Πολλοί το έχουν βιώσει: ανοίγουν το κινητό για να ελέγξουν κάτι γρήγορα και, σχεδόν χωρίς να το καταλάβουν, έχουν περάσει μία ώρα κάνοντας scroll.
Σύμφωνα με νέα έρευνα, περισσότερο από το ένα τρίτο του χρόνου που περνούν οι άνθρωποι στα smartphones τους αφιερώνεται χωρίς ξεκάθαρο σκοπό, αναδεικνύοντας τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι χρήστες να ελέγξουν τις ψηφιακές τους συνήθειες.
Η «εμβυθιστική» φύση της τεχνολογίας
Η δρ. Έλεανορ Ντρέιτζ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ υποστηρίζει ότι το φαινόμενο δεν οφείλεται απλώς σε λανθασμένες προσωπικές επιλογές.
Όπως σημειώνει, η ίδια η σχεδίαση των τεχνολογικών προϊόντων ενθαρρύνει τη συνεχή ενασχόληση, υπονομεύοντας συχνά τις προθέσεις των χρηστών.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Virgin Media O2 έδειξε ότι οι Βρετανοί ενήλικες χρησιμοποιούν το κινητό τους κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες την ημέρα, με το 36% αυτού του χρόνου να δαπανάται χωρίς συγκεκριμένο στόχο.
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι πολλοί χρήστες γνωρίζουν τα εργαλεία που μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο οθόνης, ωστόσο δυσκολεύονται να τα αξιοποιήσουν συστηματικά.
Παρά τη μεγαλύτερη ενημέρωση για τις αρνητικές συνέπειες της υπερβολικής χρήσης συσκευών, αρκετοί εξακολουθούν να δυσκολεύονται να ελέγξουν αποτελεσματικά τον χρόνο που περνούν στο διαδίκτυο.
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα ανέφεραν ότι η χρήση του κινητού είναι συνήθως σκόπιμη όταν αφορά δραστηριότητες όπως η αποστολή μηνυμάτων, η πλοήγηση μέσω χαρτών ή η ενημέρωση για τον καιρό.
Ωστόσο, παραδέχθηκαν ότι αφιερώνουν σημαντικό χρόνο σε ατελείωτο scrolling ή στη διαδοχική εναλλαγή εφαρμογών χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
Όταν το scrolling συνδέεται με αρνητικά συναισθήματα
Η έρευνα έδειξε ότι όσοι δηλώνουν πως περνούν περισσότερο χρόνο στο κινητό χωρίς σαφή σκοπό είναι πιθανότερο να αναφέρουν αρνητικές εμπειρίες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αίσθηση ότι νιώθουν χειρότερα μετά τη χρήση, αλλά και η συχνότερη έκθεση σε δυσάρεστο ή επιβλαβές περιεχόμενο.
Η μελέτη «Age of Autopilot» βασίστηκε σε τρεις διαφορετικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2024 και 2026, με την πιο πρόσφατη να περιλαμβάνει περίπου 6.000 άτομα ηλικίας άνω των 16 ετών.
Οι χρήστες δεν υπολογίζουν σωστά τον χρόνο τους
Ο καθηγητής Ψυχολογίας και Επιστημονικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Bath Spa, Πιτ Έτσελς, επισημαίνει ότι οι άνθρωποι συνήθως δυσκολεύονται να εκτιμήσουν με ακρίβεια πόσο χρόνο αφιερώνουν σε μια δραστηριότητα, ειδικά όταν αυτή αφορά την τεχνολογία.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι αυτοαναφορές για τον χρόνο χρήσης κινητών συσκευών συχνά υπερεκτιμούν την πραγματική χρήση όταν συγκρίνονται με αντικειμενικά δεδομένα.
Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί ότι η αναγνώριση του προβλήματος αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα.
Το πρόβλημα δεν είναι πάντα η οθόνη
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο χρόνος μπροστά σε μια οθόνη δεν είναι από μόνος του αρνητικός.
Σημασία έχει να εντοπίζονται οι περιπτώσεις όπου η χρήση οδηγεί σε ανεπιθύμητες ή επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως η ενασχόληση με το κινητό κατά την οδήγηση.
Η καθηγήτρια Νέτα Γουάινστιν από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ υπογραμμίζει ότι το scrolling μπορεί για πολλούς ανθρώπους να προσφέρει χαλάρωση, ψυχαγωγία ή κοινωνική σύνδεση.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως αναφέρει, είναι αν τελικά οι χρήστες αισθάνονται πραγματικά ανανεωμένοι μετά από αυτή την εμπειρία ή αν καταλήγουν να νιώθουν το ίδιο ή και χειρότερα.
Πώς μπορεί να γίνει πιο διαχειρίσιμη η χρήση
Οι ειδικοί θεωρούν ότι τα ευρήματα πρέπει να ανοίξουν μια ευρύτερη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα smartphones και οι εφαρμογές.
Ο Πιτ Έτσελς υποστηρίζει ότι οι εταιρείες τεχνολογίας θα πρέπει να δεχθούν μεγαλύτερη πίεση σχετικά με τη λειτουργία των ειδοποιήσεων, οι οποίες είναι συχνά ενεργοποιημένες εξ ορισμού.
Ο Ρέιφ Κλέιτον από το Πανεπιστήμιο του Λιντς προτείνει την απενεργοποίηση όλων των μη απαραίτητων ειδοποιήσεων ως έναν πρακτικό τρόπο ανάκτησης ελέγχου.
Παράλληλα, συστήνει την ενασχόληση με περισσότερες δραστηριότητες εκτός ψηφιακού περιβάλλοντος.
Η δρ. Ντρέιτζ υπογραμμίζει ότι στόχος δεν είναι η εγκατάλειψη των συσκευών, αλλά η πιο συνειδητή χρήση τους.
Όπως επισημαίνει, τα smartphones παραμένουν εξαιρετικά χρήσιμα και συχνά ευχάριστα εργαλεία. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιούνται με τρόπο που ενισχύει τον έλεγχο του χρήστη και όχι το αντίστροφο.
Διαβάστε ακόμη
Βιώσιμος τουρισμός: Η Ρόδος χτίζει το πρώτο διεθνές πρότυπο «πράσινου» προορισμού
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.