Η αβεβαιότητα θα ενσωματωθεί στο κόστος όλων των αποφάσεων — τόσο των τραπεζών όσο και των επενδυτών. Αυτό είπε ο κ. Παύλος Μυλωνάς μιλώντας σε πάνελ για την ενέργεια στο Forum των Δελφών.
Σημείωσε πως η ενέργεια αποτελεί ένα σύνθετο τομέα, ο πιο σύνθετος που χρηματοδοτείται από τις τράπεζες. Οι τράπεζες γενικά «αγαπούν τη σταθερότητα» -τους αρέσουν οι σταθερές, προβλέψιμες ταμειακές ροές. Εδώ ωστόσο τα μακροπρόθεσμα έργα έχουν ασταθείς ταμειακές ροές, που γίνονται μέσα στο χρόνο ακόμη πιο ασταθείς.
Ως τράπεζα, κατέγραψε προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να κάνουμε τα έργα χρηματοδοτήσιμα και τις ταμειακές ροές πιο σταθερές. Χρειαζόμαστε ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, χωρίς αιφνιδιαστικές αλλαγές – ούτε παρεμβάσεις τύπου πλαφόν ή έκτακτων φόρων σημείωσε ο κ. Μυλωνάς.
Στην προηγούμενη κρίση, το ζήτημα της ασφάλειας που ήταν ένα από τα τρία ζητούμενα (μετάβαση, ασφάλεια, προσιτότητα) επανήλθε έντονα με την κρίση Ρωσίας–Ουκρανίας. Και τώρα, άλλες περιοχές του κόσμου επαναφέρουν το ίδιο θέμα σημείωσε ο CEO της ΕΤΕ.
Η ασφάλεια αυξάνει ξεκάθαρα το κόστος σημείωσε ο κ. Μυλωνάς. Απαιτείται διαφοροποίηση και εναλλακτικές λύσεις. Αυτό αυξάνει την αβεβαιότητα, καθιστά τις ταμειακές ροές λιγότερο προβλέψιμες και δυσκολεύει τις τράπεζες να χρηματοδοτήσουν projects.
Άρα, η ενέργεια είναι ένας δύσκολος τομέας για χρηματοδότηση. Εκτιμώ είπε ο κ. Μυλωνάς ότι στην Ελλάδα, ως Εθνική Τράπεζα, κάνουμε καλή δουλειά, αλλά γίνεται ολοένα πιο δύσκολη. Αναφερόμενος στο ρόλο του κράτους είπε πως αυτός πρέπει να είναι σταθερός -αλλά τα δεδομένα τον διαμορφώνουν λιγότερο σταθερό. Όταν αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού, ανατρέπονται όπως επίσης και οι προβλέψεις.
Η Ευρώπη, για παράδειγμα, πέρασε από σταθερές ταρίφες σε τιμές αγοράς. Αυτό άλλαξε τα πάντα. Πριν, γνώριζες τι θα πληρώνεσαι για τα επόμενα 15–20 χρόνια -σχεδόν σαν απόδοση ομόλογου -άρα το έργο ήταν χρηματοδοτήσιμο. Τώρα δεν το ξέρεις είπε ο CEO της ETE.
Υπάρχουν λύσεις, όπως τα εταιρικά PPAs (συμβάσεις αγοράς ενέργειας μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών) ανέφερε, επισημαίνοντας πάντως πως στην Ελλάδα, με πολλούς μικρούς παραγωγούς και καταναλωτές, το θέμα γίνεται δυσκολότερο.
Ως τράπεζα, έχουμε δημιουργήσει ένα νέο προϊόν, ένα είδος «hedging», για να φέρνουμε κοντά παραγωγούς και καταναλωτές -αλλά δεν αρκεί κατέγραψε ο CEO της τράπεζας
Στις ανανεώσιμες, η Ελλάδα είναι «θύμα της επιτυχίας της»: σχεδόν το 50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από ΑΠΕ. Υπάρχει τόση παραγωγή που το μεσημέρι οι τιμές πέφτουν στο μηδέν, ενώ το δίκτυο δεν μπορεί να απορροφήσει περίπου το 10% της παραγωγής σημείωσε ο κ. Μυλωνάς .
Πώς εγκρίνεις ένα έργο όταν δεν ξέρεις αν το 10% ή το 20% δεν θα απορροφάται και η τιμή θα είναι μηδέν; Διερωτήθηκε.
Λύσεις
Μέρος της λύσης είναι τα δίκτυα -που είναι ευθύνη του κράτους- και οι διασυνδέσεις με άλλες χώρες. Ίσως χρειάζονται και μηχανισμοί όπως τα CFDs (Contracts for Difference), μια πιο «έξυπνη» μορφή σταθερών τιμών.
Επίσης, θα βοηθούσαν πληρωμές ευελιξίας (flexibility payments), ειδικά αν συνδυάζονται με μπαταρίες, ώστε να εξισορροπείται άμεσα η προσφορά με τη ζήτηση.
Γιατί στην ενέργεια υπάρχει μια ιδιαιτερότητα: η ζήτηση πρέπει πάντα να ισούται με την προσφορά. Χωρίς αποθήκευση, αυτό γίνεται μόνο από τους παραγωγούς.
Οι μπαταρίες βοηθούν — αγοράζουν φθηνά, πουλάνε ακριβά. Αλλά αν υπάρχουν πολλές, χάνεται το περιθώριο κέρδους. Και μιλάμε για επενδύσεις 15–20 ετών — ποιος ξέρει αν σε 10 χρόνια θα υπάρχει ακόμη αυτό το περιθώριο;
Συνολικά, η χρηματοδότηση ενεργειακών έργων είναι πολύ δύσκολη λόγω της μεταβλητότητας των τιμών και των αλλαγών στο ενεργειακό μείγμα.
Είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που συνεχώς αλλάζει — πράγματα που πριν 5 χρόνια δεν τα είχαμε καν σκεφτεί, όπως οι «υπερβολικά πολλές ΑΠΕ» μπορεί να αποτελέσουν σήμερα πρόβλημα.
Διαβάστε ακόμη
Γιατί στα 44 κοιμάσαι νέoς και ξυπνάς γερασμένος;
Ποια αεροπορική καταργεί τις δωρεάν χειραποσκευές με νέο ναύλο «Economy Basic» – Ποιες πτήσεις αφορά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα