Μήνυμα υπέρ μιας «μετρημένης» αντίδρασης της νομισματικής πολιτικής έστειλε η Κριστίν Λαγκάρντ, καθώς η άνοδος του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη δεν έχει μέχρι στιγμής προκαλέσει επικίνδυνες δευτερογενείς επιδράσεις στους μισθούς και στις τιμές, παρά το ισχυρό ενεργειακό σοκ που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ωστόσο, υπογράμμισε επισήμανε ότι η αισθητή άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων των ομολόγων θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα περιορίσει περισσότερο από ό,τι αναμενόταν τη μετακύλιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους στις τιμές.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υπογράμμισε τη Δευτέρα, κατά την ακρόασή της στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες, ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αποτελεί τον βασικό παράγοντα πίσω από την επιτάχυνση του πληθωρισμού.
«Βλέπουμε υψηλότερο πληθωρισμό μπροστά μας, αλλά δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι παγιώνεται», ανέφερε η Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι σε αυτή τη φάση δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας οδηγούν σε μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις.
Η απουσία τέτοιων δευτερογενών επιδράσεων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τις επόμενες αποφάσεις της ΕΚΤ. Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, το ενεργειακό σοκ είναι υπερβολικά μεγάλο για να αγνοηθεί, αλλά υπό τις παρούσες συνθήκες μια «μετρημένη αντίδραση» θεωρείται κατάλληλη προκειμένου να διατηρηθεί ο πληθωρισμός υπό έλεγχο.
President Christine @Lagarde: Despite headwinds from the energy shock, the euro area economy has proven resilient with solid real GDP growth in the second quarter of 2026.
The outlook remains uncertain, with upside risks for inflation and downside risks for economic growth.
— European Central Bank (@ecb) September 28, 2026
Φρένο στα επιθετικά στοιχήματα των αγορών
Το μήνυμα της επικεφαλής της ΕΚΤ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές έχουν αυξήσει σημαντικά τα στοιχήματά τους για περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων. Ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης έχει ήδη ξεπεράσει το 3% και θα μπορούσε να προσεγγίσει το 4% μέχρι το τέλος του έτους, περίπου διπλάσια από τον στόχο του 2% της κεντρικής τράπεζας.
Οι επενδυτές αποτιμούν σχεδόν τέσσερις επιπλέον αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης στο επιτόκιο καταθέσεων μέσα στους επόμενους 12 μήνες, πέραν των δύο κινήσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Η έμφαση της Λαγκάρντ στη «μετρημένη» αντίδραση και στην απουσία δευτερογενών επιδράσεων φαίνεται, ωστόσο, να αντιπαρατίθεται στα πιο επιθετικά σενάρια που έχουν ενσωματωθεί στις τιμές των αγορών.
Η Λαγκάρντ αναγνώρισε πάντως ότι οι κίνδυνοι εξακολουθούν να γέρνουν προς την πλευρά του υψηλότερου πληθωρισμού, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές προοπτικές παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Αντίθετα, οι κίνδυνοι για την οικονομική ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί.
Η ΕΚΤ αναμένει επίσης ότι ο πληθωρισμός θα είναι υψηλότερος το 2027 και το 2028 από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί, κυρίως λόγω των τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, ο συνολικός πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Για τον δομικό πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα, οι αντίστοιχες προβλέψεις είναι 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028. Οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές αναμένεται να διατηρήσουν τον συνολικό πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται.
Lagarde: To ensure that inflation stabilises at our 2% target in the medium term, we raised interest rates by 25 basis points at our latest monetary policy meeting.
We see higher inflation ahead but no signs yet that it is becoming embedded.
— European Central Bank (@ecb) September 28, 2026
Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες των καταναλωτών για τις μελλοντικές αυξήσεις των τιμών ενισχύθηκαν εκ νέου τον προηγούμενο μήνα, ένας ακόμη δείκτης που παρακολουθεί στενά η ΕΚΤ προκειμένου να διαπιστώσει εάν το ενεργειακό σοκ αρχίζει να επηρεάζει ευρύτερα τη συμπεριφορά νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μέχρι τώρα συμπεριφορά των μισθών. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν προς το παρόν ότι η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη επιτάχυνση των μισθολογικών απαιτήσεων.
Για την ΕΚΤ, αυτό αποτελεί κομβικό σημείο. Η στρατηγική της απέναντι σε ένα ενεργειακό σοκ δεν είναι να αντιδρά αυτομάτως σε κάθε αύξηση του πετρελαίου ή του φυσικού αερίου, αλλά να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι αρχικές ανατιμήσεις να μεταφερθούν στις υπόλοιπες τιμές, στους μισθούς και τελικά στις μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες.
Οι αποδόσεις των ομολόγων αλλάζουν την εξίσωση
Στην εξίσωση προστίθεται πλέον και η σημαντική άνοδος των αποδόσεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι, παρά την ανθεκτικότητα που έχει εμφανίσει μέχρι σήμερα η ανάπτυξη, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αυξηθεί αισθητά μετά την τελευταία συνεδρίαση της ΕΚΤ.
«Παρότι η ανάπτυξη έχει επιδείξει ανθεκτικότητα, από την τελευταία συνεδρίασή μας τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αυξηθεί αισθητά, γεγονός που θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα περιορίσει τη μετακύλιση περισσότερο από ό,τι προβλέπαμε στις εκτιμήσεις του Σεπτεμβρίου», ανέφερε.
Η άνοδος των αποδόσεων λειτουργεί ουσιαστικά ως πρόσθετη σύσφιξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, ακόμη και χωρίς νέα παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας. Το ακριβότερο κόστος δανεισμού περιορίζει τη ζήτηση, επηρεάζει τις επενδύσεις και την κατανάλωση και, κατ’ επέκταση, μειώνει τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να μετακυλίσουν πλήρως το αυξημένο ενεργειακό κόστος στις τελικές τιμές.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Λαγκάρντ θεωρεί ότι η ΕΚΤ μπορεί να κινηθεί με πιο μετρημένο ρυθμό, παρά την αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων για τον πληθωρισμό.
Το παγκόσμιο κύμα πωλήσεων στις αγορές ομολόγων αποτελεί ταυτόχρονα ιδιαίτερη πηγή ανησυχίας για ορισμένα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης με αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις, καθώς η άνοδος των αποδόσεων μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.
Η ΕΚΤ έχει ήδη προχωρήσει σε δύο αυξήσεις επιτοκίων. Στις 10 Σεπτεμβρίου, το Διοικητικό Συμβούλιο προχώρησε σε νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται στο 2,50%.
Η έννοια της «μετρημένης αντίδρασης» που χρησιμοποίησε η Λαγκάρντ δεν αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο αριθμό ή ρυθμό αυξήσεων. Ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν, ωστόσο, ότι οι δύο προηγούμενες κινήσεις της ΕΚΤ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με χρονική απόσταση μεταξύ τους, μπορούν να προσφέρουν μια ένδειξη για την ταχύτητα με την οποία ενδέχεται να κινηθεί η κεντρική τράπεζα.
Στο πλαίσιο αυτό, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να μην αυξήσει τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου και να περιμένει μέχρι τον Δεκέμβριο, όταν θα έχει στη διάθεσή της νέο γύρο μακροοικονομικών προβλέψεων. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση αναλυτών και όχι για καθοδήγηση που έχει δώσει η ίδια η κεντρική τράπεζα.
Ανθεκτική η οικονομία παρά τις πιέσεις
Παρά το δύσκολο περιβάλλον, η Λαγκάρντ στη σημερινή κατάθεση της ενώπιον των ευρωβουλευτών εμφανίστηκε σχετικά αισιόδοξη για την πραγματική οικονομία της Ευρωζώνης, επισημαίνοντας ότι η μεταποίηση παρουσιάζει σταθερές επιδόσεις, η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή και οι επενδύσεις αναμένεται να εξακολουθήσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αποφάσεις της ΕΚΤ, καθώς η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό χωρίς να προκαλέσει υπερβολική επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Ταυτόχρονα, η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου, καθώς εξασθενούν οι προσδοκίες για άμεση διέξοδο στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο περαιτέρω πληθωριστικών πιέσεων. Οι εξελίξεις γύρω από τη σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν και η επίδρασή τους στις διεθνείς ενεργειακές αγορές αποτελούν πλέον έναν από τους σημαντικότερους εξωτερικούς παράγοντες για τις αποφάσεις της ΕΚΤ.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία (flash estimate) για τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης τον Σεπτέμβριο 2026 ανακοινώνονται από τη Eurostat την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026. Η Eurostat το επιβεβαιώνει στο επίσημο χρονοδιάγραμμά της.
Σημειωτέον πως μέσα στην εβδομάδα (και συγκεκριμένα την Παρασκευή 2/10) αναμένονται τα νέα στοιχεία για την πορεία του πληθωρισμού από την Eurostat. Τα στοιχεία εκτιμάται ότι θα δείξουν ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης επιταχύνθηκε στο 3,7% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, παραμένοντας αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 2%.
Διαβάστε ακόμη
Barclays: Ανθεκτική η Ευρώπη παρά την ενεργειακή πίεση – Βλέπει νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο
Βαρύς ενεργειακός χειμώνας: Πετρέλαιο, ρεύμα και αέριο «καίνε» την τσέπη μας
Wall Street: Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2010 οι συστάσεις «Αγορά» για τον S&P 500 (πίνακες)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ