas
- UCI Ελλάς
- Veraltis Asset Management
- DV01 Asset Management – Δανειακή Βελτίωση
- QQuant Master Servicer
- doValue Greece
- APS Recovery Greece
- EOS Matrix Greece
- Ευπράξις FSI
- NP Servicing
- Intrum Hellas
- Hipoges Ελλάς
- FirstCapital
- Silverton
- Hellenic Refinance
- Premier Financial Services
