Η παρακολούθηση των εργαζομένων μέσω ψηφιακών εργαλείων έχει επεκταθεί πολύ πέρα από την καταγραφή της ώρας προσέλευσης ή της χρήσης του εταιρικού υπολογιστή. Από τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας έως την ταχύτητα εκτέλεσης μιας εργασίας, οι επιχειρήσεις διαθέτουν πλέον τεχνολογίες που μπορούν να καταγράφουν με εξαιρετική λεπτομέρεια την καθημερινή δραστηριότητα του προσωπικού.
Σε πανεπιστήμιο, διοικητικά στελέχη είχαν πρόσβαση στα σχόλια που έκανε μία καθηγήτρια πάνω στις προσωπικές εργασίες των φοιτητών της. Σε κλινική, οι προϊστάμενοι μιας φαρμακοποιού παρακολουθούσαν πόσο χρόνο αφιέρωνε στους ασθενείς. Σε αποθήκες, σαρωτές πάνω στις γραμμές μεταφοράς μετρούν την ταχύτητα των εργαζομένων ώστε να διαπιστώνεται εάν ελέγχουν εκατοντάδες προϊόντα ανά ώρα.
Η τάση ενισχύθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η εξ αποστάσεως εργασία οδήγησε χιλιάδες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση συστημάτων ψηφιακής εποπτείας. Πολλά από αυτά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, καταγράφοντας τοποθεσία, παραγωγικότητα, επικοινωνίες και ρυθμούς ολοκλήρωσης εργασιών, ενώ ορισμένα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση ακόμη και στις κάμερες εταιρικών smartphones και laptops.
Οι τελευταίες εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και την ανάλυση δεδομένων διευρύνουν ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες των εργοδοτών. Μεγάλοι όγκοι πληροφοριών μπορούν πλέον να συγκεντρώνονται σε λεπτομερή ψηφιακά «προφίλ» εργαζομένων, τα οποία ενδέχεται να αξιοποιούνται για αξιολογήσεις, πειθαρχικές αποφάσεις ή ακόμη και για προσπάθειες πρόβλεψης της μελλοντικής συμπεριφοράς τους, σύμφωνα με το Associated Press.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι εργαζόμενοι με μικρότερη διαπραγματευτική ισχύ συχνά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εφαρμογής των πιο παρεμβατικών τεχνολογιών συλλογής δεδομένων.
Παράλληλα, έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένα ευρέως χρησιμοποιούμενα προγράμματα παρακολούθησης στον χώρο εργασίας έχουν διαβιβάσει ονόματα, διευθύνσεις email και άλλα προσωπικά δεδομένα εργαζομένων σε εκατοντάδες τρίτες εταιρείες τεχνολογίας και μεσίτες δεδομένων, χωρίς πάντοτε να υπάρχει σαφής ενημέρωση.
Όταν κάθε λεπτό εργασίας καταγράφεται
Η περίπτωση της φαρμακοποιού Λάνι Ντουόνγκ δείχνει πόσο λεπτομερής μπορεί να γίνει αυτή η εποπτεία. Η εργασία της σε ιατρική κλινική περιλάμβανε συναντήσεις με ασθενείς που αντιμετώπιζαν χρόνιες παθήσεις, όπως διαβήτη, υπέρταση και καρδιοπάθειες. Εξέταζε το ιατρικό ιστορικό, τις αιματολογικές εξετάσεις και τα συμπτώματά τους και προχωρούσε στις αναγκαίες προσαρμογές της φαρμακευτικής αγωγής.
Σε αρκετές περιπτώσεις χρειαζόταν και τη βοήθεια διερμηνέων για ασθενείς με περιορισμένη γνώση αγγλικών.
Ωστόσο, όπως περιγράφει, ο εργοδότης της κατέγραφε τη διάρκεια των τηλεφωνικών κλήσεων και των ραντεβού και κατά τις αξιολογήσεις απόδοσης ζητούσε εξηγήσεις για τον χρόνο που αφιέρωνε σε κάθε ασθενή.
«Τα πάντα μετρούνταν. Πόσα λεπτά βρίσκεσαι στο τηλέφωνο. Η λεπτομέρεια ήταν παράλογη», ανέφερε, περιγράφοντας ένα περιβάλλον όπου οι απαιτήσεις έμοιαζαν πρακτικά αδύνατο να ικανοποιηθούν.
Η συνεχής πίεση την έκανε να αισθάνεται ότι δεν την εμπιστεύονταν ούτε αναγνώριζαν την εργασία της. Τελικά πήρε ιατρική άδεια και άρχισε να συνεργάζεται εθελοντικά με άλλους φαρμακοποιούς για τη δημιουργία συνδικάτου. Η ίδια αναφέρει ότι η εργασιακή της σχέση τερματίστηκε μετά την άδεια.
Δεν λειτουργούν, πάντως, όλες οι επιχειρήσεις με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένοι εργοδότες χρησιμοποιούν συστήματα παρακολούθησης με διαφάνεια και συζητούν με εκπροσώπους των εργαζομένων για τον τρόπο εφαρμογής τους. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η κατάταξη, η βαθμολόγηση και η αξιολόγηση του προσωπικού πραγματοποιούνται χωρίς οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν πλήρως πώς λειτουργεί το σύστημα.
Τι δεδομένα συγκεντρώνει ο εργοδότης
Καθώς αυξάνεται η ενημέρωση γύρω από τα εργαλεία επιτήρησης, περισσότεροι εργαζόμενοι αμφισβητούν συστήματα που καταγράφουν πόσο χρόνο απαιτεί η ολοκλήρωση μιας εργασίας ή μετρούν διαρκώς την παραγωγικότητα. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για το είδος των προσωπικών δεδομένων που συλλέγονται και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται.
Ένας βασικός κανόνας για τους εργαζομένους είναι ότι, όταν χρησιμοποιούν συσκευή που τους έχει παραχωρηθεί από την επιχείρηση, θα πρέπει να θεωρούν πιθανό ότι κάποια μορφή παρακολούθησης μπορεί να βρίσκεται σε λειτουργία.
Χαρακτηριστική είναι και η εμπειρία της καθηγήτριας Αριάνα Ανάγια. Ενώ δίδασκε μάθημα γραφής σε κολέγιο, ανακάλυψε ότι διοικητικά στελέχη μπορούσαν να διαβάζουν τόσο τις εργασίες που ανέβαζαν οι φοιτητές στην ηλεκτρονική εκπαιδευτική πλατφόρμα όσο και τα σχόλια που εκείνη έκανε πάνω σε αυτές.
Το ζήτημα ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς αρκετοί φοιτητές έγραφαν για βαθιά προσωπικά θέματα, μεταξύ των οποίων κακοποίηση, διατροφικές διαταραχές και οικογενειακά τραύματα.
Συνάδελφος εκτύπωσε μάλιστα σχόλιά της και επέκρινε τον ανεπίσημο τόνο με τον οποίο επικοινωνούσε με τους φοιτητές, κατηγορώντας την παράλληλα ότι δεν ακολουθούσε πιστά το πρόγραμμα μαθημάτων. Λίγους μήνες αργότερα, η σύμβασή της δεν ανανεώθηκε, χωρίς η ίδια να γνωρίζει εάν αυτό συνδεόταν με την παρακολούθηση.
Τα όρια του νόμου και η προστασία των προσωπικών δεδομένων
Στις ΗΠΑ, ορισμένες πολιτείες, μεταξύ των οποίων η Νέα Υόρκη, το Κονέκτικατ, το Ντέλαγουερ και το Μέιν, υποχρεώνουν τους εργοδότες να ενημερώνουν τους εργαζομένους όταν τους παρακολουθούν.
Το Μέιν έχει προχωρήσει περισσότερο, απαγορεύοντας την οπτική παρακολούθηση μέσα στο σπίτι ή στο προσωπικό όχημα ενός εργαζομένου, εκτός εάν αυτή είναι απαραίτητη για την εκτέλεση των καθηκόντων του.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πού ακριβώς βρίσκεται αυτό το όριο. Μια νοσηλεύτρια τηλεϊατρικής, για παράδειγμα, χρειάζεται κάμερα για να κάνει τη δουλειά της. Μια κάμερα, όμως, που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για παρακολούθηση παραγωγικότητας σε μια συνηθισμένη δουλειά γραφείου αποτελεί πολύ διαφορετική περίπτωση.
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει υποχρέωση ενημέρωσης, η εξακρίβωση του εάν και πώς παρακολουθείται ένας εργαζόμενος μπορεί να είναι πολύ δυσκολότερη.
Μία επιλογή είναι η υποβολή συγκεκριμένων ερωτήσεων προς τη διοίκηση ή το τμήμα πληροφορικής: ποια δεδομένα συλλέγονται, πώς χρησιμοποιούνται, ποιος έχει πρόσβαση και εάν μπορούν να διαβιβαστούν εκτός εταιρείας.
Ακόμη και συνηθισμένες εφαρμογές που χρησιμοποιούνται καθημερινά στις επιχειρήσεις διαθέτουν λειτουργίες οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για την καταγραφή της εργασιακής δραστηριότητας. Οι συγκεκριμένες δυνατότητες δεν είναι απαραίτητα ενεργοποιημένες, αλλά συχνά είναι δύσκολο για τον εργαζόμενο να γνωρίζει εάν χρησιμοποιούνται.
Για τον περιορισμό του κινδύνου έκθεσης προσωπικών πληροφοριών, οι ειδικοί συνιστούν έναν απλό διαχωρισμό: οι εταιρικές συσκευές να μην χρησιμοποιούνται για προσωπικές ή ευαίσθητες υποθέσεις, όπως οικογενειακά ζητήματα ή πληροφορίες που αφορούν την υγεία. Η εναλλαγή ανάμεσα σε προσωπικό και εταιρικό κινητό ή υπολογιστή μπορεί να είναι άβολη, αλλά μειώνει τον όγκο προσωπικών δεδομένων που ενδέχεται να καταλήξει στα συστήματα ενός εργοδότη.
Διαβάστε ακόμη
Πώς τα vintage IKEA γίνονται ανάρπαστα
Αυτές οι δύο Porsche είναι Louis Vuitton
Ο πόλεμος των drones: Αυτά που κάνουν τη διαφορά στο πεδίο μάχης στην Ουκρανία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.