Μια αποτίμηση της κατάστασης μετά τη -σχετικά οριακή- απόφαση των Βρετανών να ψηφίσουν το «Leave» είναι απολύτως διδακτική για το πώς μπορεί στα καλά καθούμενα να καταρρεύσει μια πανίσχυρη -την εποχή που έγινε το δημοψήφισμα- χώρα όπως η Αγγλία και από χρηματοοικονομικό κέντρο της Ευρώπης να βυθιστεί στα τεράστια προβλήματα και τη διεθνή ανυποληψία.
Αν η ιστορία της Βρετανίας του 2016… μας θυμίσει κάτι ως χώρα δεν είναι κακό, γιατί περάσαμε ξυστά από μια πολύ μεγαλύτερη περιπέτεια με το δημοψήφισμα του 2015. Το δικό μας «Leave», το περίφημο ΟΧΙ στην Ευρώπη, μάλιστα, δεν το ψηφίσαμε οριακά όπως οι Εγγλέζοι, αλλά με ένα περήφανο 62%, και χορεύαμε και στο Σύνταγμα.
Και φυσικά η κατάρρευση της Ελλάδας δεν θα έπαιρνε δέκα χρόνια όπως της Βρετανίας, αλλά δέκα μήνες, αφού θα φεύγαμε αυτομάτως και από το ευρώ, κάτι που δεν είχε να αντιμετωπίσει η Αγγλία που είχε πάντα το δικό της νόμισμα.
Τι συνέβη λοιπόν μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια στην Αγγλία; Ας επιχειρήσουμε μια καταγραφή των βασικών σημείων:
■ Δέκα χρόνια μετά το Brexit, η δημόσια συζήτηση στη Βρετανία έχει στραφεί από το «take back control» στο αν ήταν τελικά ιστορικό λάθος.
■ Πάνω από το 50% των Βρετανών δηλώνει σήμερα ότι θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε.
■ Το Brexit εκτιμάται ότι κόστισε 180-240 δισ. λίρες στη βρετανική οικονομία, με χαμηλότερο ΑΕΠ, μειωμένες επενδύσεις και απώλειες θέσεων εργασίας.
■ Το Σίτι του Λονδίνου έχασε σημαντικό μέρος της ισχύος του ως χρηματοπιστωτικό κέντρο, με φυγή εταιρειών και τραπεζικών assets προς την Ε.Ε.
■ Η αγορά επαγγελματικών ακινήτων επλήγη έντονα, ειδικά τα παλαιά γραφεία που μένουν άδεια λόγω Brexit και τηλεργασίας μετά την πανδημία.
■ Στα οικιστικά ακίνητα καταγράφεται «silent crash»: πτώση πραγματικών τιμών, μεγάλη δυσκολία πώλησης και εκπτώσεις δεκάδων χιλιάδων λιρών.
■ Οι νέοι αγοραστές αδυνατούν να μπουν στην αγορά κατοικίας λόγω υψηλών προκαταβολών, στασιμότητας μισθών και αυστηρών τραπεζικών κριτηρίων.
■ Τα ενοίκια αυξάνονται συνεχώς, καθώς περισσότεροι μένουν εκτός αγοράς κατοικίας.
■ Το Ηνωμένο Βασίλειο μετατρέπεται από πόλος έλξης πλούτου σε χώρα εξόδου εύπορων επενδυτών και υψηλόμισθων στελεχών («WEXIT»).
■ Μαζί με τους επενδυτές αυξάνεται και η φυγή νέων Βρετανών που αναζητούν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές και ποιότητα ζωής στο εξωτερικό.
■ Το NHS αντιμετωπίζει βαθιά κρίση μετά το Brexit, με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, αυξημένα κόστη και προβλήματα προμηθειών. Κάποιες μελέτες μετρούν 1.500 απώλειες ζωής ετησίως λόγω υποβάθμισης του εθνικού συστήματος υγείας.
■ Χιλιάδες Ευρωπαίοι γιατροί και νοσηλευτές εγκατέλειψαν τη Βρετανία, δημιουργώντας κενά που καλύφθηκαν από προσωπικό τρίτων χωρών.
■ Η αγορά εργασίας παρουσιάζει πολλές κενές θέσεις, αλλά και έλλειψη κατάλληλου εξειδικευμένου προσωπικού.
■ Το Brexit εκτιμάται ότι έχει ήδη κοστίσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας και οι προβλέψεις για την επόμενη δεκαετία παραμένουν αρνητικές.
■ Τα φτωχότερα νοικοκυριά δέχτηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα λόγω ακρίβειας, πληθωρισμού και αύξησης του κόστους τροφίμων.
■ Η υποτίμηση της λίρας και τα νέα εμπορικά εμπόδια αύξησαν σημαντικά το κόστος ζωής.
■ Παρά τη μείωση Ευρωπαίων εργαζομένων, η συνολική μετανάστευση αυξήθηκε μετά το Brexit, κυρίως από χώρες εκτός Ε.Ε.
■ Η βρετανική οικονομία εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε φαύλο κύκλο χαμηλής παραγωγικότητας, μειωμένων επενδύσεων και αδύναμης ανάπτυξης.
Επαναλαμβάνω ότι το παράδειγμα της Αγγλίας δεν είναι συγκρίσιμο με εκείνο της Ελλάδας επ’ ουδενί, γιατί είναι εμφανώς εντελώς διαφορετικά μεγέθη, αλλά νομίζω ότι είναι χρήσιμο για καταγραφή έστω στο υποσυνείδητο των πολιτών τώρα που πλησιάζουν οι εκλογές και ως συνήθως «ανθίζουν» πολλά κόμματα και κομματίδια, τα οποία έχουν πολύ εύκολα τα μεγάλα λόγια, τους αφορισμούς και τα ταξίματα πολιτικών που φυσικά απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Πολλά από αυτά σε παραλλαγές τα ακούγαμε και τα ακούμε κι εμείς μέχρι σήμερα έτσι ακριβώς όπως έπεισαν Βρετανούς και Ελληνες πριν από μία δεκαετία να φύγουμε από την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.