Μια νέα έρευνα προειδοποιεί ότι η συντριπτική πλειονότητα των γνωστών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά συσκευασίας τροφίμων, στα ρούχα, στα παιχνίδια και σε πολλά καθημερινά προϊόντα ενδέχεται να συνδέονται με σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.
Σύμφωνα με την έκθεση «Poison Plastics: How Chemicals in Everyday Plastics are Harming Your Health», σχεδόν το 93% των γνωστών χημικών ουσιών των πλαστικών χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου, με πιθανές επιπτώσεις όπως καρκίνος, γενετικές μεταβολές, διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος, προβλήματα αναπαραγωγής και τοξικότητα σε όργανα.
Η ανάλυση εξέτασε την έκθεση του ανθρώπου σε πέντε βασικές κατηγορίες πλαστικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται σχεδόν καθημερινά.
Πλαστικά σε τρόφιμα, παιχνίδια και ρούχα στο επίκεντρο
Τα ευρήματα δείχνουν ότι:
- Σχεδόν το 92% των χημικών ουσιών στα πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα θεωρούνται υψηλού κινδύνου για την υγεία.
- Περίπου το 89% των παιδικών παιχνιδιών περιείχαν πλαστικά με επικίνδυνες χημικές ουσίες.
- Περίπου το 93% των υφασμάτων και των ρούχων κατασκευάζονται με χημικά που χαρακτηρίζονται επικίνδυνα.
- Πάνω από το 92% των κοινών οικιακών προϊόντων, όπως εμφιαλωμένα νερά, μαγειρικά σκεύη, εργαλεία κήπου και είδη γραφείου, περιέχουν ουσίες υψηλού κινδύνου.
- Σχεδόν το 93% των πλαστικών προϊόντων υγιεινής και ιατρικής χρήσης, όπως οδοντικό νήμα, προϊόντα περιόδου, κάψουλες φαρμάκων και σύριγγες, περιλαμβάνουν επικίνδυνες χημικές ενώσεις.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις ουσίες για τις οποίες υπάρχουν ήδη στοιχεία, αλλά και χιλιάδες χημικά για τα οποία η επιστήμη δεν διαθέτει επαρκείς πληροφορίες.
Χιλιάδες χημικά χωρίς επαρκή δεδομένα ασφαλείας
Από τις 3.552 χημικές ουσίες που εντοπίστηκαν στα πλαστικά καθημερινής χρήσης, σχεδόν το 80% δεν διαθέτει επαρκή δεδομένα ώστε να αξιολογηθεί η τοξικότητα ή ο κίνδυνος έκθεσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι καν γνωστή η ακριβής σύνθεση των χημικών που χρησιμοποιούνται σε καταναλωτικά προϊόντα, καθώς οι πληροφορίες αυτές δεν είναι διαθέσιμες στο κοινό.
Ορισμένες από τις πιο ανησυχητικές κατηγορίες ουσιών περιλαμβάνουν τα δισφαινόλες (όπως η BPA), τους φθαλικούς εστέρες και τις λεγόμενες «παντοτινές χημικές ουσίες» PFAS, οι οποίες έχουν συνδεθεί με προβλήματα υγείας και περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η έκθεση επισημαίνει ότι τα πλαστικά βρίσκονται πλέον σχεδόν παντού. Πάνω από το 80% των φρούτων και λαχανικών που πωλούνται σε αμερικανικά σούπερ μάρκετ διατίθενται σε πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης, ενώ περίπου το 60% των ρούχων κατασκευάζεται από συνθετικές ίνες που βασίζονται σε πλαστικά.
Παράλληλα, μεγάλο μέρος των παιδικών παιχνιδιών περιέχει πλαστικά υλικά, ενώ καθημερινά αντικείμενα, από δοχεία τροφίμων έως έπιπλα, αυξάνουν τη συνολική έκθεση του ανθρώπου σε χημικές ουσίες.
Το 2024 δημιουργήθηκε η βάση δεδομένων PlastChem, η οποία κατέγραψε περίπου 16.000 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά. Από αυτές, περίπου 4.200 χαρακτηρίστηκαν ιδιαίτερα επικίνδυνες για την υγεία και το περιβάλλον.
Η παραγωγή πλαστικού συνεχίζει να αυξάνεται
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα έχει διογκωθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Το 1950 η παγκόσμια παραγωγή πλαστικού ανερχόταν περίπου σε 2 εκατ. τόνους ετησίως, ενώ σήμερα ξεπερνά τους 430 εκατ. τόνους.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η παραγωγή πλαστικού μπορεί να υπερδιπλασιαστεί έως το 2050, αυξάνοντας παράλληλα και τη χρήση χημικών πρόσθετων.
Από την πλευρά της, η βιομηχανία χημικών αμφισβητεί τα συμπεράσματα της έκθεσης, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη όλες τις διαθέσιμες βάσεις δεδομένων και τα υφιστάμενα ρυθμιστικά πλαίσια σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση.
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ