Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) εξετάζει την εισαγωγή των κινδύνων που συνδέονται με τους ακραίους καύσωνες στις ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests) των τραπεζών, καθώς οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη συνεχίζουν να καταρρίπτουν ιστορικά ρεκόρ.
Εκπρόσωπος της Αρχής ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η ανάπτυξη νέας μεθοδολογίας για την αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων της ακραίας ζέστης. Η διαδικασία ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία ξεχωριστής κατηγορίας κινδύνου στα μελλοντικά stress tests, τα οποία αξιολογούν κατά πόσο οι τράπεζες μπορούν να αντέξουν μεγάλες οικονομικές απώλειες.
Η κλιματική αλλαγή στο επίκεντρο της τραπεζικής εποπτείας
Η πρωτοβουλία αποτελεί ακόμη ένα βήμα των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών για την ενσωμάτωση των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής στην αξιολόγηση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η Ευρώπη θεωρείται η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι φυσικές καταστροφές προκάλεσαν ζημιές άνω των 200 δισ. ευρώ την περίοδο 2021-2024.
Στόχος της EBA είναι να αξιολογήσει πόσο ευάλωτα είναι τα χαρτοφυλάκια δανείων των τραπεζών απέναντι στις οικονομικές συνέπειες τέτοιων φαινομένων.
Η Αρχή επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις των καυσώνων είναι πιο δύσκολο να αποτιμηθούν σε σχέση με τις πλημμύρες ή τις πυρκαγιές.
Για τον λόγο αυτό, το επόμενο πανευρωπαϊκό stress test, που θα ολοκληρωθεί το 2027, θα επικεντρωθεί κυρίως στον κίνδυνο από πλημμύρες. Η άσκηση θα πραγματοποιηθεί από κοινού από την EBA, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές εποπτικές αρχές, εξετάζοντας τους κινδύνους σε ορίζοντα τριετίας.
Για πρώτη φορά, οι τράπεζες θα αξιολογηθούν τόσο ως προς τους κινδύνους που απορρέουν από τη μετάβαση σε οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα όσο και ως προς τις φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι πλημμύρες κοστίζουν όλο και περισσότερο
Η μέτρηση του κινδύνου πλημμυρών θεωρείται πλέον πιο αξιόπιστη, καθώς βασίζεται στη διασύνδεση χαρτών επικινδυνότητας με τη γεωγραφική θέση των φυσικών περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούν οι τράπεζες.
Το ετήσιο κόστος των πλημμυρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπέρασε τα 31 δισ. ευρώ το 2024, έναντι μέσου όρου 8,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 1980-2024.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος εκτιμά ότι μόνο οι παράκτιες πλημμύρες ενδέχεται να προκαλούν ζημιές έως και 1 τρισ. ευρώ ετησίως έως το τέλος του αιώνα.
Οι καύσωνες αποτελούν πλέον ουσιαστικό οικονομικό κίνδυνο
Αν και δεν θα αποτελέσουν ακόμη ξεχωριστή κατηγορία στα stress tests του 2027, η EBA αναγνωρίζει ότι οι καύσωνες εξελίσσονται σε έναν ολοένα σημαντικότερο κλιματικό κίνδυνο.
Η επίδρασή τους αποτυπώνεται ήδη σε δείκτες όπως η παραγωγικότητα της εργασίας, οι επιδόσεις βασικών κλάδων της οικονομίας, η κατανάλωση ενέργειας, η αγροτική παραγωγή και συνολικά η οικονομική δραστηριότητα.
Η ενσωμάτωση αυτών των παραγόντων στα μοντέλα προσομοίωσης απαιτεί διαφορετική μεθοδολογία, καθώς βασίζεται σε μακροοικονομικές μεταβλητές όπως το ΑΕΠ.
Η EBA σημειώνει επίσης ότι η άμεση ενσωμάτωση του κινδύνου από ακραία ζέστη θα αύξανε σημαντικά την πολυπλοκότητα των stress tests και το διοικητικό βάρος τόσο για τις τράπεζες όσο και για τις εποπτικές αρχές.
Οι τράπεζες αρχίζουν να προσαρμόζονται
Οι πρόσφατοι καύσωνες στην Ευρώπη, που άδειασαν τους δρόμους πολλών πόλεων θυμίζοντας τις ημέρες των lockdown της πανδημίας, αποτελούν σαφή προειδοποίηση για τις μελλοντικές οικονομικές επιπτώσεις, εκτιμούν οικονομολόγοι.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι χώρες της βόρειας Ευρώπης παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς οι υποδομές τους δεν έχουν σχεδιαστεί για παρατεταμένες περιόδους ακραίας ζέστης.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, οι ημέρες και οι νύχτες με πολύ υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια, ενώ σχεδόν τα μισά σχολεία και νοσοκομεία βρίσκονται σε περιοχές με ελάχιστη δενδροκάλυψη, γεγονός που εντείνει τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Οι ίδιες οι τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζουν τις πολιτικές τους. Η ισπανική BBVA χαρακτήρισε τη ζέστη έναν «σιωπηλό αλλά αυξανόμενο κίνδυνο» και ήδη προσαρμόζει την τιμολόγηση επιχειρηματικών δανείων ανάλογα με την έκθεση των πελατών στις φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σχεδιάζοντας αντίστοιχες πρακτικές και για τους ιδιώτες.
Παράλληλα, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ επισήμανε ότι οι τράπεζες διαχωρίζουν πλέον περισσότερο τις επιχειρήσεις που διαθέτουν αξιόπιστα σχέδια ενεργειακής μετάβασης από εκείνες που δεν έχουν προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις, αν και υπογράμμισε ότι απαιτούνται ακόμη σημαντικά βήματα.
Οι τράπεζες έχουν προθεσμία έως τις 10 Ιουλίου να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για τη νέα μεθοδολογία των stress tests, ενώ στις 8 Ιουλίου οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αναμένεται να συζητήσουν πρόσθετα μέτρα προστασίας των πολιτών από τους καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές.
Διαβάστε ακόμη
Αυτές είναι οι 10 καλύτερες πόλεις για να ζεις (pics)
Επίδομα γονικής άδειας: Ποιοι δικαιούνται έως 758 ευρώ τον μήνα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα