Να εγκαταλείψει κάθε σκέψη για επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάλεσε τον πρωθυπουργό, Άντι Μπέρναμ, η πρώην επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης, Τερέζα Μέι, δηλώνοντας μάλιστα «εμβρόντητη» από το ενδεχόμενο να ανοίξει ξανά η συζήτηση για το Brexit.
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στην εκπομπή Sunday with Laura Kuenssberg του BBC, η Μέι, η οποία αφιέρωσε τρία χρόνια σε επίπονες διαπραγματεύσεις για την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ, ήταν κατηγορηματική: «Το Brexit έχει ολοκληρωθεί. Αποδεχθείτε το και προχωρήστε μπροστά».
Η παρέμβασή της έρχεται μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου ο Μπέρναμ δήλωσε ότι επιθυμεί να εξετάσει νέες επιλογές για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι δηλώσεις του έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση γύρω από την πιθανότητα στενότερης οικονομικής συνεργασίας με την ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη και γύρω από σενάρια που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά απαγορευτικά.
Μέι: «Μην αντιμετωπίζετε τους Βρετανούς σαν να ψήφισαν λάθος»
Η Τερέζα Μέι κατηγόρησε τον Μπέρναμ ότι, επαναφέροντας τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ένταξη, ουσιαστικά αμφισβητεί τη βούληση των Βρετανών που ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ το 2016.
Μάλιστα, χρησιμοποίησε μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρομοίωση, υποστηρίζοντας ότι ο σημερινός πρωθυπουργός συμπεριφέρεται σαν να θέλει να αντιμετωπίσει τους ψηφοφόρους συγκαταβατικά.
«Είναι σχεδόν σαν να θέλει να τους χτυπήσει φιλικά στον ώμο και να τους πει: “Θυμάστε εκείνη την ψηφοφορία; Ε, λοιπόν, κάνατε λάθος, έτσι δεν είναι; Κάντε άλλη μία προσπάθεια και δώστε τη σωστή απάντηση”», δήλωσε.
Ή, όπως πρόσθεσε, την απάντηση που ο ίδιος θεωρεί σωστή.
Η πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι, αντί να αναλώνεται σε μια νέα διαμάχη για το Brexit, η βρετανική κυβέρνηση θα πρέπει να επικεντρωθεί στις σημερινές προκλήσεις.
«Ας φροντίσουμε το Ηνωμένο Βασίλειο να γίνει όσο το δυνατόν ισχυρότερο οικονομικά, στον τομέα της ασφάλειας και στις ευκαιρίες που προσφέρει στους πολίτες», σημείωσε.
Τα τρία δύσκολα χρόνια των διαπραγματεύσεων
Η Μέι διετέλεσε πρωθυπουργός από το 2016 έως το 2019, αναλαμβάνοντας την ηγεσία της χώρας μετά το δημοψήφισμα για το Brexit.
Παρότι η ίδια είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία δεσμεύτηκε να υλοποιήσει την απόφαση των ψηφοφόρων.
Ακολούθησαν τρία χρόνια εξαιρετικά δύσκολων διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες, οι οποίες απορρόφησαν σημαντικό μέρος του χρόνου και των πολιτικών δυνάμεων της κυβέρνησής της.
Η συμφωνία αποχώρησης που τελικά διαπραγματεύτηκε απορρίφθηκε από το βρετανικό Κοινοβούλιο, οδηγώντας στην παραίτησή της και στην αντικατάστασή της από τον Μπόρις Τζόνσον το 2019.
Αναφερόμενη στην εμπειρία της, η Μέι προειδοποίησε ότι μια νέα διαπραγμάτευση για την ένταξη στην ΕΕ θα απαιτούσε τεράστια κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού.
«Αυτό που διαπίστωσα ήταν η έκταση αυτών των διαπραγματεύσεων και οι αμέτρητες ώρες που απαιτούνται. Αφορούν ολόκληρη την κυβέρνηση», είπε.
Όπως εξήγησε, δεν πρόκειται μόνο για τον χρόνο του πρωθυπουργού, αλλά και για εκείνον των υπουργών, των κυβερνητικών αξιωματούχων και των υπηρεσιακών στελεχών που συμμετέχουν στις συνεχείς συζητήσεις.
«Πρέπει να διαπραγματευτείς σκληρά για να εξασφαλίσεις αυτό που επιδιώκεις», επισήμανε.
«Γι’ αυτό και με αφήνουν κάπως εμβρόντητη όσα λέει ο Άντι Μπέρναμ για νέες διαπραγματεύσεις επιστροφής στην ΕΕ», πρόσθεσε.
Η συμφωνία που δεν εγκρίθηκε ποτέ
Η Τερέζα Μέι είχε υποστηρίξει και σε συνέντευξή της στο BBC το 2023 ότι η Βρετανία θα βρισκόταν σε καλύτερη θέση εάν οι βουλευτές είχαν εγκρίνει τη δική της συμφωνία αποχώρησης.
Το σχέδιό της περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα ψηφοφορίας για τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος, καθώς και την επιλογή μιας προσωρινής τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ.
Προέβλεπε επίσης δεσμεύσεις για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος.
Η ίδια είχε αποδώσει την αποτυχία του σχεδίου της τόσο στους σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του Brexit όσο και στους βουλευτές που επιθυμούσαν την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εμπειρία εκείνης της περιόδου αποτελεί πλέον βασικό επιχείρημά της κατά της επανέναρξης των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή ένταξη.
Τόνι Μπλερ: «Το Brexit ήταν λάθος, αλλά η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει»
Στη δημόσια συζήτηση για το μέλλον των σχέσεων Βρετανίας και ΕΕ παρενέβη και ένας ακόμη πρώην πρωθυπουργός, ο Τόνι Μπλερ.
Μιλώντας στους Sunday Times, ο Μπλερ υποστήριξε ότι η Βρετανία θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο επιστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο εφόσον η ίδια η ΕΕ προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ενίσχυσης της τεχνολογικής καινοτομίας και στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οικονομικού περιβάλλοντος περισσότερο φιλικού προς τις νέες τεχνολογίες.
Ο Μπλερ, ο οποίος υπήρξε ένθερμος πολέμιος της αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ, επανέλαβε ότι θεωρεί το Brexit λανθασμένη επιλογή.
«Πιστεύω πραγματικά ότι το Brexit ήταν ένα μεγάλο λάθος», δήλωσε.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η σημερινή συζήτηση είναι διαφορετική από εκείνη του 2016.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον νέες προκλήσεις, κυρίως στον τομέα της τεχνολογικής ανάπτυξης, ενώ εκτίμησε ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές ενδέχεται να κινούνται προς λανθασμένη κατεύθυνση.
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει μια διαφορετική προσέγγιση από εκείνη της Μέι: η επαναπροσέγγιση με την ΕΕ δεν αποκλείεται, αλλά θα πρέπει να συνδέεται με ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Νέα συμφωνία Λονδίνου – Βρυξελλών για εμπόριο και νέους
Η αντιπαράθεση αναζωπυρώθηκε μετά τη συμφωνία που πέτυχε ο Άντι Μπέρναμ στις Βρυξέλλες την Παρασκευή, η οποία αφορά σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής συνεργασίας.
Η συμφωνία καλύπτει τις βρετανικές εξαγωγές τροφίμων, το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και ένα πρόγραμμα εμπειριών και κινητικότητας για νέους.
Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι τους επόμενους μήνες, μέχρι την επόμενη Σύνοδο Κορυφής Βρετανίας – ΕΕ, οι δύο πλευρές θα επιδιώξουν μια άτυπη διαδικασία ανταλλαγής ιδεών για τη μακροπρόθεσμη σχέση τους.
Ο Μπέρναμ έχει αφήσει κατά το παρελθόν ανοιχτά διάφορα ενδεχόμενα, μεταξύ των οποίων η επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, η επανένταξη στην ενιαία αγορά ή ακόμη και η διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος για την πλήρη επιστροφή στην ΕΕ.
Ωστόσο, έχει αποκλείσει σημαντικές αλλαγές στις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών πριν από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Έχει επίσης δεσμευτεί ότι θα τηρήσει το προεκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών του 2024, το οποίο απέκλειε την επιστροφή στην ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση και την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων.
Έτσι, παρά τη συζήτηση που έχει ανοίξει, η άμεση επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν βρίσκεται στην επίσημη κυβερνητική ατζέντα.
Η διαφωνία, ωστόσο, μεταξύ της Τερέζα Μέι, του Τόνι Μπλερ και του Άντι Μπέρναμ δείχνει ότι, μία δεκαετία μετά το δημοψήφισμα του 2016, το Brexit εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της βρετανικής πολιτικής ζωής.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.