Σε σημαντικό πονοκέφαλο εξελίσσονται για τις τράπεζες περί τα 500 εκατ. ευρώ δάνεια step up τα οποία χαρακτηρίζονται σταδίου 3 από τον SSM δηλαδή NPEs. Και παρά το λογιστικό χειρισμό που διενεργούν τα πιστωτικά το θέμα παραμένει και μπορεί να γίνει οξύτερο ως το τέλος του 2026.
Τα δάνεια αυτά είναι από εκείνα που οι τράπεζες κατάφεραν να τα μετατρέψουν από step ups σε τοκοχρεωλυτικά. Επειδή ωστόσο υπέστησαν νέα ρύθμιση, ο SSM ζήτησε από τα πιστωτικά ιδρύματα να τρέξουν την άσκηση που καταγράφει κατά πόσον οι δανειολήπτες μπορούν να ανταποκριθούν σε βάθος χρόνου στη νέα δόση που είναι αρκετά υψηλότερη της προηγούμενης όταν δηλαδή τα δάνεια ήταν step up. Αυτή η άσκηση διενεργείται σε κάθε νέα ρύθμιση και όλα αυτά, παρά το γεγονός πως τα παραπάνω δάνεια αποπληρώνονται μέχρι στιγμής κανονικά.
To σύνολο των δανείων που οδηγήθηκαν σε στάδιο 3 κατόπιν της άσκησης και όπως αυτά ανακοινώθηκαν από τις ίδιες τις τράπεζες στα αποτελέσματά τους, ήταν 219 εκατ. ευρώ για την Alpha Bank, 147 εκατ. ευρώ για την τράπεζα Πειραιώς και 127 εκατ. ευρώ για τη Eurobank.
Εφόσον αυτά τα δάνεια συνεχίσουν να εξυπηρετούνται κανονικά τον επόμενο χρόνο, θα οδηγηθούν στο στάδιο 2 και δύο χρόνια μετά στο στάδιο 1.
Όμως αυτά είναι μερικά από τα step up δάνεια που πρέπει στο σύνολό τους να γυρίσουν σε τοκοχρεωλυτικά. Συνολικά υπολογίζεται πως μαζί με τα step up σε ελβετικό φράγκο των σύνολο των συγκεκριμένων δανείων φθάνουν τα 5 δις. ευρώ. Από αυτά η εκτίμηση είναι πως μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν ρυθμστεί σε τοκοχρεωλυτικά περίπου ένα 70% αυτών.
Όσα δεν γίνουν τοκοχρεωλυτικά αλλά και αυτά που θα μετατραπούν και δεν θα περάσουν την άσκηση, θα αυξήσουν τα NPEs στις τράπεζες. Και επειδή τα πιστωτικά ιδρύματα δεν επιθυμούν να διατηρήσουν αυξημένα κόκκινα δάνεια, είναι πολύ πιθανόν να ληφθούν αποφάσεις για πώληση των δανείων αυτών ή και για τιτλοποίησή τους.
Υπ’ αυτήν την έννοια ίσως έχει μια λογική όσοι σκοπεύουν να διακρατήσουν τα δάνειά τους – να μην πωλήσουν το ακίνητο- ίσως έχει μια λογική να προχωρήσουν στην μεταβολή των δανείων τους σε τοκοχρεωλυτικά.
Είναι λοιπόν υπαρκτός ο φόβος των τραπεζών :
– Να δημιουργηθούν νέα κόκκινα δάνεια από τα ήδη ρυθμισμένα, ειδικά όσα έχουν ρυθμιστεί με μεγαλύτερες δόσεις από την προηγούμενη ρύθμιση
-Να βρεθεί λύση για τις τράπεζες με όσα δάνεια δεν θα ρυθμιστούν, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες step up και step up δάνεια ελβετικού φράγκου
Ο φόβος τα ρυθμισμένα –κυρίως– δάνεια να οδηγηθούν εκ νέου σε NPEs είναι υπαρκτός, αναφέρουν τραπεζικοί παράγοντες, ιδιαίτερα για εκείνα που ρυθμίστηκαν με βάση δεδομένα χαμηλότερου πληθωρισμού και πιο ευνοϊκών συνθηκών. Η μεταβολή του οικονομικού περιβάλλοντος, με αυξημένο κόστος ζωής και πιεσμένα εισοδήματα, δυσκολεύει την ομαλή εξυπηρέτησή τους.
Μολονότι τα κόκκινα δάνεια έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια και βρίσκονται πλέον σε επίπεδα κάτω του 3% για τις τράπεζες, παραμένει υπαρκτός ο κίνδυνος δημιουργίας νέων NPEs. Ο κίνδυνος αυτός εντοπίζεται κυρίως στα step up δάνεια, αλλά και στα δάνεια σε ελβετικό φράγκο που έχουν αντίστοιχη δομή αποπληρωμής.
Όπως επισημαίνουν τραπεζικοί παράγοντες, ο SSM, ως ιδιαίτερα συντηρητικός ο επόπτης, απαίτησε ήδη από πέρυσι πρόσθετες προβλέψεις ύψους 400 εκατ. ευρώ για τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια. Δεν αποκλείεται μάλιστα να ζητήσει περαιτέρω ενίσχυση των προβλέψεων εντός του έτους, εφόσον διαπιστωθεί ότι μέρος των ρυθμισμένων δανείων δεν μπορεί να παρακολουθήσει τις νέες συνθήκες αποπληρωμής.
Πώς δημιουργείται το πρόβλημα
Τα λεγόμενα “step-up” δάνεια χαρακτηρίζονται από χαμηλές αρχικές δόσεις, οι οποίες αυξάνονται σταδιακά σε μεταγενέστερες περιόδους αποπληρωμής. Οι σημερινές ρυθμίσεις οδηγούν σε μια ανακατανομή του προφίλ πληρωμών, με αποτέλεσμα οι μηνιαίες υποχρεώσεις να παραμένουν μεν προβλέψιμες και συνδεδεμένες με σχετικά χαμηλά επιτόκια, αλλά στην πράξη να διαμορφώνονται σε υψηλότερα επίπεδα για τον δανειολήπτη σε σχέση με το παρελθόν. Σε συνδυασμό με το πληθωριστικό περιβάλλον και τη συγκρατημένη αναπτυξιακή δυναμική, δημιουργούνται πρόσθετες πιέσεις στη δυνατότητα εξυπηρέτησης των νοικοκυριών.
Το συνολικό χαρτοφυλάκιο αυτής της κατηγορίας δανείων, συμπεριλαμβανομένων και των step-up σε ελβετικό φράγκο, εκτιμάται περίπου στα 5 δισ. ευρώ. Ο στόχος των τραπεζών είναι έως το τέλος του έτους να έχει ρυθμιστεί περίπου το 70% του συνόλου.
Από το τμήμα των δανείων που τελικά θα ρυθμιστούν (περίπου 7 στα 10), εκτιμάται ότι πάνω από το 10% ενδέχεται να επανέλθει σε κατάσταση καθυστέρησης, λόγω επιδείνωσης της οικονομικής θέσης των δανειοληπτών. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι περίπου 1 δισ. ευρώ δεν θα ενταχθεί καθόλου σε ρύθμιση, παραμένοντας εκτός λύσεων αναδιάρθρωσης.
Πιθανές επιπτώσεις σε προβλέψεις και πωλήσεις χαρτοφυλακίων
Για το τμήμα των δανείων που θα εμφανίσει εκ νέου αδυναμία εξυπηρέτησης, εφόσον επιβεβαιωθούν τα παραπάνω σενάρια, αναμένεται να προκύψει ανάγκη σχηματισμού πρόσθετων προβλέψεων από τις τράπεζες. Ταυτόχρονα, τόσο τα επαναπροβληματοποιημένα δάνεια όσο και εκείνα που δεν θα ρυθμιστούν καθόλου ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο πώλησης χαρτοφυλακίων, δεδομένου ότι σε μεγάλο βαθμό φέρουν εμπράγματες εξασφαλίσεις.
Παρά τις εποπτικές κατευθύνσεις που ενθαρρύνουν διαφορετικές μορφές διαχείρισης, οι υφιστάμενες συμβατικές υποχρεώσεις περιορίζουν σημαντικά τα περιθώρια παρέμβασης, ειδικά όταν δεν υπάρχει συναίνεση από τους δανειολήπτες για τροποποίηση των όρων.
Ως αποτέλεσμα, η τελική διαχείριση των συγκεκριμένων ανοιγμάτων καθίσταται πιο σύνθετη και ενδέχεται να κινηθεί είτε προς νέες προβλέψεις είτε προς δευτερογενείς συναλλαγές.
Παρακάτω ένας σύντομος, περιεκτικός πίνακας με τα βασικά μεγέθη και τις επιπτώσεις:
Διαβάστε ακόμη
SSM: Κόκκινος συναγερμός για δάνεια step up ύψους 500 εκατ. ευρώ
Χρέη Δημοσίου: «Ποδαρικό» με αύξηση πάνω από μισό δισ. στις οφειλές προς ιδιώτες στο α΄ τρίμηνο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα