Για κάθε εβδομάδα που παραμένει κλειστό το μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG στον κόσμο, ο κόσμος χάνει τρομακτικά υψηλές ποσότητες ενέργειας.
Το εργοστάσιο Ras Laffan του Κατάρ έκλεισε νωρίτερα αυτό το μήνα μετά από επίθεση ιρανικού drone, η πρώτη διακοπή της λειτουργίας του εδώ και τρεις δεκαετίες λειτουργίας. Τώρα, μετά από περαιτέρω χτυπήματα, το ευρύτερο συγκρότημα έχει υποστεί αυτό που το Κατάρ περιγράφει ως εκτεταμένες ζημιές, κάτι που ενδέχεται να καθυστερήσει σημαντικά την επιστροφή στην κανονικότητα.
Ούτε η κλίμακα της καταστροφής ούτε η έκταση των εργασιών επισκευής που απαιτούνται για την επανέναρξη της λειτουργίας είναι σαφείς. Όμως, κάθε μέρα που η μονάδα δε λειτουργεί, η ενεργειακή πίεση στις οικονομίες σε όλο τον κόσμο αυξάνεται. Για τις αναδυόμενες χώρες, μια δεύτερη κρίση στον τομέα του φυσικού αερίου σε τέσσερα χρόνια καταστρέφει ήδη τη βιομηχανική ζήτηση, ίσως ανεπανόρθωτα.
Όσο περισσότερο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, η μόνη λύση είναι ο κόσμος να καταναλώνει λιγότερο φυσικό αέριο — και αυτό αποτελεί σημαντικό πλήγμα για ένα καύσιμο που προωθείται από τον κλάδο ως αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή γέφυρα από τον ρυπογόνο άνθρακα προς την πλήρη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Χωρίς φυσικό αέριο, οι μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας περιορίζουν την παραγωγή τους, ενώ τα εργοστάσια λιπασμάτων και κλωστοϋφαντουργίας κλείνουν. Ο αντίκτυπος από ένα μακροπρόθεσμο σοκ θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο σημαντικός από την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επέβαλε δραματικές αλλαγές στις παγκόσμιες ροές φυσικού αερίου.
«Πορευόμαστε πλέον προς ένα καταστροφικό σενάριο κρίσης φυσικού αερίου», δήλωσε ο Σολ Κάβονιτς, αναλυτής ενέργειας στην MST Marquee. «Ακόμη και όταν τελειώσει ο πόλεμος, η διακοπή στην προμήθεια LNG θα μπορούσε να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια — ανάλογα με το πόσο καιρό θα χρειαστεί για να αποκατασταθούν οι ζημιές.»
Η πιο άμεση επίπτωση της τρέχουσας κρίσης είναι ότι έχει σχεδόν σίγουρα εξαλείψει την παγκόσμια υπερπροσφορά φυσικού αερίου που αναμενόταν φέτος. Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να αυξάνουν την παραγωγή τους, αλλά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή να παραπαίει, η ισορροπία γρήγορα γίνεται αρνητική.
Μια διακοπή που θα διαρκέσει περισσότερο από ένα μήνα «οδηγεί γρήγορα σε έλλειμμα», σύμφωνα με την Morgan Stanley. Αν αυτό παραταθεί σε τρεις μήνες, θα είναι η μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού στα 50 χρόνια λειτουργίας του κλάδου.
«Η Νότια και η Νοτιοανατολική Ασία θα είναι τα άμεσα θύματα», δήλωσε ο Τόμπι Κόπσον, της Davenport Energy, η οποία εμπορεύεται πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Αν η διακοπή παραταθεί για μήνες, προσέθεσε, «προβλέπουμε πως οι δείκτες θα ακολουθήσουν και πάλι παραβολική πορεία».
Ήδη, οι ελλείψεις είναι ορατές στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, οι οποίες αγοράζουν τα 4/5 του LNG του Κατάρ και απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των αποστολών από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Μια μεμονωμένη αποστολή με προορισμό την Ασία κοστίζει περίπου 80 εκατομμύρια δολάρια — περισσότερο από το διπλάσιο της τρέχουσας τιμής πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες έχουν ουσιαστικά αναστείλει τις αγορές έως ότου οι τιμές υποχωρήσουν, ενώ οι ινδικές εταιρείες έχουν ωθηθεί σε μερικές από τις πιο δαπανηρές αγορές των τελευταίων ετών. Το Πακιστάν επιταχύνει τις προσπάθειές του για περικοπές.
Θεωρητικά, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πράσινο πλεονέκτημα. Στην πραγματικότητα, δεδομένης της φύσης της κατανάλωσης LNG στην περιοχή, συχνά οδηγεί σε μεγαλύτερη εξάρτηση από τον άνθρακα, το πιο ρυπογόνο ορυκτό καύσιμο. Παράλληλα, μια διακοπή έξι μηνών σημαίνει ότι οι ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και της Ασίας θα αντιμετωπίσουν επίσης πίεση να μειώσουν τη ζήτηση, εάν οι τιμές του φυσικού αερίου φτάσουν στα υψηλά επίπεδα του 2022, σύμφωνα με την Rystad Energy, ειδικά καθώς πλησιάζει η εποχή του χρόνου που ανανεώνουν τα αποθέματά τους για το χειμώνα.
Οι αγοραστές φυσικού αερίου πήραν πράγματι μαθήματα από την τελευταία κρίση, η οποία οδήγησε σε εκτεταμένη καταστροφή της βιομηχανικής ζήτησης σε οικονομίες όπως η Γερμανία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση τουλάχιστον συνειδητοποίησε πλήρως την ανάγκη να μην βασίζεται σε μία μόνο πηγή εφοδιασμού και προσπάθησε να διαφοροποιηθεί, κατασκευάζοντας τερματικούς σταθμούς εισαγωγής LNG και εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Η εστίαση της Κίνας στη διαφοροποίηση εντάθηκε ακόμη περισσότερο.
Αλλά αυτό δεν ήταν επαρκής προστασία έναντι ενός σοκ τόσο ιστορικού όσο το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που συνδέει τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου με τον υπόλοιπο κόσμο και μια διακοπή στο Κατάρ, που είχε φημιστεί ως ο πιο αξιόπιστος προμηθευτής του κλάδου.
Το επίκεντρο του ζητήματος είναι ότι το LNG, η ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά ορυκτών καυσίμων, εξακολουθεί να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό με συμβάσεις δεκαετιών που παρέχουν παραδόσεις just-in-time. Ο λόγος είναι αρκετά απλός: το υπερψυχθέν αέριο εξατμίζεται αργά, η αποθήκευση είναι δαπανηρή και απαιτεί χρόνο για την κατασκευή. Όλα είναι υπερ-εξειδικευμένα, μέχρι και τα πλοία και τους τερματικούς σταθμούς εισαγωγής, και σε αντίθεση με το πετρέλαιο, δεν υπάρχει παγκόσμιο σύμπλεγμα στρατηγικών αποθεμάτων. Όταν το σύστημα λειτουργεί, τέτοια κόστη φαίνονται περιττά. Όταν δεν λειτουργεί, είναι ήδη πολύ αργά.
Ο Γιούκιο Κάνι, στέλεχος με εμπειρία τριών δεκαετιών στον κλάδο, περιγράφει αυτή την κρίση ως παρόμοια με το 2022 ή την καταστροφή της Φουκουσίμα το 2011, η οποία ανάγκασε την Ιαπωνία να κλείσει τα πυρηνικά της εργοστάσια σχεδόν εν μία νυκτί και αύξησε δραματικά την κατανάλωση LNG.
Όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα, όμως, ήδη προετοιμάζονται. Η Ταϊβάν βιάζεται να εξασφαλίσει αποστολές, αγοράζοντας αρκετό φυσικό αέριο για τον Απρίλιο και το μισό των αναγκών της για τον Μάιο. Η Νότια Κορέα προσπαθεί να αντικαταστήσει τις χαμένες αποστολές από το Κατάρ και αυξάνει το όριο λειτουργίας των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα. Ο πραγματικός κίνδυνος, όμως, ξεκινά το καλοκαίρι, όταν αναπληρώνονται τα αποθέματα.
«Τελικά θα χρειαστούμε περισσότερο περιορισμό της ζήτησης, επειδή δεν υπάρχει αρκετό φυσικό αέριο», δήλωσε ο Φρανσίσκο Μπλαντς, επικεφαλής της έρευνας για τα παγκόσμια εμπορεύματα και τα παράγωγα στην Bank of America. Τα αποθέματα στην Ευρώπη «είναι πολύ χαμηλά. Πρέπει να αναπληρωθούν τους επόμενους δύο, τρεις μήνες και τότε θα αρχίσει να ασκείται πίεση».
Ο περιορισμός της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη ξεκινά συνήθως από τις βιομηχανίες που εξαρτώνται περισσότερο από το καύσιμο — τους παραγωγούς χημικών και τους μεγάλους βιομηχανικούς χρήστες.
Από το 2022, τα κλεισίματα τέτοιων εργοστασίων έχουν εξαπλασιαστεί και οι επενδύσεις στον τομέα έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 80%, σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας συμβούλων Roland Berger για τον βιομηχανικό όμιλο Cefic.
Βεβαίως, ακόμη και σε μια κρίση αυτής της κλίμακας, δε χάνουν όλοι. Η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο ωφελεί άλλους μεγάλους παραγωγούς που θεωρούνται ασφαλέστερες επιλογές, όπως η Αυστραλία και ειδικά οι ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι στιγμής έχουν μείνει σε μεγάλο βαθμό απρόσβλητες από τις αυξήσεις των τιμών. Το ερώτημα είναι αν κάποιος από τους δύο έχει την ικανότητα να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή και να εξυπηρετήσει νέους πελάτες σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Οι ασιατικές χώρες ήδη χτυπούν την πόρτα», λένε αξιωματούχοι των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση της Ταϊβάν επιδιώκει να αυξήσει τις αγορές LNG από τις ΗΠΑ από τον Ιούνιο, ενώ αξιωματούχοι στο Μπαγκλαντές διερευνούν μια πιθανή συμφωνία για την παραλαβή επιπλέον αποστολών. Ο υπουργός Ενέργειας της Ιαπωνίας ζήτησε από τον υπουργό της Αυστραλίας να ξεκλειδώσει περισσότερες προμήθειες, μια κίνηση που ορισμένοι αναλυτές του κλάδου θεωρούν ευσεβή πόθο αφού η Αυστραλία έχει ήδη φτάσει στο όριο της παραγωγικής της ικανότητας.
Υπό πίεση, πιο εξωφρενικά σχέδια που βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού αρχίζουν να φαίνονται εφικτά, ακόμη και η προτεινόμενη εγκατάσταση στην Αλάσκα που υποστηρίζεται από τον Τραμπ και απορρίπτεται ως φαντασιώδης από πολλούς στον κλάδο.
Το επόμενο αμερικανικό έργο που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τους επόμενους μήνες είναι το Golden Pass στο Τέξας, το οποίο αναπτύσσεται από κοινού από την QatarEnergy και την Exxon Mobil Corp. Η διακοπή στο Ras Laffan ενδέχεται να αναγκάσει το Κατάρ να σκεφτεί την επέκταση περαιτέρω επενδύσεων στο εξωτερικό, προκειμένου να αντισταθμίσει μελλοντικές διακοπές.
Ένας άλλος πιθανός νικητής είναι η Ρωσία, η οποία μεταφέρει σταθερά LNG στην Κίνα για να παρακάμψει τους αυστηρότερους δυτικούς περιορισμούς και την απώλεια της Ευρώπης ως κορυφαίου αγοραστή φυσικού αερίου. Το τελευταίο πενταετές σχέδιο της Κίνας, που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα, κάνει λόγω για την προώθηση των εργασιών στον αγωγό φυσικού αερίου Κίνας-Ρωσίας μέσω της κεντρικής διαδρομής — πιθανή αναφορά στο Power of Siberia 2. Μέχρι πρόσφατα η Μόσχα είχε προωθήσει το έργο με πολύ μεγαλύτερο ενθουσιασμό από το Πεκίνο, το οποίο από καιρό ενδιαφέρεται περισσότερο για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού.
Εν τω μεταξύ, η Ευρώπη και η Ασία διακινδυνεύουν επίσης να ανταγωνιστούν για τον εφοδιασμό, αυξάνοντας την προοπτική ενός πολέμου τιμών μεταξύ των χωρών του Ατλαντικού και του Ειρηνικού. Αυτό δημιουργεί μια επικερδή ευκαιρία για εμπόρους με μη δεσμευμένα φορτία — και θα μπορούσε ακόμη και να παρακινήσει ορισμένους να αποχωρήσουν από μακροπρόθεσμες συμβάσεις για να επωφεληθούν από υψηλότερες τιμές spot, όπως παρατηρήθηκε το 2022.
Διαβάστε ακόμη
Ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας για πρώτη φορά μέσω Gov.gr Wallet και Kids Wallet – Πώς λειτουργεί (vid)
Golden Goose: Το Κατάρ εξετάζει την εξαγορά του 10% της εταιρείας sneakers
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.