Διακόσια ευρώ για διακοπές. Αυτό είναι το βασικό ποσό που προσφέρει το νέο «Τουρισμός για Oλους 2026-2027». Η ενίσχυση δίνεται μέσω άυλης ψηφιακής κάρτας, αυξάνεται για ειδικές κατηγορίες και συνοδεύεται από εισοδηματικά κριτήρια.
Το «Τουρισμός για Oλους» δεν είναι μοναχική νησίδα κοινωνικής πολιτικής, αλλά ένας ακόμη κρίκος σε μια τεράστια αλυσίδα επιδομάτων και κουπονιών. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το έκτακτο παύει να είναι έκτακτο. Oταν σχεδόν κάθε οικονομική δυσκολία γεννά ένα καινούριο pass, μια ψηφιακή κάρτα, μια επιστροφή ή μια ειδική επιδότηση, τότε δεν μιλάμε για εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων. Μιλάμε για ιδεολογικό μοντέλο οικονομικής πολιτικής που έχει ως στόχο… την κάλπη και δεν ταιριάζει σε μια φιλελεύθερη κυβέρνηση. Η Ν.Δ. δεν κέρδισε δύο θητείες και διεκδικεί μια τρίτη για να δημιουργήσει «βιομηχανία» επιδομάτων και κουπονιών, όπως έκαναν τα κόμματα της Κεντροαριστεράς. Εξελέγη μιλώντας για λιγότερους φόρους, περισσότερες επενδύσεις, καλύτερα αμειβόμενες δουλειές, παραγωγικότητα, ανάπτυξη και μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα.
Η Κεντροαριστερά αντιμετωπίζει ιδεολογικά και ιστορικά με εμμονή την αναδιανομή μέσω του κράτους, και αυτό το μάθαμε πολύ καλά την περίοδο της διακυβέρνησης Τσίπρα. Στοχευμένες ενισχύσεις λίγο πριν τις εκλογές, ειδικές παρεμβάσεις, μεγαλύτερο ρόλο της πολιτείας στην κατανομή των πόρων. Η «εξάρτηση των πολιτών» από τα επιδόματα και τα κουπόνια είναι μια πολιτική αντίληψη που βρίσκεται στον ιδεολογικό της πυρήνα. Αντίθετα, όμως, η φιλελεύθερη Κεντροδεξιά ξεκινά από διαφορετική αφετηρία. Χαμηλότερη φορολογία, δημιουργία πλούτου, επενδύσεις, ανταγωνισμός, περισσότερες δουλειές, υψηλότερες αποδοχές και μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία. Δηλαδή περισσότερα «δικά σου» χρήματα στην τσέπη σου. Οχι ένα κράτος που κάθε τόσο σου επιστρέφει 200 ευρώ και ταυτόχρονα αποφασίζει αν θα τα ξοδέψεις στις διακοπές, στο Ιντερνετ ή κάπου αλλού. Στην πραγματική οικονομία τα δύο μοντέλα πρέπει να συνυπάρχουν. Το ζήτημα είναι πού πέφτει το βάρος. Οσο η δημόσια συζήτηση μεταφέρεται από το «πόσο αυξήθηκε το πραγματικό εισόδημά σου;» στο «ποιο επίδομα δικαιούσαι;», η Νέα Δημοκρατία παίζει ολοένα περισσότερο στο ιδεολογικό γήπεδο της Κεντροαριστεράς.
Ειδικά στην Ελλάδα υπάρχει και μια άλλη στρέβλωση. Τα περισσότερα μέτρα έχουν εισοδηματικά κριτήρια και σωστά μέχρι ενός σημείου. Τα χρήματα πρέπει να κατευθύνονται πρωτίστως στους ασθενέστερους. Μόνο που στη χώρα μας το δηλωθέν εισόδημα δεν ταυτίζεται πάντοτε με την πραγματική οικονομική δυνατότητα. Ο μισθωτός δεν μπορεί να κρύψει ούτε ένα ευρώ και ο συνταξιούχος επίσης. Το εισόδημά τους είναι γνωστό μέχρι τελευταίου ευρώ. Ενα νοικοκυριό όμως που ζει αποκλειστικά από δύο μισθούς μπορεί να ξεπεράσει για λίγα ευρώ το όριο και να χάσει μια ενίσχυση. Την ίδια ώρα, κάποιος με μεγαλύτερη πραγματική οικονομική άνεση αλλά χαμηλότερο δηλωμένο εισόδημα μπορεί να εμφανίζεται στα συστήματα ως οικονομικά ασθενέστερος. Ετσι γεννιέται ένα σχεδόν σουρεαλιστικό παράδοξο. Ο συνεπής φορολογούμενος μπορεί να πληρώνει περισσότερα και να δικαιούται λιγότερα, ενώ ο φοροφυγάς να πληρώνει λιγότερα και να εμφανίζεται δικαιούχος περισσότερων. Δεν είναι επιχείρημα κατά των επιδομάτων. Είναι επιχείρημα υπέρ μιας κοινωνικής πολιτικής που ξέρει ποιον επιδοτεί. Το κοινωνικό κράτος πρέπει να είναι γενναιόδωρο με τον πραγματικά αδύναμο και αυστηρό με εκείνον που απλώς εμφανίζεται αδύναμος στη φορολογική του δήλωση. Διαφορετικά, η στόχευση καταλήγει να λειτουργεί σωστά στο Excel και λάθος στην πραγματική ζωή, καλύπτοντας σχεδόν αποκλειστικά κάποιες… ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
Το θέμα δεν είναι «να κοπούν τα επιδόματα», αλλά δώστε τα όταν πρέπει, εκεί που πρέπει και σε αυτούς που πραγματικά πρέπει. Γενναία όταν υπάρχει κρίση, στοχευμένα όταν υπάρχει ανάγκη, προσωρινά όταν το πρόβλημα είναι προσωρινό. Αλλά το έκτακτο επίδομα και το κουπόνι πρέπει να παραμένουν εργαλεία. Δεν μπορεί να γίνουν γενικευμένη πολιτική στάση και ιδεολογία. Με λίγα λόγια, η συζήτηση δεν είναι αν είναι πολλά ή λίγα τα 200 ευρώ του «Τουρισμός για Ολους». Για εκείνον που τα χρειάζεται είναι σημαντικά και καλώς υπάρχουν. Το ερώτημα είναι αν θέλουμε μια οικονομία όπου κάθε δυσκολία γεννά και ένα νέο κουπόνι ή μια οικονομία όπου όλο και περισσότεροι πολίτες μπορούν να αντιμετωπίζουν τις ανάγκες τους χωρίς να περιμένουν την επόμενη πλατφόρμα. Το κοινωνικό κράτος κρίνεται από το πόσο αποτελεσματικά προστατεύει εκείνον που πραγματικά το χρειάζεται. Μια φιλελεύθερη οικονομία, όμως, κρίνεται από το πόσους πολίτες καταφέρνει να απαλλάξει από την ανάγκη να περιμένουν το επόμενο επίδομα. Αυτός είναι ένας δύσκολος στόχος, αλλά ταιριάζει απόλυτα σε μια φιλελεύθερη παράταξη.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.