Η Βενεζουέλα εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ, τον οργανισμό που η ίδια βοήθησε να ιδρυθεί πριν από περισσότερες από έξι δεκαετίες, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να αποτελέσει νέο σοβαρό πλήγμα για τη συνοχή του πετρελαϊκού καρτέλ.
Το ενδεχόμενο εξόδου έχει τεθεί στις συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση. Η συζήτηση έρχεται εν μέσω της θεαματικής αναδιάταξης των σχέσεων Ουάσιγκτον και Καράκας, μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από τον Ντόναλντ Τραμπ και την ανάληψη ελέγχου των πετρελαϊκών πωλήσεων της χώρας από τις ΗΠΑ.
Η αυξανόμενη αμερικανική επιρροή αποτυπώνεται και στις παράλληλες διαπραγματεύσεις για την απόκτηση μεγάλου μεριδίου στα τεράστια πετρελαϊκά κοιτάσματα της Βενεζουέλας.
Στο τραπέζι ακόμη και συμφωνία 100 ετών
Διαπραγματευτές των δύο χωρών εξετάζουν διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας. Μεταξύ των σεναρίων που έχουν συζητηθεί βρίσκεται ακόμη και η 100ετής μίσθωση σειράς πετρελαϊκών κοιτασμάτων, μια συμφωνία που θα σηματοδοτούσε εξαιρετικά βαθιά αμερικανική εμπλοκή στον ενεργειακό τομέα της χώρας.
Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε σχεδόν πρωτοφανή παρέμβαση των ΗΠΑ στην οικονομία άλλου κράτους, αλλά βρίσκεται σε ευθυγράμμιση με το λεγόμενο «Δόγμα Donroe» του Τραμπ, το οποίο επιδιώκει την επέκταση της αμερικανικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει φτάσει στο σημείο να περιγράφει τη Βενεζουέλα ως «51η Πολιτεία», δηλώνοντας παράλληλα ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το πετρέλαιό της.
Η στρατηγική συνδέεται και με την ευρύτερη παρεμβατική οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ. Η Ουάσιγκτον έχει αποκτήσει συμμετοχές σε εταιρείες από την Intel έως την MP Materials και τη Lithium Americas, ενώ έχει επιδιώξει πρόσβαση σε στρατηγικούς φυσικούς πόρους και εκτός ΗΠΑ.
Από πετρελαϊκή υπερδύναμη σε παραγωγή 1,16 εκατ. βαρελιών
Η Βενεζουέλα υπήρξε κάποτε ένα από τα ισχυρότερα μέλη του ΟΠΕΚ. Ωστόσο, οι αμερικανικές κυρώσεις, η οικονομική κρίση και η πολυετής υποεπένδυση έχουν αποδυναμώσει δραματικά την πετρελαϊκή βιομηχανία της.
Τον Ιούλιο η χώρα παρήγαγε περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια ημερησίως, λιγότερα από τα μισά σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, αν και η παραγωγή παρουσιάζει άνοδο μέσα στο 2026.
Ακριβώς λόγω της μειωμένης παραγωγικής της βαρύτητας, μια έξοδος από τον ΟΠΕΚ δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσο σοκ στις διεθνείς τιμές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά επηρεάζεται πολύ περισσότερο από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.
Σε βάθος χρόνου, όμως, η εικόνα θα μπορούσε να είναι διαφορετική.
Η αποδέσμευση της Βενεζουέλας από πιθανές μελλοντικές ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ θα της επέτρεπε να αυξήσει την παραγωγή χωρίς περιορισμούς, εφόσον εισρεύσουν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την αποκατάσταση των πετρελαϊκών υποδομών της.
Νέο ρήγμα στον ΟΠΕΚ
Μια αποχώρηση του Καράκας θα είχε ιδιαίτερα ισχυρό συμβολισμό, καθώς έρχεται μόλις λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ότι εγκαταλείπουν τον ΟΠΕΚ.
Παράλληλα, χώρες όπως το Ιράκ έχουν εκφράσει δημόσια δυσαρέσκεια για τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συμμετοχή στον οργανισμό.
Μια δεύτερη μεγάλη αποχώρηση θα ενίσχυε επομένως τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο υπό τη Σαουδική Αραβία ΟΠΕΚ μπορεί να διατηρήσει την εσωτερική του συνοχή και την επιρροή του στις διεθνείς τιμές του αργού.
Σε ένα ακραίο σενάριο περαιτέρω αποδυνάμωσης του καρτέλ, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε σκληρό ανταγωνισμό για μερίδια αγοράς, θυμίζοντας τον σύντομο αλλά ιδιαίτερα επιθετικό πόλεμο τιμών του 2020.
Μάλιστα, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να οραματίζονται τη δημιουργία μιας πετρελαϊκής υπερδύναμης μέσω συμμαχίας ΗΠΑ–Βενεζουέλας, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την επιρροή του ΟΠΕΚ.
Η μεγάλη επιστροφή των ξένων πετρελαϊκών
Η πιθανή έξοδος από τον οργανισμό θα μπορούσε επίσης να ανοίξει περισσότερο τον δρόμο για την επιστροφή διεθνών ενεργειακών ομίλων και ανεξάρτητων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών.
Οι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι εξακολουθούν να κινούνται προσεκτικά, αλλά μικρότεροι παραγωγοί και επενδυτές με μεγαλύτερη ανοχή στο ρίσκο βλέπουν στη Βενεζουέλα αυτό που ορισμένοι χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή επενδυτική ευκαιρία μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ήδη, η Chevron συμφώνησε τον Απρίλιο σε ανταλλαγή περιουσιακών στοιχείων με τη Βενεζουέλα, η οποία αναμένεται να διευρύνει σημαντικά τις δραστηριότητές της στη χώρα.
Από την ανάληψη της εξουσίας από την προσωρινή Πρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Καράκας έχουν μετακινηθεί από την απομόνωση σε μια ολοένα στενότερη συνεργασία. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις, επαναλειτούργησε την αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας και χρησιμοποιεί τη χαλάρωση των κυρώσεων, την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και τον έλεγχο των πετρελαϊκών εσόδων ως μοχλούς επιρροής.
Η χώρα που γέννησε τον ΟΠΕΚ
Η ιστορική διάσταση μιας πιθανής αποχώρησης είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η Βενεζουέλα ήταν μία από τις πέντε χώρες που ίδρυσαν τον ΟΠΕΚ το 1960 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις πίσω από τη δημιουργία του.
Καθοριστικό ρόλο είχε ο τότε υπουργός Πετρελαίου, Χουάν Πάμπλο Πέρες Αλφόνσο, οι διπλωματικές πρωτοβουλίες του οποίου συνέβαλαν αποφασιστικά στη συγκρότηση του οργανισμού.
Δεκαετίες αργότερα, η Βενεζουέλα είχε επίσης κομβική συμβολή στη δημιουργία του ΟΠΕΚ+ το 2016, της ευρύτερης συμμαχίας μεταξύ των μελών του καρτέλ και παραγωγών εκτός αυτού, με κυριότερη τη Ρωσία.
Σήμερα, όμως, η δύναμη της συμμαχίας δοκιμάζεται από την ανάπτυξη του αμερικανικού shale, την αύξηση της παραγωγής σε χώρες όπως η Γουιάνα και η Βραζιλία και τις εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ των μελών της.
Η αποχώρηση της χώρας που βοήθησε να γεννηθεί ο ΟΠΕΚ θα είχε επομένως πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική και συμβολική σημασία από την άμεση επίδρασή της στα διαθέσιμα βαρέλια της παγκόσμιας αγοράς.
Διαβάστε ακόμη
Φυσικό αέριο: Συναγερμός στην Ευρώπη για τον χειμώνα – Το εφιαλτικό σενάριο για τιμές στα 120 ευρώ
Reuters: Η Energean κοντά στην εξαγορά assets της BP στην Αίγυπτο – Στο $1 δισ. το πιθανό deal
UEFA κατά Ινφαντίνο: Ποινική υπόθεση για το σχέδιο των $20 δισ. – Ο ρόλος-κλειδί του Κούσνερ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ