Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει τις προετοιμασίες για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, με στόχο το νέο μέσο πληρωμών να αρχίσει να εντάσσεται στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων από το 2027. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει καταστήσει σαφές ότι η νέα μορφή του ευρωπαϊκού νομίσματος δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τα μετρητά, τα οποία θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται κανονικά σε κυκλοφορία.
Σε δηλώσεις της στο Euronews, η Κριστίν Λαγκάρντ επισήμανε ότι το ψηφιακό ευρώ και τα μετρητά θα συνυπάρχουν. Παράλληλα, παρουσίασε το εγχείρημα όχι απλώς ως μια τεχνολογική εξέλιξη στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές, αλλά και ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Γιατί προχωρά η ΕΚΤ στο ψηφιακό ευρώ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η επικεφαλής της ΕΚΤ, περίπου έξι στις δέκα συναλλαγές με κάρτα στην Ευρώπη πραγματοποιούνται μέσω υποδομών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο ξένων κεφαλαίων.
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς πληρωμών βασίζεται σήμερα σε διεθνή δίκτυα και παρόχους, κυρίως αμερικανικών συμφερόντων και, σε μικρότερο βαθμό, κινεζικών.
Μέσα από το ψηφιακό ευρώ επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής υποδομής πληρωμών. Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτησή της από παρόχους εκτός της ηπείρου και να ενισχύσει τον έλεγχό της σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για τη λειτουργία της οικονομίας.
Πώς θα γίνονται οι συναλλαγές
Η ΕΚΤ περιγράφει το ψηφιακό ευρώ ως μια ψηφιακή εκδοχή των μετρητών. Θα αποτελεί δημόσιο χρήμα και θα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.
Για τους πολίτες, αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές με ψηφιακό ευρώ θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε διαφορετικές χώρες της Ευρωζώνης, χωρίς η δυνατότητα συναλλαγής να εξαρτάται από το συγκεκριμένο ιδιωτικό δίκτυο πληρωμών που χρησιμοποιεί κάθε επιχείρηση.
Μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες που προβλέπονται είναι οι offline πληρωμές. Οι χρήστες θα μπορούν, δηλαδή, να πραγματοποιούν ορισμένες συναλλαγές ακόμη και όταν δεν υπάρχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πληροφορίες της συναλλαγής θα παραμένουν μεταξύ του πληρωτή και του αποδέκτη, με στόχο να παρέχεται βαθμός ιδιωτικότητας αντίστοιχος με εκείνον που προσφέρουν σήμερα τα μετρητά.
Η βασική χρήση του ψηφιακού ευρώ σχεδιάζεται να παρέχεται χωρίς χρέωση στους καταναλωτές. Παράλληλα, επιδίωξη της ΕΚΤ είναι το νέο μέσο να έχει ευρεία δυνατότητα χρήσης σε όλη την Ευρωζώνη.
Τα μετρητά θα παραμείνουν
Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ξεκαθαρίσει ότι η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ δεν συνεπάγεται κατάργηση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων.
Μετρητά και ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται να συνυπάρχουν ως μορφές δημόσιου χρήματος. Παράλληλα, έως το τέλος του 2026 η ΕΚΤ αναμένεται να παρουσιάσει τη στρατηγική της για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια του ευρώ, στην οποία περιλαμβάνεται και ο νέος σχεδιασμός τους.
Η βασική επιδίωξη είναι τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με το δημόσιο χρήμα, όπως η ασφάλεια, η ευρεία αποδοχή και η μικρότερη εξάρτηση από ιδιωτικούς παρόχους, να μεταφερθούν και στο ψηφιακό περιβάλλον, χωρίς να εξαφανιστεί η φυσική μορφή του ευρώ.
Το 92% των επιχειρήσεων εξακολουθεί να δέχεται μετρητά
Παρά την ταχεία ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τα στοιχεία της έρευνας της ΕΚΤ δείχνουν ότι τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην Ευρωζώνη.
Το 2026, το 92% των επιχειρήσεων που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες μέσω φυσικών καταστημάτων δήλωσε ότι αποδέχεται πληρωμές με χαρτονομίσματα και κέρματα. Το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 90%, γεγονός που δείχνει μια μικρή ανάκαμψη μετά τις αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες που καταγράφηκαν την περίοδο της πανδημίας και τα χρόνια που ακολούθησαν.
Την ίδια περίοδο, η αποδοχή των καρτών παρέμεινε σχεδόν σταθερή, στο 88%. Πολύ μεγαλύτερη μεταβολή σημείωσαν οι πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων, καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που τις αποδέχεται αυξήθηκε από 36% το 2024 σε 68% το 2026.
Στροφή των επιχειρήσεων στις ψηφιακές πληρωμές
Την ίδια στιγμή, περίπου μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη δηλώνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο την ενίσχυση της χρήσης ψηφιακών τρόπων πληρωμής.
Οι κινήσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, επενδύσεις σε ταμεία όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, καθώς και περιορισμό των σημείων στα οποία οι πελάτες μπορούν να πληρώσουν με φυσικό χρήμα. Παράλληλα, το 13% των επιχειρήσεων έχει εγκαταστήσει συστήματα αυτοεξυπηρέτησης, τα γνωστά self-checkout.
Παρά την ενίσχυση των ψηφιακών λύσεων, τα μετρητά εξακολουθούν να θεωρούνται από τις επιχειρήσεις ιδιαίτερα χρήσιμα σε συγκεκριμένους τομείς. Η προστασία της ιδιωτικότητας και η αξιοπιστία τους παραμένουν δύο από τα βασικά χαρακτηριστικά που αξιολογούνται θετικά όταν μία επιχείρηση αποφασίζει ποιες μεθόδους πληρωμής θα προσφέρει στους πελάτες της.
Η σχετική έρευνα της ΕΚΤ βασίστηκε στις απαντήσεις 8.205 επιχειρήσεων από 21 χώρες της Ευρωζώνης. Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν κατά το διάστημα από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο του 2026.
Το επόμενο βήμα για το ψηφιακό ευρώ
Καθοριστικό χρονικό σημείο για την πορεία του ψηφιακού ευρώ θεωρείται το τέλος του 2026, οπότε αναμένεται να έχει προχωρήσει η διαδικασία διαμόρφωσης του απαραίτητου ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου.
Μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ευρωπαϊκών διαδικασιών θα αποσαφηνιστούν τα επόμενα στάδια εφαρμογής του εγχειρήματος. Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το 2027 αποτελεί τον χρονικό ορίζοντα για τα πρώτα πιλοτικά βήματα του ψηφιακού ευρώ στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.
Διαβάστε επίσης
Η Metlen εξαγοράζει την ελληνική εταιρεία ενεργειακού λογισμικού Joule
Okeanis Eco Tankers: Πακέτο μετοχών $4,66 εκατ. πούλησε fund που συνδέεται με μέλος του Δ.Σ.
Meta: Δίκη-ορόσημο στις ΗΠΑ για τον «εθισμό» ανηλίκων σε Instagram και Facebook
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ