Βαρύς ενεργειακός χειμώνας: Πετρέλαιο, ρεύμα και αέριο «καίνε» την τσέπη μας

Φωτιά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς βάζει η τιμή των καυσίμων, με το πετρέλαιο θέρμανσης να απειλεί να «κάψει» την τσέπη των καταναλωτών πριν καν ανοίξει επισήμως η χειμερινή περίοδος.

Η κυβέρνηση ετοιμάζει πακέτο στήριξης για να συγκρατήσει το κόστος, όμως ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο η φετινή θέρμανση προμηνύεται πολύ ακριβότερη από πέρυσι. Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, εάν άρχιζε σήμερα η διάθεσή του, υπολογίζεται στην Αττική κοντά στα 1,90 ευρώ το λίτρο, από 1,096 ευρώ στις 15 Οκτωβρίου 2025.

Πρόκειται για άνοδο περίπου 73%, ενώ σε περιοχές με υψηλότερα μεταφορικά και εμπορικά κόστη η τιμή μπορεί να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Για ένα νοικοκυριό με μέση κατανάλωση 700-800 λίτρων, η φετινή δαπάνη διαμορφώνεται σε 1.330-1.520 ευρώ, έναντι περίπου 767-877 ευρώ πέρυσι. Η επιβάρυνση κυμαίνεται επομένως από 560 έως 640 ευρώ με βάση τα τρέχοντα επίπεδα τιμών του καυσίμου.

Ο στόχος για τα 1,75 ευρώ

Οπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, η κυβερνητική στόχευση είναι η τιμή να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή κοντά στο επίπεδο στο οποίο έκλεισε η χειμερινή περίοδος τον Απρίλιο του 2026. Σε σχέση με τα 1,10 ευρώ του περασμένου Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησε η διανομή του καυσίμου, η δαπάνη είναι αυξημένη κατά 59%. Αυτό σημαίνει ότι για να φτάσουμε από την εκτιμώμενη σημερινή τιμή των 1,90 ευρώ ανά λίτρο στη μειωμένη τιμή απαιτείται παρέμβαση περίπου 15 λεπτών ανά λίτρο.

Φέτος, η συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης άνοιξε ασυνήθιστα νωρίς εξαιτίας της γενικότερης γεωπολιτικής αναταραχής και των ανησυχιών για νέα εκτίναξη της τιμής του αργού. Το πετρέλαιο κινείται σταθερά στην περιοχή των 100 δολαρίων το βαρέλι, διατηρώντας υψηλή πίεση σε ολόκληρη την αλυσίδα των καυσίμων. Η μεγάλη απειλή προέρχεται από το ντίζελ, ωστόσο οι παράλληλοι δρόμοι με το πετρέλαιο θέρμανσης δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.

Το πακέτο στήριξης αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες (σ.σ στις 30/9), μετά και την επιστροφή του πρωθυπουργού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι διαβουλεύσεις με τα ελληνικά διυλιστήρια Helleniq Energy και Motor Oil παραμένουν ανοιχτές για το ύψος της συμμετοχής τους, αλλά και για το τελικό μείγμα των καυσίμων που θα επιδοτήσουν.

Δύο παρεμβάσεις

Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκονται δύο παρεμβάσεις. Η πρώτη είναι η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, που καλύπτει πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια, καυσόξυλα και πέλετ. Η αύξηση θα είναι οριζόντια, χωρίς προς το παρόν να προβλέπεται διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων, οι οποίοι υπολογίζονται σε περίπου 1,2 εκατομμύρια καταναλωτές.

Η δεύτερη αφορά επιδότηση στην αντλία για το ντίζελ θέρμανσης και το πετρέλαιο κίνησης. Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί εάν στην τελική απόφαση θα συμπεριληφθούν και οι βενζίνες που επιδιώκει η κυβέρνηση για να μειώσει και το μεταφορικό κόστος των καταναλωτών ή εάν η παρέμβαση θα περιοριστεί στα δύο είδη ντίζελ, αφήνοντας την αμόλυβδη εκτός κάδρου. Η κυβέρνηση φαίνεται να απομακρύνεται από τις εισηγήσεις για φορολόγηση των υπερκερδών, ενώ μένει να φανεί αν θα επιμείνει στην επιβολή πλαφόν στην αλυσίδα των καυσίμων. Η εκτίμηση είναι ότι η λιανική εμφανίζει ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά και ότι η επιδότηση της τιμής μπορεί να δώσει πιο άμεσο και μετρήσιμο αποτέλεσμα, χωρίς να διαταράξει την εμπορική λειτουργία της αγοράς.

Το φυσικό αέριο παραμένει φθηνότερο

Το φυσικό αέριο, παρότι και αυτό έχει ακριβύνει καθώς η τιμή του TTF έφτασε τα 80 ευρώ η μεγαβατώρα από 30 ευρώ πριν την ενεργειακή κρίση, παραμένει φθηνότερη επιλογή από το πετρέλαιο θέρμανσης για τα νοικοκυριά που διαθέτουν ήδη εγκατάσταση αερίου. Η τελική τιμή του για τον Σεπτέμβριο εκτιμάται στα 11 λεπτά ανά θερμική kWh, μαζί με ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόρους και ΦΠΑ, από 7,87 λεπτά έναν χρόνο πριν, αυξημένη κατά 40%.

Το τελικό όφελος για κάθε κατοικία εξαρτάται από την κατανάλωση, την απόδοση του λέβητα και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου. Αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο πρόσθετης στήριξης για τους καταναλωτές φυσικού αερίου που δεν εντάσσονται στο υφιστάμενο επίδομα θέρμανσης. Μέχρι στιγμής δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις, τονίζοντας πάντως ότι η διαφορά κόστους έναντι του πετρελαίου, παρά τις ανατιμήσεις, περιορίζει την ανάγκη για άμεση ειδική παρέμβαση.

Χωρίς επιδότηση

Η ενεργειακή ένταση που συντηρεί η πολεμική μηχανή Ιράν – ΗΠΑ μεταφέρεται και στην αγορά ηλεκτρισμού. Η χονδρεμπορική τιμή τον Σεπτέμβριο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κοντά στα 160 ευρώ ανά MWh και θα είναι αυξημένη κατά 20% σε σχέση με τον Αύγουστο.

Η κυβέρνηση, ωστόσο, δεν δείχνει να προσανατολίζεται σε νέο γύρο οριζόντιων επιδοτήσεων για το ρεύμα, τουλάχιστον για τον Οκτώβριο. Για τα νοικοκυριά, η μέση τελική επιβάρυνση από ηλεκτρισμό εκτιμάται στα επίπεδα των 25 λεπτών ανά kWh (από 21 λεπτά τον προηγούμενο μήνα) και 17,1 λεπτών τον Σεπτέμβριο του 2025, δηλαδή περίπου 46% υψηλότερα.

Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι τα ελκυστικά μπλε σταθερά τιμολόγια μπορούν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις, με πρωταγωνιστή το σταθερό της ΔΕΗ με 11,5 λεπτά η κιλοβατώρα και πάγιο μόλις 3,5 ευρώ για 12 μήνες. Εάν ωστόσο οι μέσες χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια κινηθούν ανοδικά και η τιμή της χονδρεμπορικής ακολουθήσει νέο ράλι, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα αναθεωρήσει την πολιτική της και θα επιστρατεύσει εκ νέου τις επιδοτήσεις.

Η σημερινή στάση αποτυπώνει μια αλλαγή γραμμής, η οποία συνδέεται άμεσα με τα στενότερα δημοσιονομικά περιθώρια, αλλά και με τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφορετικών σταθερών προγραμμάτων. Εν αντιθέσει με το πετρέλαιο θέρμανσης που, όπως λένε στο ΥΠΕΝ, δεν αφήνει περιθώρια επιλογών στους καταναλωτές.

«Κάθε παρέμβαση σε πετρέλαιο θέρμανσης, καύσιμα ή ηλεκτρική ενέργεια συνεπάγεται σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και η κυβέρνηση δεν θέλει να δημιουργήσει την εντύπωση μιας πολιτικής χωρίς όρια», αναφέρουν κυβερνητικές πηγές. «Σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές κρατικών ομολόγων βρίσκονται υπό πίεση, είναι σημαντικό να μη δοθεί το μήνυμα απεριόριστων κρατικών ενισχύσεων».

Ταυτόχρονα, διατηρείται ένα δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για την περίπτωση που οι ανατιμήσεις επιμείνουν ή η ενεργειακή κρίση παραταθεί, ώστε να υπάρχει δυνατότητα νέων παρεμβάσεων εφόσον χρειαστούν. Ολα δείχνουν ότι η επιλογή θέρμανσης φέτος θα τινάξει στον αέρα τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Το φυσικό αέριο διατηρεί σαφές προβάδισμα έναντι του πετρελαίου, όμως η άνοδός του περιορίζει το περιθώριο ανακούφισης, ενώ στο ρεύμα όσοι δεν έχουν «κλειδωμένες» σταθερές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν ευάλωτοι στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής. Αν οι τιμές συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, η πίεση για κρατική παρέμβαση θα επιστρέψει. Μέχρι τότε, ο φετινός χειμώνας προμηνύεται ως μία ακόμη δύσκολη άσκηση όχι μόνο για τα ελληνικά, αλλά συνολικά για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

Διαβάστε ακόμη  

Κατοικίες Bugatti: Από τα υπερ-αυτοκίνητα στα υπερ-ακίνητα

Από τη χλιδή, στη φυλακή: Οι 5 μεγιστάνες στο επίκεντρο του σκανδάλου που συγκλονίζει την Τουρκία (pics)

«Μην αντιμετωπίζετε τους πάντες το ίδιο» – Η μέθοδος ηγεσίας που λειτουργεί

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ