Η πρόσφατη άνοδος των ευρωπαϊκών αγορών μετά την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει μια επικίνδυνη απόκλιση μεταξύ αποτιμήσεων και μακροοικονομικής πραγματικότητας, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική ανάλυση της Bank of America με ημερομηνία 17 Απριλίου 2026. Η αγορά έχει κινηθεί περίπου 10% υψηλότερα από τα χαμηλά της 23ης Μαρτίου, προεξοφλώντας ένα αισιόδοξο σενάριο για την οικονομία, το οποίο όμως, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, δύσκολα θα επιβεβαιωθεί.

Ο βασικός μηχανισμός πίσω από το ράλι δεν ήταν τόσο τα κέρδη των εταιρειών όσο η συμπίεση του risk premium, το οποίο μειώθηκε κατά περίπου 40 μονάδες βάσης. Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές αποτιμούν πλέον τον κίνδυνο σημαντικά χαμηλότερα, αγνοώντας σε μεγάλο βαθμό τις επιπτώσεις από την ενεργειακή κρίση και την επιβράδυνση της ζήτησης. Ωστόσο, η ίδια η BofA εκτιμά ότι η αγορά έχει τιμολογήσει μόνο ένα μικρό μέρος της πραγματικής επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται το φαινόμενο της «καταστροφής ζήτησης», το οποίο, όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, δεν εμφανίζεται άμεσα αλλά σταδιακά μετά από ενεργειακά σοκ. Οι πρώτες ενδείξεις είναι ήδη ορατές: ο παγκόσμιος δείκτης νέων παραγγελιών PMI υποχώρησε κατά 2,2 μονάδες τον Μάρτιο, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση από το 2021. Αυτό, σύμφωνα με τη BofA, είναι ασύμβατο με τις τρέχουσες αποτιμήσεις των μετοχών, εκτός αν η επιβράδυνση σταματήσει άμεσα – ένα σενάριο που η ίδια θεωρεί μάλλον απίθανο.

Η βασική ανησυχία αφορά τις τιμές της ενέργειας. Η τράπεζα διατηρεί ως βασικό σενάριο το πετρέλαιο κοντά στα 95 δολάρια ανά βαρέλι στο δεύτερο εξάμηνο, αλλά ήδη επισημαίνει αυξημένους κινδύνους ανόδου λόγω περιορισμών στην προσφορά και πιθανής επιβολής μέτρων περιορισμού της ζήτησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η επιβάρυνση στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών θεωρείται σχεδόν βέβαιη.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ΗΠΑ, όπου, παρά τη μικρότερη ενεργειακή εξάρτηση, οι καταναλωτές αναμένεται να δεχθούν πίεση μέσω του πληθωρισμού. Ιστορικά, αυξήσεις πληθωρισμού της τάξης των 4–5 ποσοστιαίων μονάδων συνδέονται με επιβράδυνση της κατανάλωσης κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα. Αυτό ενισχύει το σενάριο ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα κινηθεί χαμηλότερα από τις τρέχουσες προσδοκίες.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η BofA διατηρεί αρνητική στάση για τις ευρωπαϊκές μετοχές, εκτιμώντας ότι υπάρχει περιθώριο πτώσης άνω του 10% το επόμενο διάστημα. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται κυρίως στην αναμενόμενη αύξηση του risk premium, καθώς οι αγορές θα αρχίσουν να αποτιμούν πιο ρεαλιστικά την επιβράδυνση της οικονομίας.

Παράλληλα, η τράπεζα εμφανίζεται σαφώς επιφυλακτική απέναντι στους κυκλικούς κλάδους, οι οποίοι θεωρεί ότι έχουν προεξοφλήσει ένα θετικό μακροοικονομικό σενάριο. Αντίθετα, προτιμά τις αμυντικές μετοχές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα υπεραποδώσουν σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και επιβράδυνσης. Η σχετική απόδοση των κυκλικών έναντι των αμυντικών έχει ήδη φτάσει σε υψηλά 30ετίας, κάτι που ενισχύει το επιχείρημα για αναστροφή της τάσης.

Σε επίπεδο κλάδων, η BofA εμφανίζεται θετική για τα βασικά καταναλωτικά αγαθά και τις ποιοτικές εταιρείες, που συνδυάζουν ισχυρά περιθώρια και σταθερές ταμειακές ροές. Αντίθετα, υποβαθμίζει τις τράπεζες, εκτιμώντας ότι η επιβράδυνση της οικονομίας, η πτώση των αποδόσεων και η αύξηση του κινδύνου θα επηρεάσουν αρνητικά τις αποτιμήσεις τους, με περιθώριο υποαπόδοσης περίπου 15% σε σχετικούς όρους.

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η αγορά έχει κινηθεί μπροστά από τα θεμελιώδη. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η BofA, οι επενδυτές φαίνεται να θεωρούν ότι μπορούν να «αγνοήσουν» μια επιβράδυνση της ανάπτυξης, όπως έκαναν και σε προηγούμενα σοκ. Αυτή τη φορά, όμως, η τράπεζα εκτιμά ότι η επιβράδυνση θα γίνει ορατή και θα αναγκάσει την αγορά να επανατιμολογήσει τον κίνδυνο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το βασικό trade δεν είναι πλέον η συμμετοχή στο ράλι, αλλά η προσαρμογή σε ένα περιβάλλον χαμηλότερης ανάπτυξης, υψηλότερου κόστους κεφαλαίου και αυξημένης μεταβλητότητας, με σαφή μετατόπιση από τον κίνδυνο (beta) σε επιλογή μετοχών (stock picking).

Διαβάστε ακόμη 

Μακρόν και Μερτς διαφωνούν για τον ρόλο της Ευρώπης στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ

Μισθοί άνω του 1 εκατ. ευρώ για 25 Έλληνες τραπεζίτες (πίνακες)

Γιώργος Προκοπίου: Το μεγαλύτερο δεξαμενόπλοιό του, «Atokos», διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα