Τα τελευταία τρία χρόνια, η Independence, μια κορβέτα Saar 6 του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, έχει περάσει χιλιάδες ώρες περιπολώντας για την προστασία των υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και κρίσιμων θαλάσσιων εμπορικών οδών της χώρας — μια αποστολή που ο κυβερνήτης της χαρακτηρίζει «Σισύφεια». Κάθε φορά που το Ιράν ή η Χεζμπολάχ εκτόξευαν βλήματα προς τις ενεργειακές εγκαταστάσεις, το πλήρωμά του είχε ορισμένες φορές μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να ενεργοποιήσει την αεράμυνα.
Το πολεμικό πλοίο μήκους 90 μέτρων, μικρό για τα διεθνή δεδομένα αλλά το μεγαλύτερο του ισραηλινού στόλου, συμπληρώνει συνήθως περίπου 1.500 ώρες στη θάλασσα ετησίως. Το 2024, όμως, ξεπέρασε τις 4.000 ώρες, σύμφωνα με τον κυβερνήτη του, ο οποίος, βάσει της πολιτικής του ισραηλινού στρατού, μπορούσε να κατονομαστεί μόνο με το αρχικό «Ο.».
Για χρόνια, το Ισραήλ θεωρούσε ότι οι βασικοί αντίπαλοί του —το Ιράν και οι διάφορες οργανώσεις που υποστηρίζει— βρίσκονταν κυρίως πέρα από τα χερσαία σύνορά του προς τα ανατολικά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το Πολεμικό Ναυτικό να παραμένει ένας σχετικά μικρός και υποχρηματοδοτούμενος κλάδος των Ενόπλων Δυνάμεων, στη σκιά της αεροπορίας, του στρατού ξηράς και των υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο περιφερειακός πόλεμος που άρχισε πριν από σχεδόν τρία χρόνια, ωστόσο, έχει δοκιμάσει τις αντοχές της θαλάσσιας άμυνας του Ισραήλ και έχει αποκαλύψει κρίσιμες ευπάθειες της οικονομίας του.
Η θάλασσα ως «οξυγόνο» της ισραηλινής οικονομίας
Η εχθρική στάση πολλών γειτονικών χωρών σημαίνει ότι το Ισραήλ λειτουργεί ουσιαστικά σαν νησιωτική οικονομία. Περίπου το 99% των εισαγωγών και των εξαγωγών του διακινείται μέσω της ανατολικής Μεσογείου, περισσότεροι από τους μισούς Ισραηλινούς ζουν σε παράκτιες πόλεις και πάνω από τα δύο τρίτα της ενέργειας της χώρας προέρχονται από τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου.
Παράλληλα, ο τεχνολογικός κλάδος εξαρτάται από υποθαλάσσια καλώδια που εκτείνονται περίπου 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές. Οι Χούθι στην Υεμένη, ακόμη μία οργάνωση που υποστηρίζεται από το Ιράν, έχουν επανειλημμένα στοχοποιήσει πλοία που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα.
Καθώς το Ιράν και οι σύμμαχοί του χρησιμοποιούν ολοένα περισσότερο τις επιθέσεις σε οικονομικές υποδομές και εμπορικές οδούς ως μέσο άσκησης πίεσης στους αντιπάλους τους, το Ισραήλ έχει συνειδητοποιήσει ότι χρειάζεται νέες δυνατότητες στη θάλασσα.
«Εάν ένας τρομοκρατικός στρατός ή ένα κράτος αποφασίσει να αποκλείσει μια περιοχή ή να πλήξει τις θαλάσσιες εμπορικές οδούς του Ισραήλ — είτε στην Ερυθρά Θάλασσα είτε στη Μεσόγειο — το Ισραήλ θα έχει πρόβλημα», δήλωσε ο Γιουβάλ Εϊλόν, αναλυτής στο Institute for National Security Studies του Τελ Αβίβ. Για το Ισραήλ, πρόσθεσε, «οι εφοδιαστικές αλυσίδες είναι το οξυγόνο του».
Ο ισραηλινός στόλος διαθέτει επτά επιχειρησιακές κορβέτες, ενώ το Ισραήλ διαθέτει επίσης έξι υποβρύχια.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι έχει πλέον διαπιστωθεί η ανάγκη για μεγαλύτερο στόλο. Το 2024, το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε παραγγελία πέντε νέων πυραυλακάτων, συνολικής αξίας 780 εκατ. δολαρίων, για την αντικατάσταση παλαιότερων πλοίων.
Τα φθηνά όπλα αλλάζουν την οικονομία του πολέμου
Η κατασκευή συμβατικών πολεμικών πλοίων απαιτεί πολύ χρόνο και τεράστια κεφάλαια. Οι ισραηλινές κορβέτες κοστίζουν περίπου 150 εκατ. δολάρια η καθεμία, ενώ τα γερμανικής κατασκευής υποβρύχια περίπου 600 εκατ. δολάρια.
Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικές και τακτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία έχουν αλλάξει την οικονομία του σύγχρονου πολέμου. Σχετικά φθηνά και όχι ιδιαίτερα εξελιγμένα όπλα, όπως drones ή θαλάσσιες νάρκες, μπορούν, όταν χρησιμοποιούνται μαζικά ή εναντίον ευάλωτων οικονομικών υποδομών, να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες.
Το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό έχει αναγνωρίσει την αποτυχία του να εμποδίσει μαχητές της Χαμάς να αποβιβαστούν σε παραλία κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023. Παράλληλα, δεν έχει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να σπάσει τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι Χούθι στη ναυσιπλοΐα που συνδέεται με το Ισραήλ στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, περιορίζοντας την κίνηση προς το λιμάνι του Εϊλάτ με σχετικά απλά drones και πυραύλους.
Ως απάντηση, το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό, όπως και άλλες ναυτικές δυνάμεις διεθνώς, επενδύει πλέον σε μη επανδρωμένα θαλάσσια οχήματα, με στόχο να διευρύνει την επιχειρησιακή του εμβέλεια και να προστατεύσει υποδομές τόσο στην επιφάνεια όσο και κάτω από τη θάλασσα.
Η στροφή στα αυτόνομα θαλάσσια drones
Τον Μάιο του 2024, το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι είχε αναπτύξει ορισμένα αυτόνομα drones για την προστασία των υπεράκτιων οικονομικών υποδομών, χωρίς να αποκαλύψει ποιο σύστημα χρησιμοποιούσε.
Σήμερα, το Ισραήλ διαθέτει 10 μικρά μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USVs) και ένα μεγάλο μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα (UUV) σε επιχειρησιακή χρήση.
Ο Γιαρόν Σαρίγκ, επικεφαλής του προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης και Αυτονομίας στη Διεύθυνση Έρευνας και Ανάπτυξης του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, επιβεβαίωσε ότι το Πολεμικό Ναυτικό αυξάνει τις επενδύσεις του στα αυτόνομα θαλάσσια drones, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει το ύψος των σχετικών κονδυλίων.
Ο ισχυρός αμυντικός τεχνολογικός κλάδος του Ισραήλ επιχειρεί να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση. Η Elbit Systems, η οποία ήδη προμηθεύει τις ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις με εναέρια drones Hermes και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, έχει αναπτύξει το Seagull, ένα αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους 12 μέτρων.
Το Seagull έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να περιπολεί γύρω από κρίσιμες υπεράκτιες υποδομές για τέσσερις ημέρες χωρίς επιστροφή στη στεριά. Μπορεί επίσης να υποστηρίζει επιχειρήσεις κατά ναρκών, ανθυποβρυχιακό πόλεμο και αναγνώριση σε μεγάλα βάθη, σύμφωνα με τον Σάαρ Κουρς, ανώτερο αντιπρόεδρο της Elbit Naval Systems.
Η Elbit έχει ήδη πουλήσει το Seagull σε αρκετές χώρες, ενώ το σύστημα έχει χρησιμοποιηθεί και από το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό.
Τα Στενά του Ορμούζ αυξάνουν τη ζήτηση
Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, τον κρίσιμο εμπορικό διάδρομο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον ωκεανό, έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για τις τεχνολογίες αντιμετώπισης ναρκών της εταιρείας.
Το Ιράν φέρεται να έχει τοποθετήσει νάρκες στα Στενά, δημιουργώντας πρόσθετους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα.
«Μια νάρκη κοστίζει μερικές εκατοντάδες ή ίσως μερικές χιλιάδες δολάρια και μπορεί να πλήξει ένα εμπορικό ή πολεμικό πλοίο που κοστίζει δεκάδες ή εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια», ανέφερε ο Κουρς.
Μεγάλα πολεμικά ναυτικά σε ολόκληρο τον κόσμο επενδύουν πλέον σε μη επανδρωμένα ναυτικά συστήματα. Τον Ιούλιο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι χρησιμοποίησε για πρώτη φορά οπλισμένα θαλάσσια drones σε πολεμική επιχείρηση, πλήττοντας εγκαταστάσεις συντήρησης υποβρυχίων και πλοίων στο Ιράν.
Για μικρότερες ναυτικές δυνάμεις, όπως αυτή του Ισραήλ, τα θαλάσσια drones μπορούν να προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα, επιτρέποντας την κάλυψη μεγαλύτερων θαλάσσιων περιοχών με κλάσμα του κόστους των επανδρωμένων πλοίων, μικρότερους χρόνους προμήθειας και λιγότερες ανάγκες σε προσωπικό.
«Αυτό που κάνεις είναι να συνδυάζεις πολλές ελαφρύτερες δυνατότητες με χαμηλότερο κόστος», ανέφερε ο Γουέιν Σάντερς, ανώτερος αναλυτής αμυντικής έρευνας της Bloomberg Intelligence.
Τα τεχνολογικά εμπόδια και η μάχη των «νεκρών σημείων»
Παρά την πρόοδο, παραμένουν σημαντικά τεχνολογικά κενά που στρατιωτικές δυνάμεις, αμυντικές εταιρείες και startups επιχειρούν να καλύψουν. Μεταξύ των βασικότερων προβλημάτων βρίσκονται η διάρκεια ζωής των μπαταριών, οι επικοινωνίες και τα συστήματα πλοήγησης που πρέπει να συνεχίζουν να λειτουργούν σε συνθήκες ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών GPS.
Οι νέες τεχνολογίες θα πρέπει επίσης να προσαρμόζονται σε ένα πεδίο μάχης που μεταβάλλεται διαρκώς.
Κατά τις πολύωρες περιπολίες γύρω από τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου στη διάρκεια των πολέμων με το Ιράν, ο κυβερνήτης της κορβέτας Independence ανέφερε ότι τα βλήματα που στόχευαν τις κρίσιμες εγκαταστάσεις ήταν μικρού βεληνεκούς, γρήγορα και ολοένα ακριβέστερα.
Το Ιράν και οι οργανώσεις που υποστηρίζει αναζητούν διαρκώς τα «νεκρά σημεία» της ισραηλινής ναυτικής άμυνας, δοκιμάζοντας τις δυνατότητες των συστημάτων αεράμυνας και προσαρμόζοντας ανάλογα τις επιθέσεις τους. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει τη θάλασσα σε ένα ολοένα σημαντικότερο μέτωπο για την ασφάλεια του Ισραήλ και, ταυτόχρονα, για την προστασία της οικονομίας του.
Διαβάστε ακόμη
Η Nvidia και τα νέα AI chips – Η μάχη με τη Huawei
Φάρμακα αδυνατίσματος: Πώς τα Ozempic και Wegovy αλλάζουν τη συνταγή στο παγωτό
Bossware: Οι εργοδότες σε ρόλο Big Brother – Πώς παρακολουθούν κάθε κίνηση των εργαζομένων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.