Η μετατόπιση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής παραγωγής προς χώρες χαμηλότερου κόστους αποκτά όλο και πιο καθαρά χαρακτηριστικά, με την Ουγγαρία να εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς κερδισμένους. Η περίπτωση της Mercedes-Benz είναι ενδεικτική: η μεγαλύτερη παραγωγική της μονάδα στην Ευρώπη δεν βρίσκεται πλέον στη Γερμανία, αλλά στο Κέτσκεμετ της Ουγγαρίας, όπου σχεδιάζεται να κατασκευάζεται και η αμιγώς ηλεκτρική εκδοχή της C-Class.
Το εργοστάσιο αναμένεται να υποδεχθεί και άλλα μοντέλα τα επόμενα χρόνια, καθώς η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία αναζητεί τρόπους να μειώσει αισθητά το κόστος παραγωγής και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Mercedes, Όλα Κελένιους, έχει περιγράψει το κόστος παραγωγής στην Ουγγαρία ως σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Ευρώπη. Πίσω από αυτή τη διαπίστωση βρίσκεται μια μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο χωρών, με άμεσες επιπτώσεις και για τις θέσεις εργασίας στη Γερμανία.
Η Mercedes υπολογίζει ότι μπορεί να παράγει στην Ουγγαρία με κόστος έως και 70% χαμηλότερο σε σχέση με ένα αντίστοιχο γερμανικό εργοστάσιο. Το μέσο ωριαίο κόστος εργασίας στη μεταποίηση υπολογίζεται περίπου στα 15,60 ευρώ στην Ουγγαρία, έναντι 49,50 ευρώ στη Γερμανία, δηλαδή σε επίπεδο υπερτριπλάσιο.
Υπάρχουν και άλλες σημαντικές διαφοροποιήσεις. Η συνήθης εβδομάδα εργασίας στην Ουγγαρία φτάνει τις 40 ώρες, ενώ στη Γερμανία, με βάση τη συλλογική σύμβαση της IG Metall, περιορίζεται στις 35 ώρες.
Η Mercedes επισημαίνει επίσης το χαμηλότερο επίπεδο απουσιών λόγω ασθένειας. Στο ουγγρικό εργοστάσιο καταγράφονται περίπου τρεις ημέρες απουσίας ανά εργαζόμενο ετησίως, όταν στις γερμανικές μονάδες ο αντίστοιχος αριθμός είναι υπερδιπλάσιος.
Η μεταφορά παραγωγής από τη Γερμανία
Η Mercedes δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Η Ουγγαρία έχει προσελκύσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό κομμάτι της παραγωγικής δραστηριότητας μεγάλων ομίλων, ιδιαίτερα στον κλάδο του αυτοκινήτου.
BMW, Audi, Continental και αρκετοί προμηθευτές της αυτοκινητοβιομηχανίας έχουν επενδύσει ή μεταφέρει παραγωγικές δραστηριότητες στη χώρα, αξιοποιώντας το χαμηλότερο εργατικό κόστος και τις ευνοϊκές συνθήκες εγκατάστασης.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της KACO, μεγάλης εταιρείας παραγωγής συστημάτων στεγανοποίησης, η οποία μεταφέρει σταδιακά παραγωγικό εξοπλισμό από το ιστορικό εργοστάσιό της στο Κίρχαρντ της Βάδης-Βυρτεμβέργης προς ουγγρικές εγκαταστάσεις.
Ο διευθυντής της εταιρείας, Γκέρνοτ-Άλοις Φάιελ, έχει αναγνωρίσει το κοινωνικό κόστος αυτής της επιλογής, καθώς 174 εργαζόμενοι στη Γερμανία έχασαν τις θέσεις τους. Παράλληλα, όμως, υποστηρίζει ότι οι όροι λειτουργίας παραγωγικών επιχειρήσεων στη Γερμανία γίνονται σταδιακά λιγότερο ανταγωνιστικοί.
Η μεταφορά μονάδων συνδέεται έτσι με μια ευρύτερη συζήτηση για την αποβιομηχάνιση της γερμανικής οικονομίας και τον κίνδυνο απώλειας ενός μέρους της ευημερίας που για δεκαετίες στηρίχθηκε στην ισχυρή μεταποιητική βάση της χώρας.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους μισθούς ή τις ώρες εργασίας. Η Ουγγαρία έχει διαμορφώσει ένα ιδιαίτερα φιλικό φορολογικό και επενδυτικό περιβάλλον για τις ξένες επιχειρήσεις, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το πλεονέκτημα του χαμηλότερου κόστους.
Στην Ουγγαρία και οι κινεζικοί όμιλοι
Η ελκυστικότητα της χώρας αποτυπώνεται και στις κινήσεις κινεζικών επιχειρήσεων, οι οποίες πλέον επιλέγουν την Ουγγαρία ως βάση παραγωγής μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η CATL, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής κυψελών μπαταριών παγκοσμίως, προετοιμάζει την έναρξη λειτουργίας ενός νέου «Giga-Factory» στο Ντέμπρετσεν. Παράλληλα, η BYD κατασκευάζει μεγάλο εργοστάσιο στη νότια Ουγγαρία, από όπου αναμένεται να αρχίσουν να βγαίνουν οχήματα με ευρωπαϊκή σφραγίδα παραγωγής ήδη από το επόμενο έτος.
Για τους κινεζικούς ομίλους, η εγκατάσταση στην Ουγγαρία προσφέρει πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, παραγωγή εντός ΕΕ και δυνατότητα περιορισμού ορισμένων εμπορικών και εφοδιαστικών επιβαρύνσεων.
Η τάση μεταφοράς παραγωγής δεν φαίνεται να περιορίζεται στην αυτοκινητοβιομηχανία. Σε έρευνα μεταξύ 1.000 κορυφαίων στελεχών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη Γερμανία, περίπου το 60% δήλωσε ότι σχεδιάζει έως το 2030 να μεταφέρει μέρος της παραγωγικής του δραστηριότητας σε χώρες με χαμηλότερο κόστος.
Η στρατηγική «Local-for-Local»
Μέρος αυτής της μετατόπισης συνδέεται και με τη στρατηγική «Local-for-Local», σύμφωνα με την οποία τα προϊόντα παράγονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στις αγορές όπου πρόκειται να καταναλωθούν.
Η προσέγγιση αυτή μειώνει την εξάρτηση από μακρινές και ευάλωτες εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ μπορεί να περιορίσει τα έξοδα μεταφοράς, εκτελωνισμού και δασμών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αναμένεται να διατηρήσουν ισχυρή θέση στον ευρωπαϊκό βιομηχανικό χάρτη. Το συγκριτικά χαμηλό κόστος εργασίας, η γεωγραφική θέση και η ύπαρξη βιομηχανικών υποδομών λειτουργούν ως σημαντικά κίνητρα για νέες επενδύσεις.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί παράλληλα να οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης εργατικού δυναμικού στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς όλο και μεγαλύτερο τμήμα της παραγωγής μετακινείται προς την περιοχή.
Το στοίχημα για τη Γερμανία
Για τη γερμανική οικονομία, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιοι κλάδοι μπορούν να αντισταθμίσουν τις απώλειες που προκαλεί η μεταφορά παραδοσιακής βιομηχανικής παραγωγής.
Η περισσότερο αισιόδοξη προσέγγιση εστιάζει στην έρευνα, την τεχνολογία, την ανάπτυξη νέων παραγωγικών μεθόδων και την καινοτομία, τομείς στους οποίους η Γερμανία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό ανθρώπινο κεφάλαιο και τεχνογνωσία.
Ωστόσο, τόσο εκπρόσωποι της βιομηχανίας όσο και οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η διατήρηση αυτών των πλεονεκτημάτων προϋποθέτει και ενεργότερη πολιτική στήριξη, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες για επενδύσεις και παραγωγή στο γερμανικό έδαφος.
Για την ώρα, πάντως, η τάση δεν δείχνει σημάδια αντιστροφής. Οι επιχειρήσεις που εγκαθιστούν παραγωγικές δραστηριότητες στην Ουγγαρία δεν φαίνεται να σχεδιάζουν επιστροφή στη Γερμανία. Αντιθέτως, η διεύρυνση νέων μονάδων και η είσοδος κινεζικών κολοσσών δείχνουν ότι η μετατόπιση του βιομηχανικού κέντρου βάρους προς την Ανατολική Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη ένταση τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε ακόμη
Μαξίμου: Η μάχη της τσέπης μετά τη ΔΕΘ – Η «πολιτική απάτη» Τσίπρα και το «Μουντιάλ» του ΠΑΣΟΚ
Αθηναϊκή Ζυθοποιία: Η μάχη για τα χαμένα μερίδια και οι αυξημένες ροές προς τη Heineken
Σε νέες κορυφές το κόστος του χρήματος – Στο τραπέζι νέο φρένο στα επιτόκια των στεγαστικών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ