Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Ο πιθανότερος επόμενος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ετοιμάζεται να αναλάβει καθήκοντα σε μια περίοδο έντονων προκλήσεων, με τη δημοσιονομική κρίση στη Γαλλία, τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων και τον επίμονο πληθωρισμό να απειλούν τη σταθερότητα της Ευρωζώνης. Εφόσον οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εγκρίνουν τον διορισμό του, ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της ΕΚΤ στις αρχές του 2027, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία.

Η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση αποτελεί έναν μόνο από τους πιθανούς παράγοντες που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν αναταραχή στις αγορές, εξαιτίας της επιβαρυμένης δημοσιονομικής κατάστασης της Γαλλίας.

Αν και ο πληθωρισμός, που κινείται στο διπλάσιο του στόχου της ΕΚΤ για 2%, θα αποτελούσε υπό κανονικές συνθήκες τη βασική ανησυχία ενός νέου κεντρικού τραπεζίτη, ο Ντε Κος ενδέχεται σύντομα να βρεθεί αντιμέτωπος με τους λεγόμενους «τιμωρούς των ομολόγων» (bond vigilantes), τους επενδυτές που ασκούν πίεση σε κυβερνήσεις με προβληματικά δημόσια οικονομικά, απαιτώντας υψηλότερες αποδόσεις για να χρηματοδοτήσουν το χρέος τους.

«Κάθε πρόεδρος της ΕΚΤ χρειάστηκε να διαχειριστεί κρίσεις, αλλά στην περίπτωση του Ντε Κος αυτό μπορεί να συμβεί από την πρώτη κιόλας ημέρα», δήλωσε στο Bloomberg ο Εμάνουελ Μενχ, συνδιευθυντής του Κέντρου Κεντρικής Τραπεζικής της Φρανκφούρτης, ο οποίος έχει εργαστεί στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και στη γερμανική Bundesbank.

«Η αναταραχή στη Γαλλία θα μπορούσε να κλιμακωθεί πολύ γρήγορα», προειδοποίησε.

Ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, ο οποίος από το 2025 κατέχει τη θέση του γενικού διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), αναμένεται να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές της ευρωπαϊκής οικονομικής σκηνής, εάν ξεσπάσει νέα κρίση.

Η συμφωνία Μακρόν – Μερτς και η διαδοχή Λαγκάρντ

Η ικανότητα του Ντε Κος να διαχειριστεί δημοσιονομικές πιέσεις και χρηματοπιστωτικές αναταράξεις αποτέλεσε βασικό κριτήριο στις συζητήσεις για την υποψηφιότητά του, καθώς ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, και ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, φάνηκε να καταλήγουν σε συμφωνία για το πρόσωπό του μέσα στον Νοέμβριο.

Η κοινή ανησυχία για το ενδεχόμενο νέας έξαρσης των εντάσεων στις αγορές αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους επισπεύδεται η επιλογή διαδόχου της Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία ανακοίνωσε πριν από λίγο περισσότερο από τρεις εβδομάδες την πρόθεσή της να αποχωρήσει πρόωρα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ενδέχεται να συσπειρωθούν γύρω από την υποψηφιότητά του στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης.

Αυτό αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο που απομένει, αν και η προβλεπόμενη ακρόασή του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η διακοπή των εργασιών για τις χριστουγεννιάτικες διακοπές αφήνουν ελάχιστα χρονικά περιθώρια για την επικύρωση του διορισμού του και την ανάληψη καθηκόντων στις 7 Φεβρουαρίου.

«Μπορώ να σας υποσχεθώ ότι θα έχουμε μια πολύ καλή απόφαση τις επόμενες ημέρες», δήλωσε την Παρασκευή στη Φρανκφούρτη ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.

Ένας τεχνοκράτης με βαθιά γνώση της νομισματικής πολιτικής

Με σπουδές τόσο στα οικονομικά όσο και στη νομική, ο Ντε Κος εντάχθηκε στην Τράπεζα της Ισπανίας το 1997.

Πέρασε δύο δεκαετίες ανεβαίνοντας σταδιακά στην ιεραρχία, ενώ στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του δημοσίευσε πολυάριθμες μελέτες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη δημοσιονομική πολιτική και τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά μέχρι τη φορολογία και τις συντάξεις.

Η εμπειρία αυτή αναδεικνύει την εκτεταμένη γνώση του σε οικονομικά ζητήματα.

Παράλληλα, ωστόσο, τον διαφοροποιεί από τους προκατόχους του, καθώς έχει εργαστεί σχεδόν αποκλειστικά σε οργανισμούς κεντρικής τραπεζικής.

Υπό αυτή την έννοια, θα μπορούσε να θεωρηθεί ο πλέον τεχνοκρατικός πρόεδρος στην ιστορία της ΕΚΤ.

«Είχε πάντοτε πολλές εναλλακτικές επαγγελματικές επιλογές, αλλά προτίμησε να επικεντρωθεί στην κεντρική τραπεζική», δήλωσε ο Χοσέ Μανουέλ Γκονθάλεθ-Πάραμο.

«Είναι ένας τεχνοκράτης και ένας αποτελεσματικός επικεφαλής που γνωρίζει πώς να συνεργάζεται με τους πολιτικούς».

Ο Γκονθάλεθ-Πάραμο είχε διακρίνει τις ικανότητες του νεότερου τότε οικονομολόγου όταν ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας της Ισπανίας και ο Ντε Κος μόλις είχε ενταχθεί στον οργανισμό.

Αργότερα επέβλεψε τη διδακτορική του διατριβή και, όταν ανέλαβε μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, τον πήρε μαζί του ως σύμβουλο για τρία χρόνια, έως το 2007.

«Ήταν μια σημαντική πρόκληση, επειδή δεν γνώριζε πολλούς ανθρώπους και ο ρόλος του περιλάμβανε την προετοιμασία κάθε εβδομαδιαίας συνεδρίασης της Εκτελεστικής Επιτροπής», θυμάται.

«Πέρασε τη δοκιμασία με άριστα».

Ο Ντε Κος, στενός συνεργάτης και προστατευόμενος του πρώην προέδρου της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, θα είναι ο πρώτος επικεφαλής της τράπεζας που έχει εργαστεί στο παρελθόν στον ίδιο τον οργανισμό.

Παράλληλα, θα γίνει ο νεότερος πρόεδρος στην ιστορία της ΕΚΤ, καθώς θα αναλάβει καθήκοντα λίγο μετά τη συμπλήρωση των 56 ετών του.

Λάτρης της τέχνης και ιδιαίτερα των αριστουργημάτων του Ολλανδού ζωγράφου του 17ου αιώνα Γιαν Βερμέερ, θα έχει την ευκαιρία να επισκέπτεται τα φημισμένα μουσεία της Φρανκφούρτης, εφόσον βέβαια του το επιτρέπουν οι επαγγελματικές του υποχρεώσεις.

Πληθωρισμός 4% και νέες αυξήσεις επιτοκίων

Ο ελεύθερος χρόνος ενδέχεται να αποτελεί πολυτέλεια, τουλάχιστον κατά τους πρώτους μήνες της θητείας του.

Όταν ο Ντε Κος αναλάβει τα ηνία τον Φεβρουάριο, η ΕΚΤ πιθανότατα θα έχει προχωρήσει σε τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση επιτοκίων, προκειμένου να περιορίσει τον πληθωρισμό, ο οποίος βρίσκεται στο 4% και συνεχίζει να αυξάνεται.

Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ ήταν ήδη οι πρώτοι μεταξύ των ομολόγων τους στις χώρες της G7 που προχώρησαν φέτος σε σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.

Η στάση αυτή υπαγορεύτηκε εν μέρει από την ανάγκη αποκατάστασης της αξιοπιστίας της τράπεζας, μετά την καθυστερημένη αντίδρασή της στην εκτίναξη του πληθωρισμού το 2022.

Ο Ντε Κος, ο οποίος παραδοσιακά συγκαταλέγεται στους υποστηρικτές μιας πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής, είχε τότε συνταχθεί με την επικρατούσα άποψη ότι η αύξηση του πληθωρισμού ήταν παροδική, έως ότου οι πιέσεις έγιναν τόσο έντονες ώστε δεν μπορούσαν πλέον να αγνοηθούν.

Μία από τις δοκιμασίες της προεδρίας του θα είναι το κατά πόσον αυτή η στάση εξακολουθεί να επηρεάζει την εικόνα του στα μάτια των επενδυτών.

«Όταν ο πληθωρισμός βρίσκεται στο διπλάσιο του στόχου, η αποστολή σου είναι ξεκάθαρη: να τον επαναφέρεις στον στόχο», δήλωσε η Ιζαμπέλ Ματέος ι Λάγο, επικεφαλής οικονομολόγος της BNP Paribas.

«Αυτό πρέπει να αποτελέσει άμεση και επείγουσα προτεραιότητα», πρόσθεσε.

Η Γαλλία ως πιθανός πυροκροτητής νέας κρίσης χρέους

Ωστόσο, οι εξελίξεις στο Παρίσι απειλούν να αποσπάσουν την προσοχή του νέου προέδρου από την καταπολέμηση του πληθωρισμού.

Όταν αναλάβει καθήκοντα, η Γαλλία θα απέχει λίγο περισσότερο από δύο μήνες από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών για την ανάδειξη του διαδόχου του Εμανουέλ Μακρόν.

Σύμφωνα με το σενάριο που περιγράφεται, ο δεύτερος γύρος, δύο εβδομάδες αργότερα, είναι πιθανό να φέρει αντιμέτωπους την υποψήφια της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν και τον αντίπαλό της από τη ριζοσπαστική αριστερά, Ζαν-Λικ Μελανσόν.

Οι δεσμεύσεις και των δύο υποψηφίων ως προς τη δημοσιονομική πειθαρχία παραμένουν, στην καλύτερη περίπτωση, ασαφείς.

Η θητεία του Ντε Κος ως διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας, κατά την οποία υποστήριζε τη δημοσιονομική σύνεση σε μία από τις πλέον υπερχρεωμένες χώρες της Ευρώπης, πιθανότατα συνέβαλε ώστε να κερδίσει την εμπιστοσύνη της Γερμανίας, η οποία παραδοσιακά τάσσεται υπέρ της αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής.

Αντίστοιχα, η υποστήριξή του σε μη συμβατικά εργαλεία νομισματικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων αγοράς ομολόγων που εφαρμόστηκαν επί Λαγκάρντ και Ντράγκι, σχεδόν σίγουρα λειτούργησε θετικά για την υποψηφιότητά του στη Γαλλία.

Παρά ταύτα, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ ξεκαθαρίζουν ότι, παρόλο που οι δείκτες κινδύνου των γαλλικών κρατικών ομολόγων έχουν φτάσει σε επίπεδα που θυμίζουν την κρίση κρατικού χρέους της Ευρωζώνης, το πρόβλημα της Γαλλίας θεωρείται προς το παρόν εθνικό και όχι συστημικό.

Κατά συνέπεια, δεν δικαιολογείται σε αυτή τη φάση παρέμβαση της ΕΚΤ μέσω του λεγόμενου Μέσου Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) ή κάποιου άλλου εργαλείου.

Η δημοσιονομική αβεβαιότητα που αφορά στη Γαλλία «πρέπει να αντιμετωπιστεί στο Παρίσι», δήλωσε αυτόν τον μήνα στο Bloomberg Television ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν.

Ο Ντε Κος πιθανότατα συμμερίζεται αυτή την άποψη, τουλάχιστον μέχρι ενός σημείου.

Ωστόσο, σε πρόσφατη ομιλία του επισήμανε ότι «εάν η δυσλειτουργία των αγορών απειλεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής, οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να παρεμβαίνουν».

Ο κίνδυνος από το δημόσιο χρέος και οι νέες απειλές για την Ευρωζώνη

Ο Ολιβιέ Γκαρνιέ, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας της Γαλλίας, ο οποίος συμμετείχε μαζί με τον Ντε Κος σε επιτροπές της Ευρωζώνης, εκτιμά ότι ο νέος πρόεδρος θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ρόλου του.

Θεωρεί, πάντως, ότι η αποστολή του δεν θα είναι απαραίτητα δυσκολότερη από εκείνη των προκατόχων του, ακόμη και αν τα μεγάλα οικονομικά σοκ έχουν γίνει συχνότερα.

Πιο απαισιόδοξος εμφανίζεται ο Κλάουντιο Μπόριο, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της BIS, ο οποίος επισημαίνει τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν οι κεντρικές τράπεζες, καθώς ένας κόσμος περισσότερο επιρρεπής στον πληθωρισμό συναντά μια παγκόσμια οικονομία με ολοένα υψηλότερο χρέος.

«Εκ των υστέρων, οι κρίσεις που αντιμετωπίσαμε στο παρελθόν μπορεί να μοιάζουν απροσδόκητα διαχειρίσιμες», δήλωσε.

«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη μακροοικονομική σταθερότητα, τη σταθερότητα των τιμών και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα μεσομακροπρόθεσμα είναι η αδιάκοπη επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών που έχει ήδη συντελεστεί και αναμένεται να συνεχιστεί».

Σε κάθε περίπτωση, όποτε και αν αναλάβει καθήκοντα ο Ντε Κος, είναι σαφές ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος με σημαντικές προκλήσεις από την πρώτη στιγμή.

Η πρόσφατη Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της ΕΚΤ περιγράφει ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, από τις υπερβολικές χρηματιστηριακές αποτιμήσεις που συνδέονται με την επενδυτική έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης έως την έντονη μεταβλητότητα στις αγορές χρέους, την οποία ενισχύει η δραστηριότητα των hedge funds.

Όποιες και αν είναι οι επόμενες εστίες αναταραχής, η Γαλλία και η ευρύτερη Ευρωζώνη δύσκολα θα καταφέρουν να μείνουν ανεπηρέαστες.

«Μία από τις βασικές προτεραιότητες, σχεδόν από την πρώτη ημέρα, είναι η ετοιμότητα για τη διαχείριση κρίσεων», δήλωσε η Ματέος ι Λάγο της BNP Paribas.

«Αντιμετωπίζουμε το ενδεχόμενο αναταραχής στις ευρωπαϊκές αγορές κρατικών ομολόγων, η οποία θα μπορούσε κυριολεκτικά να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή».