Οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων διατηρήθηκαν τον Μάιο κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών και πλέον ετών, καθώς η πτώση στις τιμές των φυτικών ελαίων αντιστάθμισε προσωρινά τις πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις αγροτικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Σύμφωνα με τον δείκτη του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ο οποίος παρακολουθεί τις διεθνείς τιμές βασικών αγροτικών εμπορευμάτων, το συνολικό κόστος τροφίμων υποχώρησε κατά 0,2% τον Μάιο. Η άνοδος στις τιμές των σιτηρών και της ζάχαρης εξισορροπήθηκε από τη μείωση στα φυτικά έλαια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Ωστόσο, πίσω από τη σχετική σταθερότητα των δεικτών, οι ανησυχίες για τις προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων εντείνονται.
Τα Στενά του Ορμούζ απειλούν την παγκόσμια αγροτική παραγωγή
Η σύγκρουση με το Ιράν έχει διαταράξει τις μεταφορές καυσίμων και λιπασμάτων μέσω των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας σημαντική άνοδο στο κόστος βασικών αγροτικών εισροών.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει το κόστος παραγωγής για καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι, το ρύζι και άλλα βασικά τρόφιμα, ενώ αρκετές από τις μεγαλύτερες αγροτικές χώρες του κόσμου προειδοποιούν ήδη για χαμηλότερες αποδόσεις και περιορισμό της παραγωγής τα επόμενα χρόνια.
Ο FAO εκτιμά ότι η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών θα μειωθεί κατά 2% την περίοδο 2026-2027, καταγράφοντας την πρώτη ετήσια πτώση εδώ και επτά χρόνια, μετά τα ιστορικά υψηλά επίπεδα παραγωγής που σημειώθηκαν το 2025.
Προειδοποίηση για νέα κρίση τροφίμων
Παρότι ο δείκτης τροφίμων παραμένει περίπου 18% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, εξακολουθεί να βρίσκεται σχεδόν 3% υψηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Ο FAO είχε προειδοποιήσει ήδη από τον προηγούμενο μήνα ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μπορεί να αποτελέσει την απαρχή ενός «συστημικού αγροδιατροφικού σοκ», το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα διεθνή κρίση τιμών τροφίμων μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.
Ο ειδικός σε θέματα επισιτιστικής ασφάλειας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, Τιμ Μπέντον, τόνισε ότι οι επιπτώσεις τέτοιων κρίσεων συνήθως εμφανίζονται με καθυστέρηση.
Όπως εξήγησε, οι αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων επηρεάζουν τις μελλοντικές σοδειές, ενώ τα προβλήματα στις μεταφορές και το αυξημένο κόστος logistics περνούν σταδιακά στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές στα καταστήματα, κυρίως προς το τέλος του έτους.
Σιτηρά και ζάχαρη ακριβαίνουν
Τα σιτηρά κατέγραψαν άνοδο 2,6% τον Μάιο σε σχέση με τον Απρίλιο, με τις τιμές του σιταριού να ενισχύονται λόγω των εκτιμήσεων για χαμηλότερες σοδειές σε σημαντικές εξαγωγικές χώρες.
Αντίθετα, τα φυτικά έλαια υποχώρησαν κατά 4,6%, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία πτώση από τις αρχές του έτους. Η υποχώρηση οφείλεται κυρίως στις χαμηλότερες τιμές του φοινικέλαιου, καθώς οι αγορές αναμένουν ασθενέστερη παγκόσμια ζήτηση και παραμένει αβεβαιότητα γύρω από την πορεία του πετρελαίου.
Η ζάχαρη σημείωσε άνοδο 7,5%, ενώ οι τιμές κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες.
Ακρίβεια σε ΗΠΑ και Ευρώπη
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι πιέσεις στις τιμές τροφίμων θα ενταθούν τους επόμενους μήνες τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ, όπου οι τιμές στα σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν τον Απρίλιο με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων ετών, η συνέχιση της σύγκρουσης αναμένεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό τροφίμων σε υψηλά επίπεδα έως και το 2027.
Στην Ευρώπη, η Rabobank προειδοποιεί ότι οι καταναλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με ακριβότερα τρόφιμα ήδη από την περίοδο των Χριστουγέννων, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο περισσότερες από τέσσερις στις πέντε επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών σχεδιάζουν νέες αυξήσεις τιμών.
Και ο καιρός προσθέτει νέο κίνδυνο
Την εικόνα περιπλέκουν ακόμη περισσότερο οι κλιματικοί παράγοντες. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για πιθανή εμφάνιση ενός ισχυρού φαινομένου El Niño, το οποίο μπορεί να προκαλέσει πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη και παρατεταμένες ξηρασίες σε άλλες.
Εάν οι γεωπολιτικές πιέσεις συνδυαστούν με δυσμενείς καιρικές συνθήκες, οι κίνδυνοι για τη διεθνή αγροτική παραγωγή και τις τιμές τροφίμων θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά.
«Οι επόμενοι 12 έως 18 μήνες θα είναι καθοριστικοί για το αν θα δούμε μια νέα μεγάλη έκρηξη του πληθωρισμού τροφίμων», προειδοποίησε ο Μπέντον.
Διαβάστε ακόμη
Δημοσθένης Μπούμης: Το στοίχημα του Χρηματιστηρίου για την Attica Πολυκαταστήματα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα