Η Γερμανία και η Γαλλία πιέζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει ένα νέο και ισχυρό εμπορικό εργαλείο, το οποίο θα μπορούσε ακόμη και να αποκόψει την Κίνα ή άλλες τρίτες χώρες από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, καθώς οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ υιοθετούν πιο σκληρή στάση ενόψει των κρίσιμων συνομιλιών στο Πεκίνο.
Η πρόταση περιλαμβάνεται σε επιστολή που εστάλη τη Δευτέρα στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και την οποία είδε το Bloomberg News.
«Χρειαζόμαστε ένα αξιόπιστο εργαλείο στα χέρια της Επιτροπής, το οποίο θα επιτρέπει μια αποφασιστική και συστημική αντίδραση», αναφέρεται στην επιστολή. Παρίσι και Βερολίνο προτείνουν τη δυνατότητα λήψης «ισχυρών μέτρων, έως και τον άμεσο αποκλεισμό από την εσωτερική αγορά, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο».
Παράλληλα, ζητούν τη δημιουργία μηχανισμού που θα υποχρεώνει την Ευρώπη να περιορίζει τις εξαρτήσεις των εφοδιαστικών της αλυσίδων από τρίτες χώρες.
Στο επίκεντρο η Κίνα
Αν και η επιστολή δεν κατονομάζει συγκεκριμένα την Κίνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ήδη τρόπους για να εξισορροπήσει τις εμπορικές σχέσεις της με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Η κοινή στάση Γερμανίας και Γαλλίας προσδίδει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στις προτάσεις, λίγες ημέρες πριν από την επόμενη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν το θέμα.
Οι προτάσεις έγιναν γνωστές λίγο πριν από την άφιξη του Ευρωπαίου Επιτρόπου Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς στο Πεκίνο, όπου θα έχει διήμερο κύκλο συνομιλιών με Κινέζους αξιωματούχους, επιχειρώντας να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχει περιθώριο προόδου πριν από τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Οι φθηνές κινεζικές εισαγωγές εξελίσσονται σε ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα για την ΕΕ. Από τη μία πλευρά συμβάλλουν στη συγκράτηση των αυξήσεων των τιμών για τους καταναλωτές, από την άλλη όμως οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά σε κρίσιμους κλάδους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Το Πεκίνο απειλεί με αντίποινα
Η Κίνα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει εάν η ΕΕ θεσπίσει νέα εμπορικά εργαλεία ή περιορισμούς που θεωρεί ότι εισάγουν διακρίσεις εις βάρος κινεζικών εταιρειών και προϊόντων.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι νέοι δασμοί στα κινεζικά προϊόντα θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη, διαμηνύοντας ότι το Πεκίνο θα «απαντήσει αποφασιστικά» για να προστατεύσει τα συμφέροντα της κινεζικής βιομηχανίας.
Η ένταση έχει αυξηθεί σημαντικά ενόψει των συνομιλιών, ενισχύοντας τους φόβους ότι η αντιπαράθεση μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερο εμπορικό πόλεμο.
Το Σάββατο, το Πεκίνο ξεκίνησε έρευνα αντιντάμπινγκ για ευρωπαϊκές εξαγωγές χημικής ουσίας που χρησιμοποιείται σε φυτοφάρμακα, φαρμακευτικά προϊόντα και χρωστικές, επικαλούμενο τις πρόσφατες ευρωπαϊκές έρευνες για κινεζικά χημικά προϊόντα.
Μερτς: Η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να αντιδρά γρήγορα
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι η πρόταση διαμορφώθηκε από κοινού στο Βερολίνο και το Παρίσι, καθώς η ΕΕ πλήττεται «σε πολύ μεγάλο βαθμό» από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και η Κομισιόν χρειάζεται αποτελεσματικότερα εργαλεία αντίδρασης.
«Θέλουμε να δώσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να ενεργεί γρήγορα όταν αυτό είναι αναγκαίο», δήλωσε ο Μερτς σε δημοσιογράφους στο Βερολίνο. «Το μειονέκτημα της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια ήταν πάντοτε ότι η λήψη αποφάσεων διαρκούσε υπερβολικά πολύ».
Γερμανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το προτεινόμενο εργαλείο πρόσβασης στην ενιαία αγορά θα πρέπει να θεωρείται ως ένα είδος «δεύτερου πλήγματος» σε περίπτωση ολοκληρωτικού εμπορικού πολέμου με μια χώρα όπως η Κίνα.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να ενεργοποιηθεί εάν το Πεκίνο προχωρούσε σε πλήρη διακοπή των εξαγωγών σπάνιων γαιών, από τις οποίες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η Ευρώπη για την παραγωγή σύγχρονων τεχνολογικών προϊόντων.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανείς προκλήσεις», αναφέρεται στη γαλλογερμανική επιστολή, η οποία επισημαίνει ότι ορισμένες χώρες χρησιμοποιούν πλέον το εμπόριο ως γεωπολιτικό όπλο και στρεβλώνουν τις αγορές.
«Χρειαζόμαστε επείγουσα δράση για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις απειλές, να διαφοροποιήσουμε τις πηγές εφοδιασμού και να περιορίσουμε τους κινδύνους», τονίζεται.
Στο τραπέζι έρευνες για ολόκληρους κλάδους
Πέρα από το νέο εμπορικό εργαλείο, Γερμανία και Γαλλία ζητούν από την ΕΕ να κινηθεί πιο επιθετικά, εξετάζοντας κατά πόσο ολόκληροι βιομηχανικοί κλάδοι, όπως τα χημικά, τα πλαστικά και τα υβριδικά αυτοκίνητα, βρίσκονται αντιμέτωποι με αθέμιτο ανταγωνισμό από προϊόντα που επωφελούνται από υψηλές κρατικές επιδοτήσεις.
Τέτοιες έρευνες θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν στην επιβολή νέων ευρωπαϊκών δασμών. Μέχρι σήμερα, οι αντίστοιχες έρευνες της ΕΕ επικεντρώνονται κατά κανόνα σε συγκεκριμένα προϊόντα και όχι σε ολόκληρους κλάδους.
«Η ΕΕ έχει αντιδράσει αργά στα εμπορικά ζητήματα και η Κίνα αποτελεί σαφώς βασικό παράγοντα, όμως θεωρώ ότι αυτή τη στιγμή η Ευρώπη είναι περισσότερο ευάλωτη από την Κίνα», δήλωσε ο Νικ Τουίντεϊλ, επικεφαλής αναλυτής αγορών της AT Global Markets στο Σίδνεϊ.
Όπως προειδοποίησε, εάν η Κίνα απαντούσε με απαγόρευση εξαγωγών σπάνιων γαιών, το πλήγμα ενδεχομένως να ήταν μεγαλύτερο για την Ευρώπη.
Στα 360,6 δισ. ευρώ το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ζητήσει από την Κομισιόν ήδη από τον Ιούνιο να επαναφέρει στο προσκήνιο τις συνομιλίες με το Πεκίνο για το διογκούμενο εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, το οποίο έφθασε τα 360,6 δισ. ευρώ το 2025 και συνέχισε να διευρύνεται κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Σε απάντηση, ο Μάρος Σέφτσοβιτς ξεκίνησε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων με το Πεκίνο, αρχής γενομένης από την επίσκεψη του Κινέζου υπουργού Εμπορίου Γουάνγκ Γουεντάο στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο.
Κατά τη συνάντηση εκείνη, οι δύο πλευρές έθεσαν ως προθεσμία τον Οκτώβριο για την επίτευξη προόδου στις βασικές εμπορικές διαφωνίες, από τις αυξανόμενες ανισορροπίες και τους κινεζικούς ελέγχους στις εξαγωγές έως την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Την ίδια ώρα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις Βρυξέλλες εξετάζουν πρόσθετα εμπορικά μέτρα που θα επιτρέπουν στην ΕΕ να αντιδρά ταχύτερα και με μεγαλύτερη ισχύ απέναντι σε χώρες που υπονομεύουν τις εμπορικές σχέσεις. Παράλληλα, εξετάζονται κίνητρα για την περαιτέρω διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ο Χόμιν Λι, στρατηγικός αναλυτής της Lombard Odier στη Σιγκαπούρη, εκτίμησε ότι μέρος της σκληρότερης ρητορικής της ΕΕ πιθανότατα αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής της θέσης απέναντι στο Πεκίνο. Όπως σημείωσε, η πραγματική πορεία των διμερών εμπορικών σχέσεων θα πρέπει να παρακολουθείται στενά προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η αντιπαράθεση θα μεταφραστεί τελικά σε συγκεκριμένα μέτρα.
Διαβάστε ακόμη
Η ζωή με το μήνα: Γιατί όλο και περισσότερα πράγματα τα νοικιάζουμε αντί να τα αγοράζουμε
Soft drinks: Τα νέα αναψυκτικά είναι premium και ψαγμένα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ