Οι μεγαλύτεροι αγοραστές πετρελαίου της Ασίας κατάφεραν για εβδομάδες να περιορίσουν τις επιπτώσεις του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, αξιοποιώντας εναλλακτικές λύσεις που προστάτευσαν όχι μόνο τις δικές τους οικονομίες αλλά και εκείνες των γειτονικών χωρών που ανταγωνίζονται για φορτία. Αυτή η «ασπίδα» όμως αρχίζει να φτάνει στα όριά της.
Για να αντιμετωπίσουν το πρωτοφανές ενεργειακό σοκ, η Κίνα και η Ινδία στράφηκαν σε λύσεις όπως διμερείς συμφωνίες με την Ιράν και αξιοποίηση φορτίων ρωσικού και ιρανικού πετρελαίου που βρίσκονταν ήδη εν πλω. Ωστόσο, τα «πλωτά» αυτά αποθέματα μειώνονται σταδιακά και — ακόμη χειρότερα — η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παγώσει, ακόμη και πλοία υπό κυρώσεις που εξυπηρετούν τον ιδιωτικό τομέα διύλισης της Κίνας να αποφεύγουν να δοκιμάσουν τον αμερικανικό αποκλεισμό.
Ευάλωτη η Ινδία
Η Ινδία είναι σαφώς πιο ευάλωτη. Εξαρτάται από τον Κόλπο όχι μόνο για αργό πετρέλαιο αλλά και για υγραέριο (LPG), όπου οι ελλείψεις είναι ήδη έντονες. Με περιορισμένα αποθέματα, ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο έχει αυξήσει τις εισαγωγές από τη Ρωσία για να καλύψει το κενό, επωφελούμενος από αμερικανικές εξαιρέσεις.
Τα διυλιστήρια εκτιμούν ότι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του επόμενου μήνα, όμως οι τιμές απέχουν σημαντικά από τα χαμηλά επίπεδα που επικρατούσαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, ενώ οι ποσότητες πετρελαίου στη θάλασσα μειώνονται ταχύτατα.
Σύμφωνα με το Bloomberg, στα μέσα Φεβρουαρίου υπήρχαν περίπου 20 εκατ. βαρέλια ρωσικού αργού σε πλωτή αποθήκευση διαθέσιμα προς αγορά. Πλέον έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 5 εκατ., σύμφωνα με τον Ανούπ Σινγκ της Oil Brokerage Ltd., ενώ η Vortexa τα εκτιμά κοντά στα 3 εκατ. βαρέλια.
Η Ινδία είχε επίσης εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση για LPG και άλλα φορτηγά πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, έπειτα από διμερή συμφωνία με το Ιράν. Ωστόσο, μετά από ένα χαοτικό Σαββατοκύριακο, κατά το οποίο δύο πλοία της δέχθηκαν επίθεση, η κυβέρνηση κάλεσε τον Ιρανό πρέσβη και ανέβαλε τα σχέδια αποστολής νέων πλοίων στον Κόλπο.
Η κυβέρνηση έθεσε το ζήτημα στο Ιράν «με τον πιο αυστηρό τρόπο», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Ραντχίρ Τζαϊσβάλ.
Τα ιρανικά φορτία, ήδη δύσκολα προσβάσιμα για τους Ινδούς λόγω κυρώσεων, έχουν πλέον αποκλειστεί πλήρως, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες άφησαν να λήξει προσωρινή άδεια για το ιρανικό πετρέλαιο.
Ως αποτέλεσμα, οι καταναλωτές στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου προετοιμάζονται για την πρώτη παρατεταμένη αύξηση τιμών ντίζελ εδώ και τέσσερα χρόνια, με τις κρατικές εταιρείες να αναμένεται να προχωρήσουν σε ανατιμήσεις μετά τις εκλογές. Σε συνδυασμό με το ασθενές νόμισμα, αυτό αναμένεται να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη.
Τα επόμενα βήματα ενδέχεται να περιλαμβάνουν πρόσθετους περιορισμούς στις εξαγωγές, σύμφωνα με τον Σινγκ — μια πρακτική που έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν η Κίνα και άλλες χώρες, καθώς η Ινδία δυσκολεύεται να διατηρήσει υψηλή παραγωγή και να καλύψει την εγχώρια ζήτηση.
Η θέση της Κίνας
Η Κίνα βρίσκεται σε καλύτερη θέση, χάρη σε χρόνια στρατηγικής ενεργειακής ασφάλειας, αποθέματα άνω του 1 δισ. βαρελιών και ισχυρή διαπραγματευτική θέση ως ο μεγαλύτερος καταναλωτής παγκοσμίως. Ωστόσο, ακόμη και το Πεκίνο δέχεται πιέσεις από την άνοδο των τιμών και τη μείωση των ροών, καθώς χωρίς τα Στενά του Ορμούζ η παγκόσμια προσφορά μειώθηκε κατά 10% τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τον International Energy Agency.
Με τα ιρανικά φορτία να υπόκεινται πλέον πλήρως στους περιορισμούς των Στενών, η πίεση αυξάνεται και στα ιδιωτικά διυλιστήρια της Κίνας — τα λεγόμενα «teapots» — που αντιστοιχούν έως και στο 20% της δυναμικότητας της χώρας, αντιμετωπίζοντας υψηλότερες τιμές και μειωμένη προσφορά.
Ο Ξαβιέ Τανγκ της Vortexa εκτιμά ότι οι ροές ιρανικού πετρελαίου θα μειωθούν περαιτέρω, αν και όχι με ταχύ ρυθμό. Σύμφωνα με την εταιρεία, το Ιράν διαθέτει περίπου 160 εκατ. βαρέλια πετρελαίου εν πλω — ελαφρώς λιγότερα από πριν από τον πόλεμο.
Παρότι το επίπεδο αυτό παραμένει υψηλό ιστορικά, η άνοδος των τιμών του ρωσικού πετρελαίου έχει συμπαρασύρει και το ιρανικό, μετατρέποντας τις κάποτε μεγάλες εκπτώσεις σε premium, καθώς οι αγοραστές αναζητούν άμεσα εναλλακτικές λύσεις έναντι των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, οι κίνδυνοι αυξάνονται, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις δευτερογενείς κυρώσεις, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους ιδιωτικούς διυλιστές να διατηρήσουν την παραγωγή πάση θυσία.
«Όλη η Ασία αντιμετωπίζει πλέον εξαιρετικά περιορισμένες προμήθειες πετρελαίου», δήλωσε ο Σινγκ. «Κάθε μέρα που περνά, ο πόλεμος πλήττει περισσότερες χώρες — χωρίς να αφήνει κανέναν ανεπηρέαστο».
Διαβάστε ακόμη
Κηροζίνη: Ποια μέτρα σχεδιάζονται από την ΕΕ για την έλλειψη στα αεροσκάφη
Κοινωνικός Τουρισμός: Πρώτη μέρα αιτήσεων για 300.000 voucher της ΔΥΠΑ (vid)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα